Posts: 13,924
Threads: 277
Likes Received: 22,867 in 11,164 posts
Likes Given: 2,687
Joined: Nov 2018
Reputation:
454
ఫోను మన మాటలు వింటుందా?
మన స్మార్ట్‌ ఫోనులో ఉండే అన్ని ఆప్స్‌ వినగలవు. గూగుల్‌, ఫేస్‌బుక్‌ లాంటివి కూడా. అందుకు రకరకాల కారణాలు ఉన్నాయి. ఓకే గూగుల్‌, సిరి, అమెజాన్‌ ఎకో లాంటివి మనం వాయిస్‌ కమాండ్‌ ఇస్తే రికార్డు చేస్తాయి కానీ అలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వకపోయినా ఫోనులో ఉన్న మైక్రోఫోన్‌ ద్వారా మన చుట్టూ విన్పిస్తున్న శబ్దాలను ఈ ఆప్‌లు రికార్డు చేస్తాయి. ‘ఆటోమేటెడ్‌ కంటెంట్‌ రికగ్నిషన్‌ టెక్నాలజీ’ ద్వారా విన్న శబ్దాల నుంచి జరుగుతున్న విషయాలను గ్రహించడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. మనం టీవీ చూస్తున్నట్టయితే పక్కనే ఉన్న ఫోను ఆన్‌ చేయకపోయినా టీవీ శబ్దాలను రికార్డుచేస్తుంది. దానిద్వారా ఏ సమయంలో ఏ కార్యక్రమాలు చూస్తున్నామో తెలుస్తుంది. ఒకవేళ మనం కారు కొనడానికి షోరూముకు వెళ్లామనుకోండి. దానికి ముందు ఏయే ప్రకటనలు చూశామూ ఫోన్లో ఏమేమి సెర్చ్‌ చేశామూ లాంటి సమాచారాన్నీ తీసుకుంటారు. ఈ సమాచారాన్నంతా క్రోడీకరించి మనం కారు కొనాలన్న నిర్ణయానికి రావడానికి దారితీసిన పరిస్థితులను బేరీజు వేస్తారు. ఇలా సేకరించిన సమాచారాన్ని ప్రకటనలూ మార్కెటింగ్‌ సంస్థలకు అమ్ముతారు. మన ఫోనులో ఉండే కొన్ని ఆప్స్‌ ద్వారా ఈ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తారు. వినటమే కాదు, మన ఫొటో తీసుకునే అవకాశమూ మన కదలికల్ని వీడియో రికార్డు చేసే అవకాశమూ కూడా ఈ ఆప్స్‌కి ఉంటుంది.
Posts: 13,924
Threads: 277
Likes Received: 22,867 in 11,164 posts
Likes Given: 2,687
Joined: Nov 2018
Reputation:
454
వాటివల్ల ప్రమాదం లేకుండా చూసుకోవాలంటే...
* ఫోను సెట్టింగ్స్‌లోకి వెళ్లి మనం ఏయే ఆప్స్‌కి మైక్రోఫోన్‌ అనుమతి ఇచ్చామో చూడాలి. ఆ ఆప్‌ పనిచేయడానికి మైక్రోఫోన్‌ యాక్సెస్‌ తప్పనిసరి అయితే తప్ప లేకపోతే యాక్సెస్‌ తీసెయ్యొచ్చు.
* కొత్త ఆప్‌ ఏదైనా డౌన్‌లోడ్‌ చేసేటప్పుడు అది మైక్రోఫోన్‌కి యాక్సెస్‌ అడుగుతుంటే ఆ అనుమతి ఇవ్వడం అవసరమా కాదా అన్నది ఆలోచించుకోవాలి.
* ఆప్స్‌ని వాడనప్పుడు మ్యూట్‌ చేసినా మైక్రోఫోన్‌ పనిచేయదు.
* అలెక్సా, గూగుల్‌ అసిస్టెంట్‌లాంటి వాటితో జరిపిన సంభాషణల రికార్డింగుల్ని కూడా ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించుకుని డిలీట్‌ చేసే అవకాశమూ ఫోనులో ఉంటుంది.
* ఫోన్లే కాదు, కొన్ని బ్రాండ్ల స్మార్ట్‌ టీవీలు కూడా చుట్టూ విన్పించే శబ్దాల్ని వింటాయి. శాంసంగ్‌ టీవీ వాడుతున్నట్లయితే స్మార్ట్‌ హబ్‌లోకి వెళ్లి టర్మ్‌ అండ్‌ పాలసీ కింద ‘సింక్‌ ప్లస్‌ అండ్‌ మార్కెటింగ్‌’ ఆప్షన్‌ని డిజేబుల్‌ చేయాలి. ఎల్జీ టీవీ అయితే ఆప్షన్లలో ‘లైవ్‌ప్లస్‌’ని ఆఫ్‌ చేయాలి.
Posts: 13,924
Threads: 277
Likes Received: 22,867 in 11,164 posts
Likes Given: 2,687
Joined: Nov 2018
Reputation:
454
మరి మిగతా విషయాల్లో..?
సమాచారాన్ని భద్రంగా దాచుకోవడం నెటిజెన్‌గా మన బాధ్యత. మన నిర్లక్ష్యం కూడా చాలాసార్లు మోసపోవటానికి కారణమవుతుంది. టెక్నాలజీని అందిపుచ్చుకోవడంలో చూపుతున్న ఉత్సాహాన్ని భద్రతపరంగా చూపకపోవడం వల్ల ఎంతో నష్టం జరుగుతోంది.
ఈ సంఘటనలు చూడండి...
** హేమలత సొంతంగా కాలేజీ నిర్వహిస్తున్నారు. ఒకరోజు ఆమె పనిలో తలమునకలుగా ఉన్నప్పుడు ఫోనొచ్చింది. ‘మేడమ్‌ బ్యాంకునుంచి మాట్లాడుతున్నాను. కంప్యూటర్లు అప్‌గ్రేడ్‌ చేస్తున్నాం, మీకో ఓటీపీ వస్తుంది. అది చెప్పండి’ అనగానే ఆవిడ మెసేజ్‌ చూసి ఓటీపీ చెప్పేసి తన పనిలో పడిపోయారు. వారం తర్వాత చూసుకుంటే నాలుగు దఫాలుగా ఐదు లక్షల సొమ్ము ఆమె ఖాతాలోనుంచి మాయమైంది.
కంప్యూటర్లూ ఖాతాల నిర్వహణ అంతా బ్యాంకు చేతిలో ఉన్నప్పుడు మనని ఎందుకు అడుగుతారూ అని కొంచెం ఆలోచించి ఉంటే ఆమె ఓటీపీ చెప్పేవారు కాదు.
** రమేశ్‌ తరచూ అమెజాన్‌లో షాపింగ్‌ చేస్తుంటాడు. ఒకసారి అతడికి ఫోన్‌ వచ్చింది. ‘అమెజాన్‌ నుంచి మాట్లాడుతున్నాం. మా విలువైన కస్టమర్లలో ఒకరైన మీకు సగం ధరకే ఐఫోన్‌ ఇవ్వాలనుకుంటున్నాం. సాయంత్రంలోగా ఈ ఎకౌంట్‌కి నలబైవేలు జమచేయండి’ అని చెప్పాడు ఫోనులోని వ్యక్తి. వెంటనే వాళ్లు చెప్పిన అకౌంట్‌లో డబ్బు వేశాడు రమేశ్‌. ఎన్నాళ్లైనా ఐఫోను రాలేదు. అప్పుడు కానీ తాను మోసపోయినట్లు తెలియలేదు రమేశ్‌కి. డబ్బు చెల్లించేముందు ఒక్కసారి అమెజాన్‌లో అలాంటి పథకం ఉందా లేదా అని కస్టమర్‌ కేర్‌కి ఫోన్‌ చేసి తెలుసుకోవాల్సింది.
Posts: 13,924
Threads: 277
Likes Received: 22,867 in 11,164 posts
Likes Given: 2,687
Joined: Nov 2018
Reputation:
454
** పదహారేళ్ల రజని ఫేస్‌బుక్‌లో ఫ్రెండ్స్‌తో తరచూ చాటింగ్‌ చేసేది. ఒక ఫ్రెండ్‌ ఆమె అందచందాల్ని తెగ పొగిడేవాడు.
ఆ అమ్మాయి మురిసిపోయేది. రకరకాల డ్రెస్సుల్లో ఫొటోలు దిగి పంపమంటే అలాగే పంపించేది. కొన్నాళ్ల తర్వాత అతడు ఆ ఫొటోలను బయటపెట్టకుండా ఉండాలంటే డబ్బు పంపాలని డిమాండ్‌ చేయడం మొదలెట్టాడు. ముక్కూమొహం తెలియని వారికి ఫొటోల్ని పంపడం తప్పే కదా.
... ఇవన్నీ మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వెలుగులోకి వచ్చిన కేసులే. సైబర్‌ క్రైమ్‌ ఇప్పుడొక వృత్తిగా మారిపోయింది. కష్టపడకుండా డబ్బు సంపాదించడానికీ అమ్మాయిలను లోబరుచుకోవడానికీ దీన్నో మాధ్యమంగా ఎంచుకుంటున్నారు. సాంకేతికంగా నైపుణ్యం ఉన్నవాళ్లు హ్యాకింగ్‌కి పాల్పడి బ్యాంకులూ వ్యాపారసంస్థలను మోసం చేస్తోంటే అంత నైపుణ్యం లేకుండానే చౌకబారు పనులతో అమాయకులైన మహిళల్నీ ఆడపిల్లల్నీ లక్ష్యం చేసుకుని డబ్బు సంపాదించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు కొందరు. కంపెనీలు సైబర్‌ దాడుల్ని ఎదుర్కోడానికి తమ జాగ్రత్తలో తాముంటాయి. వ్యక్తులుగా మన జాగ్రత్తలో మనం ఉండాలి.
Posts: 13,924
Threads: 277
Likes Received: 22,867 in 11,164 posts
Likes Given: 2,687
Joined: Nov 2018
Reputation:
454
ఏ విధంగా?
బ్యాంకు ఖాతాలూ కార్డులకు సంబంధించిన విషయాలు చెప్పమంటూ బ్యాంకుపేరుతోనో మరో సంస్థ పేరుతోనో ఈమెయిల్‌ కానీ సందేశం కానీ వస్తే... ఫిషింగ్‌ ఈమెయిల్స్‌ అంటారు వీటిని. సైబర్‌ నేరాల్లో 90శాతం వీటివల్లే జరుగుతాయి. నేరగాళ్లు బ్యాంకు పేరుతో మెయిల్‌ పంపుతారు. మీ ఖాతాకి సంబంధించి ఏదో సమస్య వచ్చిందనీ దాన్ని పరిష్కరించే క్రమంలో మీ పాస్‌వర్డ్‌ అవసరమనీ. బ్యాంకు వాళ్లే కదా అని మనం మరో ఆలోచన లేకుండా వెంటనే మన యూజర్‌నేమ్‌, పాస్‌వర్డ్‌ టైప్‌ చేస్తాం. అది కాస్తా దొంగలకు చేరుతుంది. వాళ్లు మన ఖాతాలోకి లాగిన్‌ అయ్యి మన ఫోన్‌ నంబరు స్థానంలో వాళ్ల నంబరు మారుస్తారు. దాంతో ఖాతాలో జరిగిన లావాదేవీల గురించి ఫోనులో మనకి సందేశం రాదు. మనం చూసుకునేలోపే ఖాతా ఖాళీ అయిపోతుంది. ఈ మోసాలకు రాష్ట్రాలూ దేశాలన్న సరిహద్దులు ఉండవు. బ్యాంకులు ఎప్పుడూ అలాంటి సమాచారాన్ని అడగవన్న విషయాన్ని అందరూ గుర్తుంచుకోవాలి.
పిన్‌, ఓటీపీ లాంటివి ఎవరికీ చెప్పకూడదు. ఆన్‌లైన్లో జరిపే ప్రతి లావాదేవీకీ ఓటీపీ పంపమని అడగాలి. ఎప్పుడూ కూడా కార్డు, పిన్‌ నంబర్లను బ్రౌజర్‌లో సేవ్‌ చేయకూడదు. వాట్సాప్‌లో, ఎస్సెమ్మెస్‌లో వాటిని మరొకరికి పంపకూడదు. ఫ్రీ వైఫై వాడుతున్నపుడు బ్యాంకింగ్‌ లావాదేవీలు నిర్వహించకూడదు. రెండు క్రెడిట్‌ కార్డులు ఉంచుకుని ఒకటి బయటా ఒకటి ఆన్‌లైన్‌ షాపింగ్‌కీ వాడడం ఒక పద్ధతి. ఆన్‌లైన్‌కి వాడేదానికి తక్కువ మొత్తం పరిమితి పెట్టుకోవాలి. ఆలాగే ఆన్‌లైన్‌ లావాదేవీలకు డెబిట్‌ కార్డు వాడకుండా ఉండటమే మంచిది.
![[Image: 10112019sun-cover1a.jpg]](https://i.ibb.co/7nJ5h1F/10112019sun-cover1a.jpg)
![[Image: 10112019sun-cover1b.jpg]](https://i.ibb.co/hgjdktg/10112019sun-cover1b.jpg)
![[Image: 10112019sun-cover1d.jpg]](https://i.ibb.co/FnzNWWh/10112019sun-cover1d.jpg)
![[Image: amr-GEN3A.jpg]](https://betagallery.eenadu.net/article_img/amr-GEN3A.jpg)