[k3vv3]

 "అవును. మాధవి యయాతి మహారాజు కుమార్తే.. ఆమె ప్రస్తుతం వన సంచారిణిగ విష్ణు సేవన కాలం గడుపుతుందని విన్నాను. పూరుడు చాల మంచి మహారాజు. గంధర్వ కాంతలను పరాభవించబోయిన రావణబ్రహ్మకు ఎదురునిలిచాడు. 



ఆ యుద్దంలో పూరుడు ఓడిపోయినప్పటికి గంధర్వ కాంతలను రక్షించాడు. అలాగే మాంధాత మహారాజు చేతిలో కూడా పూరుడు ఓడిపోయాడు. అయితే పుర రక్షణ చేయగలిగాడు. పూరుని మేథో సామర్థ్యం, సంకల్ప సామర్థ్యం మహోన్నతమైనవి. కాకపోతే తన తనువు కొంత కాలం తండ్రి దగ్గర ఉండటం వలన సమరంలో చిన్న చిన్న సమస్యలను కొన్ని సార్లు ఎదుర్కొనలేకపోతున్నాడు. ", కూతురితో అన్నాడు పుష్టి మహారాజు ‌. 



"అలాంటి మంచి మహారాజులకు మనకు చేతనయినంత సహాయం చేస్తే బాగుంటుంది తండ్రిగారు. " పుష్టి మహారాజు తో అంది కౌసల్య. 



"చేయవలసిన అవకాశం వస్తే తప్పకుండా చేద్దాం పౌష్టి. " కూతురుతో అన్నాడు పుష్టి మహారాజు. 



"పౌష్టి.. పుష్టి మహారాజు కుమార్తె పౌష్టి. పరోపకార విషయ చర్చలు వచ్చినప్పుడు తండ్రి గారు నన్ను కౌసల్య అని నా అసలు పేరుతో పిలవకుండా పౌష్టి అని పిలుస్తారు. ఏదేమైనా తండ్రిగారికి సాటి నా తండ్రిగారే. " అనుకుంది కౌసల్య. 



 కౌసల్య మునివాటికలకు వెళ్ళింది. అక్కడ అనేక మంది మునుల శరీరాలను పరిశీలించింది. తపస్సు చేసి చేసి క్షీణించిన మునుల శరీరాలను తన ఆకు పసరుల వైద్యం తో ఆయా తనువుల సామర్థ్యం పెంచింది. తమ తనువుకు పెరిగిన సామర్థ్యం చూసుకుని మునులు మురిసిపోయారు. కౌసల్యను పలు రీతుల్లో స్తుతించారు. నీ యిష్టం వచ్చిన వరాలను కోరుకోమన్నారు. 



అప్పుడు "సకాలంలో వర్షాలు పడేందుకు యాగాలు చేయండి. ప్రజలు రోగాల బారిన పడకుండా యాగాలు చేయండి. గోసంపద దినదినాభివృద్ధి చెందాలని యాగాలు చేయండి. అమలిన విజ్ఞానం, ప్రజోపయోగ విజ్ఞానం ప్రజలకు పుష్కలంగా రావాలని యాగాలు చేయండి" అని కౌసల్య ప్రజల కోసం మునులను వరాలను అడిగింది.. 



పూరు మహారాజు పరిపాలనలో ప్రజలందరు సిరిసంపదలతో ఆనందంగా జీవించసాగారు. ప్రతిష్టాన పుర ప్రతిష్ట మరింత పెరిగింది. ప్రజలంతా పూరుని త్యాగ గుణాలను పలురీతుల్లో  పొగడ సాగారు. 



పూరుని శరీరం కొంత కాలం తన తండ్రి యయాతి మహారాజు దగ్గర ఉండటంతో పూరుని మంచి మనసును వేనోళ్ళ ప్రశంసించిన మహారాజులే అతని తనువును దృష్టిలో పెట్టుకొని అతనికి తమ కుమార్తెను ఇచ్చి పెళ్ళి చేయడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు.
 
ఇది తెలిసిన పుష్టి మహారాజు పూరు మహారాజు ను తన అల్లుని గా చేసుకోవాలనుకున్నాడు. అంత పుష్టి మహారాజు తన కూతురు కౌసల్య తో మాట్లాడాడు. పూరునితో మాట్లాడాడు. కౌసల్య పూరుల సమ్మతితో పుష్టి మహారాజు ఇద్దరి పెళ్ళి జరిపించాడు. 



కౌసల్య తన భర్త పూరుని తనువులోని అణువణువును పరిశీలించింది. పూరుని అనేక ఆశ్రమాలు తిప్పింది. ఆయా ఆశ్రమాలలో ఉన్న దళాలతో భర్త శరీరానికి పుష్టిని పెంచింది. మునులతో వివిధ యాగాలు చేయించి భర్త శరీర తేజస్సును పెంచింది. 



పూరుని శరీరం యజ్ఞయాగాదుల తేజస్సుతో నవ సామర్థ్యం పొందింది. శతకోటి కవచకుండలాల సామర్థ్యం పూరుని శరీరానికి వచ్చింది. అంత పూరుడు మాంధాత మీద యుద్దం ప్రకటించాడు. మాంధాత పూరునితో యుద్దానికి సిద్దం సిద్దం అన్నాడు. పూరుడు దశ దిక్కులనుండి వచ్చిన మాంధాత సైన్యాన్ని మట్టి కరిపించాడు. అతని వక్ష స్థలాన్ని తాకి కొండల్లాంటి గదలు పిండి పిండి అయ్యాయి. అతని పిడి గుద్దులకు శత్రువుల తలలు మొండెములలోనికి చొరబడ్డాయి. పూరుడు ఆ మహా సంగ్రామం లో మాంధాత మహారాజు ను ఓడించాడు. 



యుద్దం లో ఓడిపోయిన మాంధాత మహారాజును పూరుడు తగిన విధంగా సత్కరించాడు. అనంతరం పూరుడు తన విజయ ఖడ్గాలలో ఒక విజయ ఖడ్గాన్ని మాంధాత మహారాజు కు బహుమతిగా ఇచ్చా డు. పూరుని మంచి మనసును గ్రహించిన మాంధాత మహారాజు పూరుని ముందు శిరస్సు వుంచాడు. మాంధాత మహారాజును సమరంలో ఓడించిన పూరుని పరాక్రమం గురించి సమస్త లోకాలు ముచ్చటించు కున్నాయి. తన ధర్మపత్ని కౌసల్య వలననే తనకంత పేరు వచ్చిందని పూరుడు సభా సాక్షి గా సమస్త లోకాలకు తెలియ చేసాడు. 



ఒకసారి పూరుని రాజ్యంలో ఒక సంవత్సరం పాటు వర్షాలు కురవలేదు. పూరుడు, "ఇందుకు కారణం ఏమిటి?" అని మహర్షులను అడిగాడు. 



 కొందరు మహర్షులు "రావుిష్ట పుత్ర !పూరు మహారాజ!మీ రాజ్యం లో ఒక శూద్రుడు తపస్సు చేస్తున్నాడు. అందుకే వర్షాలు పడటం లేదు " అని అన్నారు. 

[k3vv3]

మహర్షుల మాటలను విన్న కౌసల్య" మహర్షులారా! మీ మాటలు సమంజసంగా లేవు. మీ మాటలు, మీ ఆలోచనలు నిజం కాదు. శూద్ర తపం వలన వర్షాలు పడవనడం మీ తపోజ్ఞాన అవివేకం. నేను కులమత వర్గ విచక్షణారహితంగా మీ మీ కృశించిన శరీర సామర్థ్యాలను పెంచాను. మీరు పెరిగిన మీ శరీర సామర్థ్యాలను చూసుకుని అహంకారం ప్రదర్శిస్తున్నారు.. ఆ అహంకారంతోనే మీరు మనసు తప్పి, వచస్సు తప్పి, యజ్ఞయాగాదులు నిర్వహిస్తున్నారు. 



దానివలన వాతావరణ కాలుష్యం పెరిగిపోయింది. దానితో సంవత్సరం నుండి సకాలంలో వర్షాలు పడటం లేదు. శూద్రుని తపస్సు వలననే ఇంకా ప్రకృతి లో పచ్చదనం తగ్గలేదు. కొంత కాలం పాటు మీరంతా యజ్ఞ యాగాదులను ఆపివేయండి. " అని మహర్షు లతో అంది. 



 పూరు మహారాజు కౌసల్య చెప్పినట్లు చెయ్యమని మహర్షులను ఆదేశించాడు. కౌసల్య తపో శక్తి గల వెయ్యి మంది శూద్రులతో యజ్ఞ యాగాదులను చేయించింది. వెంటనే వర్షాలు పడినవి. అంతకు ముందు ఎన్నడూ పండని రీతిలో పంటలు పది సంవత్సరాలకు సరిపడ పండాయి. మహర్షులు తమ తప్పులను తెలుసుకుని శూద్ర తపశ్శీలుర దగ్గర శిష్యరికం చేసారు. 



 "మహర్షులారా! కదిలే కాల తీరులో మానవ సంచారం గమనించి మాట్లాడండి. కాలం కులమత వర్గాలకు అతీతంగా సాగిపోతుంది. ఇప్పటివరకు వేద మంత్రాలను చెప్పినవారిలో, రాజ్యాలను పరిపాలించిన వారిలో, సర్వ కులాలవారూ ఉన్నారు. ఇది గమనించకుండా మీరు చెప్పే మాటలు కాల గమనం ముందు నిలబడవు. అది గుర్తు ఉంచుకోండి" అని మహర్షులతో కౌసల్య అంది. 



 పూరుడు తన భార్య కౌసల్య తో అనేక యజ్ఞయాగ శాలలను సందర్శించాడు. అక్కడి మునులందరిని కౌసల్య పూరులు తగిన విధంగా సత్కరించారు. 



 కౌసల్య పూరులు యాగవనం ను సందర్శిస్తున్నప్పు వారికి అక్కడ మాధవి కనపడింది. యోగిని అయిన సోదరి మాధవిని పూరుడు తగిన విధంగా సత్కరించాడు. మాధవి అభ్యర్థనను అనుసరించి కౌసల్య మునులతో యజ్ఞం చేయించి, మాధవి తనువును జింక తనువుగా మలచింది. 



మాధవి మునులకు, కౌసల్య పూరులకు నమస్కరించి జింక తనువుతో వనంలోకి వెళ్ళిపోయిం ది. కౌసల్యపూరుల సంతానం జనమేజయుడు, ఈశ్వరుడు, రౌద్రశ్వుడు మొదలైనవారు. 
 పూరుడు కౌసల్య చెప్పినట్లు ఇంద్ర దైవత యాగాదులను చేసి ఒకరోజు లో ప్రపంచం మొత్తాన్ని జయించాడు. తన రాజ్యంలోని వారందరికి గోదానం చేసాడు. 



 కౌసల్య రాజ్యంలోని వారందరి చేత గోపూజ చేయించింది. ఇంద్రపూజ చేయించింది. జల పూజ చేయించింది. కౌసల్య జల పూజకు మెచ్చిన సరస్వతీ నది జల దేవత రూపంలో కౌసల్య పూరులను ఆశీర్వదించింది. 



 కౌసల్య పూరులు తమ సంతానాన్ని చక్కగా పెంచారు. పూర వంశం పౌరులై వర్థిల్లారు. అటుపిమ్మట మహా సమర్థుడైన జనమేజయ రాజుని ప్రతిష్టాన పురానికి రాజును చేసారు. 

 కురుక్షేత్ర యుద్ద సమయంలో కౌరవులను అర్జునుడు చీల్చి చెండాడే దృశ్యాన్ని పూరు మహారాజు ఇంద్రునితో కలిసి ఆకాశంనుండి సందర్శించాడు.
 
 
శుభం భూయాత్ 

[k3vv3]

ప్రభ

రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు



చంద్రవంశానికి చెందిన ఊర్వశీపురూరవుల పుత్రుడు ఆయువు ప్రతిష్టాన పురానికి రాజయ్యాడు. 



అతని పట్టాభిషేక మహోత్సవానికి వివిధ రాజ్యాలకు చెందిన రాజులు, మహారాజులతో పాటు రంభ, ఊర్వశి, మేనక వంటి సురలోక వాసులు కూడా హాజరయ్యారు. 



"చంద్రవంశానికి నువ్వు తీసుకువచ్చే కీర్తిప్రతిష్టలు చిర కాలం చరిత్రలో నిలిచిపోవా”లని ఆయువును వశిష్ట మహర్షి దీవించాడు. 



 "ఇక ఆయు మహారాజే మా ఆయుష్షు పెంచే దాత విధాత కావాలి" అని రాజ్యంలోని పెద్దలందరూ ఆయు 
మహారాజు ను ప్రశంసించారు. 



 ఆయు మహారాజు అందరి ఆశీర్వాదాలను వినయంగా స్వీకరించాడు. అందరికి వారి వారికి తగిన రీతిలో విందు వినోదాలను ఏర్పాటు చేసాడు. 



తదనంతరం ఆయువు తన అంతఃపురం లో విశ్రాంతి తీసుకొనుచుండగా అతని తలిదండ్రులు ఊర్వశీ పురూరవులు ఆయు మహారాజు అంతః పురానికి వచ్చారు. ఆయు మహారాజు తలిదండ్రులైన ఊర్వశీపురూరవులకు నమస్కారం చేసాడు. 



"నాయన ఆయు, మీ తండ్రి పురూరవ మహారాజు మహా శౌర్యవంతుడు. వివిధ యజ్ఞ యాగాదులను నిర్వ హించడంలో కడుసమర్థుడు. అయితే వారు బలగర్వం తో బ్రాహ్మణ ధనాన్ని బలవంతంగా లాక్కున్నారు. నా మీద మితిమీరిన వ్యామోహంతో చెయ్యరాని తప్పు పనులు చేసారు. చివరికి తన తప్పు తను తెలుసుకున్నారు. ఉత్తమ మహారాజు గుణాలను వశిష్టాది మహర్షుల ద్వారా తెలుసుకున్నారు. 



 మీ తండ్రిగారు సనకసనందాదుల విశ్వరూపమును దర్శించి తన జన్మ ధన్యం చేసుకున్నారు. నువ్వు నీ తండ్రిగారు చేసిన పొరపాట్లను చేయమాకు. అలాగే వారు చేసిన గొప్ప గొప్ప పనులను విస్మరించకు. " అని తన కుమారుడైన ఆయువుకు ఊర్వశి చెప్పింది. 



 తల్లి ఊర్వశి మాటలను అనుసరించి ఆయు మహారాజు తన తండ్రి పురూరవుడు బలగర్వంతో స్వంతం చేసుకున్న బ్రాహ్మణ ధనాన్ని, సామంత రాజుల దగ్గర సంపాదించిన మొత్తం ధనాన్ని తన కుల గురువు వశిష్ట మహర్షి కి చూపించాడు. వశిష్ట మహర్షి ఆయు మహారాజు చూపించిన ధనాన్నంత చూసాడు. అంత వశిష్ట మహర్షి "ఆయు మహారాజ! ఈ బ్రాహ్మణ ధనాన్ని ఏం చేయదలచుకున్నావు?" అని ఆయు మహారాజును అడిగాడు. 



 వశిష్ట మహర్షి మాటలను విన్న ఆయు మహారాజు "కులాచార్య వశిష్ట మహర్షి! ఇందులో బ్రాహ్మణులకు చెందవలసిన ధనాన్నంత బ్రాహ్మణులకు మీరే పంచేయండి. మిగతా ధనంతో ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలు చేద్దాం. అన్నార్తులను ఆదుకుంటాం.. " అని అన్నాడు.
 
 ఆయు మహారాజు మాటలను అనుసరించి వశిష్ట మహర్షి ధర్మబద్ధంగా బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వ వలసిన ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చివేసాడు. మిగతా ధనంతో ఆయు మహారాజు వశిష్ట మహర్షి తో అనేక యజ్ఞయాగాదులు చేయించాడు. గోసంపదను, పశుసంపదను, గొర్రెల సంపదను, మేకల సంపదను పెంచి పోషించాడు. తన రాజ్యంలోని రహదారులను బాగుచేయించాడు. నిరుపేదలను తగిన రీతిలో రక్షించాడు. 



 వశిష్ట మహర్షి ఆయు మహారాజు తో " ఆయు మహారాజ! నీ తండ్రి పురూరవుడు ఈ భూమిని పదమూడు ద్వీపాలను మహా శౌర్యంతో పరిపాలించాడు. మంచి కీర్తి ప్రతిష్టలు సంపాదించాడు. నువ్వు నీ తండ్రి లోని ఈ మంచి గుణాలను తప్పకుండా స్వీకరించాలి. ప్రజలందరినీ కన్నతండ్రి వలే కాపాడాలి.. " అని అన్నాడు. 



 ఆయు మహారాజు వశిష్ట మహర్షి మాటలను విని "చిత్తం" అని అన్నాడు. అటుపిమ్మట అనేక ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలు చేయసాగాడు. 



 ఆయు మహారాజు చేసే పనులను చూసి సుర నర రాక్షసాది లోకాలలోని వారంత ఎంతో సంతోషించారు. 



"మహా శౌర్యం లో తండ్రిని మించిన తనయుడు ఆయు మహారాజు. తండ్రి లోని సుగుణాలను మాత్రమే తన స్వంతం చేసుకున్నాడు ఆయు మహారాజు" అని ఆయు మహారాజు ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడల్లా ప్రజలంతా అనుకోసాగారు. 



 ఊర్వశీ పురూరవుల వృత్తాంతంను, పురూరవుని గుణగణాలను దృష్టి లో పెట్టుకొని ఆయువుకు తమ కుమార్తెను యిచ్చి పెళ్ళిచేయడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు.. అది గ్రహించిన వశిష్ట మహర్షి, " మహారాజ ఆయు. నీ తండ్రి పురూరవుడు బ్రహ్మణ ధనాన్ని బలవంతంగా లాక్కుని చాలా పెద్ద పాపం చేసాడు. పెద్దలు చేసిన పాపం తప్పకుండా తమ పిల్లలు కొంత అనుభవించ వలసి ఉంటుంది. నువ్వు బ్రాహ్మణ ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చివేసి చాలా పుణ్యాన్ని మూటకట్టు కున్నావు. అయినా నీ తండ్రి చేసిన పాపం నిన్ను కొంత పట్టి విడువకుంది. అందుకే నీ వివాహం ఆలస్యం అవు తుంది. నీ చిత్ర పటాలను నరసురకిన్నెర రాక్షసాది లోకాలకు పంపాను. అయినా ఫలితం దక్కలేదు. 



 ఇకపై నువ్వు శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి అనుగ్రహం కోసం దినం లో నాలుగవ భాగం శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి సేవలో ఉండు. త్వరలో నీకు వివాహం జరుగుతుంది. " అని అన్నాడు.
 
 వశిష్ట మహర్షి మాటలను అనుసరించి ఆయు మహారాజు శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి ని సేవించసాగాడు. " అనసూయ పుత్ర, అత్రి తనయ హరిః ఓం జై గురుదత్త.. 
కృపావతార!" అంటూ ఆయు మహారాజు దత్తాత్రేయ స్వామిని సేవిస్తూ కుక్కల పండగ చేసాడు. కుక్కల నడుమ చిరు దరహాసం తో సంచరించే శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామిని ఆయు మహారాజు దర్శించాడు. స్వామి తేజం లోని వేద కాంతులను దర్శించాడు. 

[k3vv3]

శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి "ఆయు మహారాజ! నీకు త్వరలో వివాహం అవుతుంది. నీ ధర్మ పత్ని ఖగోళ శాస్త్ర నైపుణ్య సామర్థ్యంతో లోకానికి కాంతిని ఇస్తుంది. నీ వంశానికి కీర్తిప్రతిష్టలు తెచ్చిపెడుతుంది. శ్రీదత్తాత్రేయ వరప్రసాది గా నీ కుమారుడు కీర్తిప్రతిష్టలు పొందుతాడు. " అని ఆయు మహారాజును శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి ఆశీర్వదించాడు. 



 స్వర్భానుని కుమార్తె ప్రభ. తండ్రి దగ్గర సమస్త విద్యలను అభ్యసించింది. అమరత్వం కోసం ఖగోళ మండలంలో తపస్సు చేసింది. ఖగోళం లోని సప్త మహర్షులు, తదితర నక్షత్ర గణ దేవతలు, మహర్షులు, బ్రహ్మర్షులు, నరయక్షనాగ కిన్నెరాదుల తేజస్సులన్నిటిని ప్రభ చూసింది. ఆయా దివ్య తేజస్సుల మాటు ఉన్న అమర తేజస్సు ను చూడటానికి ప్రభ ప్రయత్నించింది. ఖగోళ తపో పీఠం పై ప్రకాశించే ప్రభను, ఆమె పట్టుదలను చూచి ఖగోళ వాసులందరూ వేనోళ్ళ ప్రశంసించారు. 



 ప్రభ తనువు మహా తేజంతో వెలిగిపోసాగింది. అయితే ఆ తేజస్సు లో ప్రభకు అమరత్వ తేజం ఆవంత కూడా కనపడలేదు. తన తపో దీక్షలోని లోపాలు ఏమిటి? అని ప్రభ ఆలోచించింది. 
 ఆపై ప్రభ ఖగోళ పీఠం మొత్తాన్ని ఒకసారి పరిశీలించింది. అక్కడి విజ్ఞాన తేజాన్ని ఔపాసన పట్టింది. భూమి తన చుట్టూ తాను తిరుగుతున్నపుడు వచ్చే శబ్ద స్వరూపమే " ఓంకారం" అని గ్రహించింది. ఖగోళం లోని మహా తేజస్సుకు మనసార నమస్కరించింది. అటు పిమ్మట భూమి మీద తపస్సు చేయాలనుకుంది. ప్రతి ష్టాన పుర సమీపంలో ఉన్న తపో వనంలో తపస్సు చేయసాగింది. 



 ఒకనాడు ప్రభ తపస్సు చేసే ప్రాంతానికి వశిష్ట మహర్షి వచ్చాడు. తపస్సులో ఉన్న ప్రభను చూసాడు. తన దివ్య దృష్టితో వశిష్ట మహర్షి ప్రభ వృత్తాంతం మొత్తం తెలుసుకున్నాడు. 



 కొంత సమయం అనంతరం వశిష్ట మహర్షి ని చూసిన ప్రభ మహర్షికి సాష్టాంగ పడి నమస్కారం చేసింది. వశిష్ట మహర్షి ప్రభను ఆశీర్వదించాడు.



అంత "అ మ్మా ప్రభ, విప్రచిట్టి సింహికల కుమారుడైన నీ తండ్రి స్వర్భానుడు అమరత్వం కోసం తహతహలాడిన ఘనుడు. అయితే నీ తండ్రి స్వర్భానుడు అమరత్వం కోసం కనికరం లేని అన్వేషణ అధికంగా చేసాడు. తనకు తపో ఫలితం త్వరగా రావాలని సూర్యచంద్రులనే మింగాలని చూసాడు. కరుణ లేని అన్వేషణ కసాయి అన్వేషణ. అందుకే నీ తండ్రి స్వర్భానుడు ఇంతవరకు అనుకున్నది సాధించలేక పోయాడు. 
నువ్వు కూడా అమరత్వం కోసం ప్రయత్నం చేస్తున్నావు. మంచిది. అయితే నువ్వు నీ తండ్రిలా కాకుండా మంచి మార్గాన అమరత్వం కోసం ప్రయత్నించు. 



 ఊర్వశీ పురూరవుల పుత్రుడు ఆయు మహారాజు. తన తపోశక్తి తో శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి ని ప్రసన్నం చేసకున్నాడు. శ్రీదత్త కరుణాకటాక్ష వీక్షణల నడుమ రాజ్యాన్ని బాగా పరిపాలిస్తున్నాడు. ఆయు మహారాజు కు ఇంకా వివాహం కాలేదు. అతనికి తగిన వధువువు నువ్వే అని నాకనిపిస్తుంది. 
 పుణ్య పురుషుడైన ఆయు మహారాజును నువ్వు వివాహం చేసుకుంటే నువ్వనుకున్న మార్గం సులభంగా సాధించే అవకాశం కూడా నిన్ను వరిస్తుంది " అని వశిష్ఠ మహర్షి ప్రభతో అన్నాడు. 



 వశిష్ట మహర్షి మాటలను విన్న ప్రభ వశిష్ట మహ ర్షినే పెద్దరికం వహించి తనను ఆయు మహారాజుకు ఇచ్చి వివాహం చేయమంది. ప్రభ మాటలను విన్న వశిష్ట మహర్షి స్వర్భానుడు తోనూ ఊర్వశీపురూరవుల తోనూ ఆయు మహారాజు తోనూ మాట్లాడాడు. అందరూ వశిష్ట మహర్షి ఆలోచనను సమర్థించారు. 



 ప్రభ ఆయు మహారాజు ల వివాహం సురనర కిన్నెర యక్షరాక్షసాదుల నడుమ అంగరంగ వైభవంగా జరిగింది. 
 ప్రభ తన భర్త ఆయు మహారాజు పద్దతులను అనుసరించి శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామిని సేవించసాగింది. 



శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి సేవలో మైమరచిపోయింది. అలాగే తనకు తెలిసిన ఖగోళ విజ్ఞానం ను అభివృద్ధి చేయ సాగింది. 
 ఒకనాడు కాలనేమి అనువాడు తనకు పాలపుంతను కళ్ళార దగ్గర గా ఉండి చూడాలని ఉంది అని ఆయు మహారాజు తో అన్నాడు. ఆయు మహారాజు కాలనేమిని ప్రభకు పరిచయం చేసాడు. కాలనేమి మనసులోని కోరికను ఆయు మహారాజు తన ధర్మపత్ని ప్రభకు చెప్పాడు. అప్పుడు ప్రభ భర్త విన్నపమును అనుసరించి తన ఖగోళ శాస్త్ర విజ్ఞానం తో కాలనేమిని పాలపుంతకు పంపింది. 



కాలనేమి పాలపుంతను కళ్ళార చూసాడు. పాలపుంతలో ముదము మీర నడిచాడు. ప్రభ ఖగోళ విజ్ఞాన ప్రభను కళ్ళార చూసిన ఆయు మహా రాజు ఆమెను పలు విధాలుగా ప్రశంసించాడు. ప్రభ విజ్ఞానాభివృద్దికి కావలసిన ఏర్పాట్లన్నీ తానే దగ్గర ఉండి చేయించాడు. 



 తన విజ్ఞానం ను ప్రజలకు ఉపయోగపడేటట్లు చూడమని ఆయు మహారాజు ప్రభకు చెప్పాడు. ప్రభ అలాగేనని తన ఖగోళ శాస్త్ర విజ్ఞానం తో ఆయు మహా రాజు రాజ్యంలోని ప్రజలందరూ అతివృష్టితో అనావృష్టి తో ఇబ్బంది పడకుండా చేసింది. సకాలం లో వర్షాలు పడేరీతిలో యజ్ఞ యాగాదుల ద్వారా ఖగోళ సామర్థ్యాన్ని పెంచింది. 



 ప్రభ తన ఖగోళ శాస్త్ర విజ్ఞానం ను పదుగురికి ఉపయోగపడేటట్లు చేస్తూనే భర్త సహకారం తో దేవత లందరిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి వివిధ రకాల పద్దతులలో యజ్ఞయాగాదులను చేయసాగింది. ‌ భర్త చెప్పిన ట్టుగా తమో రహిత, రజో రహిత తపమును ఆచరించింది. 



 ప్రభ తపస్సు కు మెచ్చిన సనకసనందాదులు ప్రభ ముందు ప్రత్యక్షమయ్యారు. నిత్య బాలురైన సన కసనందాదులను చూచిన ప్రభ వారిని భక్తితో సనకస నందాదుల దండకంతో స్తుతించింది. 






 సనకసనందాదులు ప్రభకు అనేక ఖగోళ రహస్యాలను చెబుతూ, "ప్రభ, భక్తితో కూడిన మహా విజ్ఞానం మనిషి మేథస్సు ను అమృత తుల్యం చేస్తుంది. మనిషిని మనీషిగ మలుస్తుంది. భక్తిలేని మహా విజ్ఞానం జగతికి పలు ప్రమాదాలను తెచ్చిపెడుతుంది. భూమిని భూ కక్ష్య నుండి తప్పించిన హిరణ్యాక్షుడు మహా విజ్ఞానే.. పాతాళం పాలైన భూమిని మరలా తన కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టిన వరాహ మూర్తి శ్రీమహావిష్ణువు మహా విజ్ఞానే. 

[k3vv3]

అయితే ఒకరి జ్ఞానం మహికి కీడు చేస్తే, మరొకరి జ్ఞానం మహికి మేలు చేసింది. మహికి మేలు చేసే జ్ఞానమే మంచి జ్ఞానం. నువ్వు ఇప్పుడు మహా మంచిదైన విష్ణు జ్ఞానం వైపు పయనిస్తున్నావు. నీలో సురకళ దినదినాభివృద్ధి చెందుగాక!" అని ప్రభను ఆశీర్వదించారు. 



 సనకసనందాదుల ఆశీర్వాదాలను ప్రభ కడు వినయంగా స్వీకరించింది. 
 ప్రభ తన భర్త ఆయు మహారాజు దగ్గర ఉన్నప్పుడు ఒక్కొక్కసారి "ఖగోళ విజ్ఞాన విషయంలో నేనే గొప్ప "అని అనుకునేది. అప్పుడు ప్రభను కొంచెం రజో గుణం ఆవరించేది. ఆ రజో గుణమే ఆమెలో కొంచెం అహంను పెంచేది. అప్పుడు ప్రభ భర్త ఆయు మహారాజు చెప్పే శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి చరిత్రను విని తనలోని రజో గుణాన్ని, అహాన్ని తొలగించుకునేది. 



 రాక్షస గుణం గల తన తండ్రి స్వర్భానుని ప్రభావం వలనే తనను అప్పుడప్పుడు రజో గుణం తనని ఆవరిస్తుందన్న సత్యాన్ని ప్రభ గమనించింది. అందుకే ఆమె ముఖ్యమైన ఏ విషయాన్ని గురించి ఆలోచించే టప్పుడైన భర్త ఆయు మహారాజు అభిప్రాయ దిశగానే సంచరించేది. 



 ఆయు మహారాజు తన ధర్మపత్ని ప్రభ తన అభి ప్రాయాలనే గౌరవిస్తుందని తెలిసినప్పటికీ ప్రతి విషయాన్ని ధర్మపత్ని ప్రభతో చర్చించేవాడు. ధర్మపత్ని ప్రభ అభిప్రాయాలకు కూడా విలువ ఇచ్చేవాడు. 



 ఆయు మహారాజు సోదరులు అమావసు, ధిమన, విశ్వాయు, ధృదాయు, శృతాయులు తన వదినగారు ప్రభలో లేశ మాత్రంగా ఉన్న రజో గుణాన్ని గ్రహించారు. 



రజో గుణం తో ముందుకు కదలాలనుకున్న తమని తమ వదిన ప్రభ సమర్థిస్తుందనుకున్నారు. 



 అమావసాదులు ముని వనంలో కాలం చేసిన తన తండ్రి పురూరవుని మరణానికి మునులే కారణం గా భావించారు. ముని సంహారానికి సిద్దమయ్యారు. ఆ విషయాన్ని ప్రభ కు చెప్పారు. 



అప్పుడు ప్రభ పద్మా సనం మీద ఆసీనురాలయ్యింది. తన భర్త ఆయు మహా రాజు ను తనువు మీదకు తెచ్చుకుంది. అంత "మీ తండ్రిగారు నా మామగారు అయిన పురూరవుల వారి మరణానికి కొంతమంది మునులు కారణం అని మీరు అనుకుంటున్నారు. నిజానికి పురూరవులవారి మరణానికి మునులు కారణం కాదు. మీ తండ్రి గారు మునివాడన కాలం చేయడం వలన కొందరు అలా అనుకుంటు న్నారు. 



 మీ తండ్రిగారు కొంత బ్రాహ్మణ ధనాన్ని మునివాడ లోని భూగృహంలో దాచి పెట్టారని కూడా కొందరు అను కుంటారు. ఆ ధనాన్ని తీసుకురావడానికి మీ తండ్రి గారు మునివాడకు వెళ్ళారని, అక్కడ మీ తండ్రిగారి దగ్గర ఉన్న ధనాన్ని అపహరించడానికి మునులు మీ తండ్రిగారిని కిరాతకంగా క్షుద్ర విద్య లతో చంపారని మరి కొందరు అంటారు. 



నిజానికి అదంతా అబద్దం. మీ తండ్రిగారు వయసు మళ్ళిన పిదప మునివాడన కాలం గడపాలనుకున్నారు. అలా మునివాడకు వెళ్ళారు. అక్కడ అనారోగ్యం తో కాలం చేసారు. అంతే. " అని ప్రభ తన మరుదులకు నచ్చ చెప్పింది. 



 ప్రభ మాటలను విన్న అమావసాదులు మునివాడ లో ఉన్న మునులను చంపాలన్న ఆలోచనకు స్వస్తి పలికారు. ముని సంహారానికి తన సోదరులు వెళుతున్నారని తెలిసిన ఆయు మహారాజు తన సోదరులకు అవసరమైతే కత్తితో బుద్ది చెప్పాలని అమవసాదుల దగ్గరకు వచ్చాడు.
 
 ఆయు మహారాజు తన ధర్మపత్ని ప్రభ వలన తన సోదరులు మారిన విధానం కళ్ళార చూసి సోదరులను దగ్గరకు తీసుకున్నాడు. ధర్మపత్ని ని మనసారా అభినందించాడు. 



 ప్రభ ఆయు మహారాజులకు శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి కరుణాకటాక్షాల వలన ఒక కుమారుడు కలిగాడు. ఆ పుణ్య దంపతులు తమ కుమారునికి నహుషుడు అని పేరు పెట్టారు. వారు నహుషుని అల్లారుముద్దుగా పెంచి పెద్ద చేసారు. ప్రభ ఆయు మహారాజు కు నహుషునితో పాటు వృద్దరావు, గయుడు, అనేనుడు అనే పేర్లు గల పుత్రు లు కూడా కలిగారు. 



 ప్రభ భర్త సహాయసహకారాలతో దేవతలందరిని ప్రసన్నం చేసుకుంది. తన తపో శక్తిని, ఖగోళ విజ్ఞాన శక్తి ని ప్రజలకు ధారపోసింది. తను పొందాలనుకున్న అమరత్వం పొందింది. 



[font=var(--ricos-font-family,unset)]  [/font] శుభం భూయాత్ 

[k3vv3]

మిత్రమా శ్రీ,


మీరు కేవలం ఇక్కడ వ్రాసిన కథలు మాత్రమే చదవడానికి వస్తున్నట్లు అనిపిస్తోంది

మిగిలిన విభాగాల్లో దాదాపు అన్ని కథలు చదివేవారు, ఈ మధ్య శీత కన్ను వేసారు!

ఎందుకో?

[k3vv3]

ప్రియంవద
[font=var(--ricos-font-family,unset)][img]https://i.ibb.co/b5mXwVs/image-2025-01-06-100429378.png[/img][url=https://i.ibb.co/b5mXwVs/image-2025-01-06-100429378.png%5b/img%5d%5b/url][/url][/font]http://[/url][url][url]
[font=var(--ricos-font-family,unset)] [/font]
రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు



"ఓం నమశ్శివాయ.. ఓం నమశ్శివాయ.. ఓం నమ శ్శివాయ.. ఓం నమశ్శివాయ.. ఓం నమశ్శివాయ.." అంటూ ప్రియంవద పూజా మందిరం శివ నామస్మరణ తో పులకరించిపోతుంది. మహా శివుని తలపై ఉన్న చంద్రవంక, చంద్రవంశ మహారాణి ప్రియంవద చేసే శివ పూజను కన్నార్పకుండా చూస్తుంది. పూజామందిరం సమస్తం త్రినేత్ర జ్ఞాన తేజంతో ప్రకాశిస్తుంది. త్రినేత్ర జ్ఞాన తేజాన్ని చూడగలిగిన ప్రియంవద త్రినేత్ర జ్ఞాన తేజంలో మైమరచిపోతూ శివ నామస్మరణ చేస్తుంది. 



ప్రియంవద శివనామ స్మరణ కు భండాసుర గణాల చెవుల వెంట రక్తం కారసాగింది. భండాసుర గణాల హాహాకారాలకు అసురులందరూ హడలిపోయారు. 



 ప్రియంవద శివ నామ స్మరణను చూసిన ఆమె అత్తమామలు చంద్రవంశీకులు ప్రభ, ఆయువులు "మంగళాకార! సాం బశివ! సదాశివ! పాహిమాం! పా హిమాం!పరమేశ్వర! అండపిండబ్రహ్మాండాల అణువ ణువున కొలువైన కైలాస వాస! కరుణించి కాపాడ కద లిరావయ్య నందీశ్వర వాహన! నాగాభరణ!" అంటూ శివనామ స్మరణ చేసారు. అటుపిమ్మట రాజ తేజంతో ప్రకాసిస్తున్న తమ కుమారుడు నహుషుని సమీపించారు. 



 "చంద్ర వంశ యశోవర్థన ! దత్తాత్రేయ వర ప్రసాది! వశిష్ట ప్రియ శిష్యా నహుష! నీ సుపరిపాలనలో ప్రతిష్టాన పురము ప్రమోద ప్రభలతో ప్రకాశిస్తుంది. ఎల్లప్పుడు ప్రియాన్నే పలికే ప్రియంవద నీకు ధర్మ పత్ని అయ్యాక ఇలాతలంలో నీ కీర్తిప్రతిష్టలు మరింత పెరిగాయి. నీ ప్రియపత్ని ప్రియంవద పథకానుసారం 99 యజ్ఞాలను నిర్విఘ్నంగా చేసి ధరణీపతుల హృదయాలలో దేవేంద్రుడివయ్యావు. 



 ఇంద్ర లోకాధిపతి దేవేంద్రుడు సహితం నీతో స్నేహసంబంధాలను అధికం చేసుకోడానికి ఆసక్తిని చూపిస్తున్నాడు. ఇక నీ ధర్మపత్ని ప్రియంవద ధర్మపథకానుసారం నూరవ యజ్ఞం ను కూడా చెయ్యి. ", అని ఆయువు కుమారుడు నహుషునితో అన్నాడు. 



"నాయన నహుష! నీ తండ్రిగారు చెప్పింది అక్షర సత్యం. ఇప్పటివరకు గడిచిన మీ భార్యాభర్తల జీవన గమనం చిత్రాతిచిత్రం. మహా విచిత్రం. ప్రియంవద నీ జీవితంలోకి వచ్చాక నీ కీర్తి ప్రతిష్టలు సమస్త లోకాలు వ్యాపించాయి. 



 మన కుల గురువు వశిష్ట మహర్షి ఆదేశానుసారం మహర్షుల ఆశ్రమంలో పెరిగిన ప్రియంవదను నువ్వు వివాహం చేసుకున్నావు. నువ్వు ప్రేమించిన అశోక సుందరి, వశిష్ట మహర్షి నిన్ను వివాహం చేసుకోమన్న ప్రియంవద ఒకరే అవ్వడం లలాట లిఖితం తప్ప మరొకటి కాదు. ప్రియంవదను కొందరు మహర్షులు విరాజా అనికూడా పిలిచేవారట గదా?" కుమారునితో అంది ప్రభ. 



"అవును. కొందరు మహర్షులు ప్రియంవదను విరాజా అనే పిలిచేవారు మాత. ప్రియంవద పుట్టుక గురించి కూడా రకరకాల కథలు ఋషి వాడలలో ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ఆ కథలన్నీ ప్రియంవద కారణజన్మురాలు. ప్రియంవద నిరంతరం ప్రియంగా మాట్లాడుతూ నవ్వు ముఖంతోనే ఉంటుంది. ప్రియంవద తన తొమ్మిదవ సంవత్సరమునే భండాసురుని 30 మంది పుత్రులను సంహరించి బాలాత్రిపుర సుందరి అయ్యింది అని చెబుతున్నాయి.. 



 కొందరు మహర్షుల అభిప్రాయం ప్రకారం ప్రియంవద పార్వతీపరమేశ్వరుల ముద్దుల కుమార్తె. ఒకనాడు పార్వతీ దేవి కల్పవృక్షం దగ్గరకు వెళ్ళింది. కోరిన కోర్కెలు తీర్చే కల్పం వృక్షం దగ్గర పార్వతీ మాత తన గణపతి సృష్టిని తలచుకుని మహదానంద పడింది. తనకు ఒక కుమార్తె కూడా ఉంటే బాగుంటుందనుకుంది.. కల్ప వృక్షం ఆమె కోరికను తీర్చింది. 



 పార్వతీ మాత ప్రియంవదను అల్లారుముద్దుగా పెంచింది. ప్రయాగలోని అశోకవనం లో ఉన్న మహర్షుల దగ్గర ప్రియంవద పెరిగితే బాగుంటుంది అని పార్వతీ మాతకు పరమేశ్వరుడు సలహా ఇచ్చాడు. పార్వతీ మాత పరమేశ్వరుని సలహా పాటించింది. అశోక వనంలోని మహర్షుల ధర్మపత్నులకు పార్వతీ మాత ప్రియంవదను అప్పగించింది. మహా సుందరంగా ఉన్న ప్రియంవదకు అశోక వనంలోని మునిపత్నులే అశోక సుందరి అని పేరు పెట్టారు. ప్రియం తప్ప అప్రియాన్ని మాట్లాడని అశోక సుందరిని కొందరు మహర్షులు, మునిపత్నులు ప్రియంవద అని పిలవసాగారు. 



 ప్రియంవద చిన్నతనంలోనే సమస్త విద్యలను అభ్యసించింది. అశోకవన సంరక్షణలో తన ప్రతిభను చూపించింది. కొందరు మునిపత్నుల కఠిన హృదయాలను తన మంచి మాటలతో కరిగించింది. మరికొందరు ముని పత్నుల అసూయ ఈర్ష్యా ద్వేషాలను తన ప్రియ మాటలతో మటుమాయం చేసింది. అక్కడి మహర్షులు ప్రియంవదను బాలాత్రిపుర సుందరి, లావణ్య, అన్వి, విరాజా అని రకరకాల పేర్లతో పిలిచేవారు. జీవన శ్వాస మూలాలు తెలిసిన ప్రియంవద నాకు అక్కడే పరిచయం అయ్యింది" .. తల్లి ప్రభతో అన్నాడు నహుషుడు. 



 "ప్రియంవదను సంహరించాలని ఎవరో రాక్షసుడు ప్రయత్నించాడు కదా?" తనయుడు నహుషునితో అన్నాడు ఆయువు. 



"అవును తండ్రి అవును. హుండాసురుడనేవాడు ప్రియంవదను చెరబట్టి ఆమె దివ్య శక్తులను తన వశం చేసుకుని ఆమెను తన దాసీని చేసుకోవాలని చూసాడు. ఈ విషయం తెలిసిన పార్వతీపరమేశ్వరులు దేవేంద్రుని దేవతలను పిలిచి, ‘దేవేంద్ర, దేవతలారా! హుండాసురుడు తన తపోశక్తి తో బ్రహ్మ దేవుని మెప్పించాడు. త్రిమూర్తుల చేతిలో తనకు మరణం ఉండరాదని వరం కోరుకున్నాడు. బ్రహ్మదేవుడు తథాస్తు అన్నాడు. 



ఆ తర్వాత తర్వాత హుండాసురుడు త్రిమూర్తుల తర్వాత తనే గొప్ప అనే వర గర్వంతో అనేకమంది మానవ స్త్రీలను చెరబట్టాడు. సమస్త లోకాలలోని లావణ్య వతులంతా తన ఆధీనంలోనే ఉండాలనుకుని నా కుమార్తె ప్రియంవద మీద కన్నేశాడు. ప్రియంవదను మీరే కాపాడాలి " అన్న పరమశివుని మాటలను అనుసరించి దేవేంద్రుడు, తదితర దేవతలు హుండాసురుని మీదకు యుద్దానికి వెళ్ళారు. అయితే వారంతా హుండాసురుని ముందు నిలవలేక పోయారు.



 అప్పుడు దేవేంద్రుడు అనేక దివ్య ఆయుధాలను నాకిచ్చి హుండాసురుని సంహరించమన్నాడు. నేను దేవేంద్రుడు ఇచ్చిన దివ్య ఆయుధాల సహాయం తో హుండాసురుని సంహరించాను. అప్పటినుండి దేవేంద్రుడు నాకు మిత్రుడు అయ్యాడు. అప్పుడే నేను ప్రియంవదను వివాహం చేసుకున్నాను. "తండ్రితో అన్నాడు నహుషుడు. 



"ప్రియంవదను వివాహం చేసుకున్నాక నువ్వు ప్రియంవద మాటలను అనుసరించి 99 యజ్ఞాలు చేసావు కదా?" నహుషుని అడిగాడు ఆయువు. [/url]

[k3vv3]

"అవును తండ్రి అవును. 99 యజ్ఞాలు నిర్విఘ్నంగా చేసాను. త్వరలో నూరవ యజ్ఞం కూడా చేస్తాను. " అన్నాడు నహుషుడు. 



"ప్రియంవద నీకు తోడుంటే నీవెన్ని యజ్ఞాలనైన చేయ గలవు నహుష చేయగలవు.. నూరు యజ్ఞాలు చేసిన వారికి దేవేంద్ర పదవిని అధిష్టించే సామర్థ్యం వస్తుంది. " నహుషునితో అన్నాడు ఆయువు. 



"దేవేంద్ర పదవి వస్తుందని యజ్ఞాలు చేయడం సరైన ఆలోచన కాదు తండ్రి సరైన ఆలోచన కాదు. " నహుషుడు తన తండ్రి ఆయువుతో అన్నాడు. 



"నిక్కము వక్కాణించితిరి నాథ. నిక్కము వక్కాణించితిరి. ప్రకృతి పరిరక్షణ నిమిత్తం రాజులు, మహారాజులు సామంత రాజులు యజ్ఞాల మీద ఆసక్తి ఉన్న మహాను భావులు విరివిరిగా యజ్ఞయాగాదులు భక్తి శ్రద్ధలతో చేస్తారనే సదుద్దేశంతో నూరు యజ్ఞాలు చేసినవారికి దేవేంద్ర పదవి వరిస్తుందని చెప్పారు. నియమబద్ధంగా చేసే యజ్ఞయాగాదుల వలన ప్రకృతి కాలుష్యం తొలగిపోతుంది. ప్రశాంత జీవనానికి ప్రకృతి పంచభూతాలు చక్కగ సహకరిస్తాయి. 



యజ్ఞయాగాదులు చేసేవారు అదే మనసులో ఉంచుకుని యజ్ఞయాగాదులు చేయాలి.. మనసులో ఏదో మరొకటి పెట్టుకుని యజ్ఞయాగాదులు చేయడం వలన మంచికన్నా చెడే ఎక్కువ జరుగుతుంది. " అంటూ ప్రియంవద అందరికీ శివ ప్రసాదం అందిస్తూ నహుషుని సమీపించింది. 



"అమ్మా ప్రియంవద,, నీ ధర్మ సూక్ష్మానుసారపథం అనుసరించి, నా పుత్రుడు నహుషుడు 99 యజ్ఞాలు నిర్విఘ్నంగా పూర్తి చేసాడు. నూరవ యజ్ఞం ను కూడా నువ్వే నీ పతిదేవుని తో జరిపించి నహుషుని మహోన్నత ధర్మపత్ని గా దివిలో భువిలో శాశ్వత కీర్తిని ఆర్జించు. " అని కోడలైన ప్రియంవదతో ఆయువు అన్నాడు. 



"అమ్మా ప్రియంవద. నా పుత్రుడు నహుషునికి తల్లి పోలికలతో పాటు, తల్లి గుణగణాలు కూడా బాగానే వచ్చాయి. ఈ విషయాన్నే ప్రతిష్టాన పుర ప్రజలందరూ అనుకుంటారు. స్వర్భానుని కుమార్తెనైన నాలో అప్పుడప్పుడు రజో గుణం లేశ మాత్రం ఆవిర్భవిస్తుంది. మీ మామగారు ఆయువు సాంగత్యం వలన అది నాలో నా ఆధీనంలోనే ఉంటుంది. నా పుత్రుడైన నహుషునిలో కూడా రజోగుణం అప్పుడప్పుడు లేశ మాత్రం ఉద్భవిస్తుంది. దానివలన అహం వంటి దుర్గుణాలు కొన్ని ఆవరిస్తాయి. నహుషునిలో ఉన్న ఆ స్వల్ప రజోగుణాన్ని నువ్వే తుడిచిపెట్టేయాలి. " కోడలు ప్రియంవద తో అంది ప్రభ. 



"మీ అందరి ఆదరాభిమానాలు, ఆశీర్వాదాలు ఉన్నంత కాలం నేనేదైన సాధించగలను అత్తగారు. " అంటూ ప్రియంవద అత్తగారైన ప్రభకు నమస్కారం చేసింది. 



 నహుషుడు తన ప్రియపత్ని ప్రియంవద సలహాలను అనుక్షణం అనుసరించి తన అపారబాహుబల సంపన్నతతో నిర్భయునిగా ప్రజోపయోగ కార్యక్రమాలు చేస్తూ కాలం గడపసాగాడు. 



 ఒకనాడు చ్యవన మహర్షి తపస్సు చేసుకుంటున్న సరోవరానికి కొందరు జాలరులు వెళ్ళారు. జాలరులు చేపలకై సరస్సులో వల వేసారు. వలలో చ్యవన మహర్షి పడ్డాడు. జాలరులు ఏదో పెద్ద చేప పడిందని వల ను బయటకు లాగారు. వలలో ఉన్న చ్యవన మహర్షిని చూచి జాలరులు "తప్పు జరిగిపోయింది సామి. మమ్ము క్షమించండి" అని అంటూ చ్యవన మహర్షి కాళ్ళ మీద పడ్డారు. 



అందుకు చ్యవన మహర్షి "ఇందులో మీ తప్పేం లేదు నాయనలారా! మీరు వలలో పడిన చేపలను తీసుకెళ్ళి అమ్ముకున్నట్లే నన్నూ అమ్ముకోండి. సందేహించకండి" అని జాలరుల తో అన్నాడు. 



 జాలరులు చ్యవన మహర్షి మాటలను కాదనలేక చ్యవన మహర్షి ని నహుషుని దగ్గరకు తీసుకు వెళ్లి జరిగిందంతా చెప్పారు. 



 నిరంతరం జలంలో తపస్సు చేసే చ్యవన మహర్షి కి సమానంగ జాలర్లకు ఏమివ్వాలని నహుషుడు ఆలోచన లో పడ్డాడు. అప్పుడు ప్రియంవద చ్యవన మహర్షికి సమానంగా జాలర్లకు గోవులను ఇవ్వమని భర్తకు సలహా ఇచ్చింది. 



"గోవులను మేం ఏం చేసుకోవాలి మహారాణి?" అని జాలర్లు ప్రియంవదను అడిగారు. 



 "గోవులో సమస్త దేవతలు కొలువై ఉంటారు. దేవతల అనుగ్రహం దక్కడానికి సులువైన మార్గం గోపూజ. గోవును రక్షిస్తే ఆ గోవే మిమ్మల్ని రక్షిస్తుంది. సమస్త సమస్యలను దూరం చేసే దివ్య మాత గోమాత." అని చ్యవన మహర్షి జాలరులకు చెప్పాడు. 



 చ్యవన మహర్షి మాటలను విన్న జాలరులు నహుషుడు ఇచ్చిన గోవులను స్వీకరించారు. అప్పుడు చ్యవన మహర్షి జాలరులకు స్వర్గ లోక ప్రాప్తి లభిస్తుంది అని వారిని ఆశీర్వదించాడు. ఆపై నహుషునికి ఇంద్ర పదవి దక్కుతుంది అని నహుషుని ఆశీర్వదించాడు. 



 కొన్ని రోజుల అనంతరం వశిష్టాది మహర్షులందరు మంచి శుభ ముహుర్తాన్ని నిర్ణయించగా నహుషుడు ప్రియంవద కనుసన్నల్లో నూరవ యజ్ఞం ను పూర్తి చేసాడు. 



 అప్పుడు దేవేంద్రాది దేవతలు ప్రియంవదను నహుషుని ఆశీర్వదించారు. ఇంద్రుడు దేవేంద్ర పదవిని స్వీకరించమని నహుషుని కోరాడు. ఇంద్రుని మాటలను విన్న నహుషుడు మృదువుగా "నాకు దేవేంద్ర పదవికన్నా చంద్రవంశ రాజుగా పార్వతీపరమేశ్వరుల ప్రియ పుత్రిక ప్రియంవద భర్తగా ఉండటమే మహాయిష్టం. " అని దేవేంద్ర పదవిని వలదన్నాడు. 



 నహుషుని మాటలను విన్న దేవేంద్రుడు, తదితర దేవతలు ప్రియంవద నహుషులను మనఃపూర్వకంగా ఆశీర్వదిస్తూ వారి రాజ్యమును సస్యశ్యామలం చేసారు. 



 నహుషుని సోదరులైన వృద్దరావు, రజి, గయుడు, అనేనసులకు కావల్సినవన్నీ ప్రియంవద సమ కూర్చింది. వారు యజ్ఞయాగాదులతోనూ, కళాసంబంధ కార్యక్రమాలతోనూ కాలం గడపసాగారు. 
 ప్రియంవద నహుషులకు యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, అయతి, ధ్రువుడు అనే ఆరుగురు మగ సంతానం కలిగారు. 



 ఒకసారి ఇంద్రుని మీదకు వృత్రాసురుడనే రాక్షసుడు దండయాత్ర చేసాడు. ఇంద్రుడు వృత్రాసుని మీద కు సమరానికి సిద్దమయ్యాడు. ఇంద్రుడు ఇంద్రలోక సింహాసనంను ఖాళీగా ఉంచరాదనుకున్నాడు. ఇంద్రునికి నహుషుడు గుర్తుకు వచ్చాడు. ఇంద్రుడు నహుషుని దగ్గరకు వెళ్ళాడు. నహుషునికి వృత్రాసురుని గురించి చెప్పాడు.

[k3vv3]

"వృత్రాసురుని మరణం నా చేతిలోనే రాసి పెట్టినట్లుంది. నేను వృత్రాసురునితో యుద్దం చేయడానికి వెళ్ళినప్పుడు అసురులెవరైన ఇంద్రలోక సింహాసనాన్ని ఆక్రమించవచ్చు. అది సమస్త లోకాలకు మంచిది కాదు. కావున నేను యుద్ధం నుండి తిరిగివచ్చేవరకు ఇంద్రలోక దేవేంద్ర పదవిని స్వీకరించు. అందుకు నువ్వే సమర్థుడివి. అలా తమను కాపాడు" అని ఇంద్రుడు నహుషుని అర్థించాడు. 



 దేవేంద్ర పదవి మీద వ్యామోహం లేని నహుషుడు ముందుగా ఇంద్రుని మాటలను తోసిపుచ్చాడు. ఇంద్రు ని సమస్యను అర్థం చేసుకున్న ప్రియంవద భర్తకు నచ్చ చెప్పడంతో, ప్రియంవద మాటలను అనుసరించి నహుషుడు దేవేంద్ర పదవిని స్వీకరించాడు. ఆ సమయంలో ప్రియంవద ప్రతిష్టాన పుర ప్రజలందరికీ చేదోడు వాదోడు గా ఉండటానికి సిద్ద పడింది. 



 నహుషుడు దేవేంద్ర పదవిని స్వీకరించాడు. రంభ, ఊర్వశి, మేనక, త్రిలోత్తమాది అప్సరసల నృత్యాలను నహుషుడు కనులార చూసాడు. తదితర దేవతల అవసరాలను తెలుసుకుని వారి సమస్యలను తీర్చాడు. 



 ఒకనాడు నందనవనంలో ఇంద్రుని భార్య అయిన శచీదేవిని నహుషుడు చూసాడు. అతనిలో రజోగుణం పెల్లుబికింది. నహుషుడు శచీదేవిని తన భార్యగా చేసుకోవాలనుకున్నాడు. నహుషుడు శచీదేవి దగ్గరకు వెళ్ళి తన మనసులోని మాటను చెప్పాడు. తన సమ్మతిని తెలుపమని శచీదేవికి మూడు రోజుల సమయం ఇచ్చాడు. 



 శచీదేవి సమర రంగాన ఉన్న తన భర్త ఇంద్రునికి తన దగ్గర ఉన్న దేవ గణం ద్వారా నహుషుని దుర్మార్గ గుణాన్ని తెలియచేసింది. ప్రమద గణాల ద్వారా ఇంద్రుడు నహుషుని దుర్మార్గ చిత్తాన్ని ప్రియంవద కు తెలియ చేసాడు.



 ప్రతిష్టాన పురంలో ఉన్న ప్రియంవదకు తన భర్త మనో చాంచల్యం ప్రమద గణాల ద్వారా తెలిసింది. వెంటనే తన తలిదండ్రులు పార్వతీపరమేశ్వరుల సహాయంతో శచీదేవిని కలిసింది. ప్రియంవద శచీదేవికి ధైర్యం చెప్పింది. 



"సప్త మహర్షులు మోసే పల్లకిలో నువ్వు నా దగ్గరకు వస్తే నిన్ను నేను వివాహం చేసుకుంటాను" అని శచీదేవి చెప్పినట్లు చెప్పమని చెలికత్తెకు చెప్పి చెలికత్తెను నహుషుని వద్దకు పంపింది. 



 చెలికత్తె నహుషుని దగ్గరకు వెళ్ళింది. శచీదేవి చెప్పుకున్నట్లుగా ప్రియంవద మాటలను చెలికత్తె నహుషునికి చెప్పింది. 



 చెలికత్తె మాటలను విన్న నహుషుడు తను ఎక్కే పల్లకిని మోయమని సప్త మహర్షులను ఆదేశించా డు. నహుషుడు పల్లకిని ఎక్కాడు. సప్త మహర్షులు చేసేదేమీలేక పల్లకిని మోయ సాగారు. పల్లకి శచీదేవి మందిరం వైపుకు కదిలింది. 



 పల్లకిలో ఉన్న నహుషుడు "కదలండి కదలండి వేగంగా కదలండి " అని సప్త మహర్షులను త్వరపెట్టాడు. నహుషుడు సప్త మహర్షులను "సర్ప సర్ప" అని అన్నాడు. సంస్కృత భాషలో "సర్ప సర్ప అనగా కదలండి కదలండి" అని అర్థం.



 నహుషుని వత్తిడికి ఆగ్రహించిన అగస్త్య మహర్షి
"సర్ప సర్ప" అన్న నహుషుని "సర్పం " కమ్మని శపించాడు. 



 అగస్త్య మహర్షి ఆగ్రహాన్ని కళ్ళార చూచిన నహుషుడు తనలోని అహం ను గమనించాడు. ప్రియం వద తన దగ్గర ఉండి ఉంటే ఇలా జరిగి ఉండేది కాదను కున్నాడు. నహుషుడు తన అహాన్ని తగ్గించుకుని అగ స్త్య మహర్షి కాళ్ళపై పడ్డాడు. అప్పుడే అక్కడకు వచ్చిన ప్రియంవద తన భర్త తప్పును క్షమించమని అగస్త్య మహర్షి ని సప్త మహర్షులను వేడుకుంది. 



 ప్రియంవద మాటలకు శాంతిచిన అగస్త్య మహర్షి "నహుష, నువ్వు చేసిన తప్పులను నిజంగా తప్పులుగా భావించి, ప్రజాపరిపాలన విషయం లో నహుష ధర్మం ను పాటించడానికి ఎవరు ముందుకు వస్తారో అప్పుడే నేనిచ్చిన శాపం నుండి నువ్వువిముక్తుడ వవుతావు. " అని నహుషునితో అన్నాడు. అనంతరం సప్త మహర్షులు అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయారు. 



 "మన కుమారుడు యయాతి కి మకుటాభిషేకం చేస్తాను. మీరు శాప విముక్తులయ్యే వరకు నేను కైలాసం లో తపస్సు చేసుకుంటాను. " అని ప్రియంవద నహుషునితో అంది. నహుషుడు అలాగే అన్నాడు. 



 ప్రియంవద యయాతి కి పట్టాభిషేకం చేసింది. తన మీద గౌరవం ప్రేమాభిమానం చూపించినట్లే యయాతి మహారాజు మీద గౌరవం, ప్రేమాభిమానం చూపించమని ప్రియంవద ప్రతిష్టాన పుర ప్రజలకు చెప్పింది. ఆ తర్వాత కైలాసం వెళ్ళింది. అక్కడ ప్రియంవద సోదరులు గణపతి, కుమార స్వామి సోదరి తపస్సు చేసుకోవడాని కి అనువైన ప్రదేశం చూపించారు. 



 నహుషుడు సర్పమై భూమి మీద పడ్డాడు. 
నహుష సర్పం దైవ చింతనతో కాలం గడపసాగింది. 
 ప్రియంవద తన తపోతేజంలో బాలా త్రిపుర సుందరి గానూ, లావణ్య గానూ, అన్విగాను కొందరు మహర్షులకు దర్శనం ఇచ్చింది. 



 పాండవులు అజ్ఞాతవాసం లో ఉన్నప్పుడు ఒక సారి సర్పంగా ఉన్న నహుషుడు భీముని బంధించాడు. అప్పుడే అక్కడకు వచ్చిన ధర్మరాజు సర్పరూపంలో ఉ న్న నహుషునికి నమస్కరించి తన చంద్ర వంశం గురించి తెలియచేసాడు.. సర్ప రూపంలో ఉన్న నహుషుడు "నేను మీ పూర్వీకుడిని నహుషుడిని" అని తన పరిపాలన గురించి, తన తప్పుల గురించి ధర్మరాజు కు చెప్పా డు. పరిపాలనా విషయంలో నహుష ధర్మం పాటించడానికి ధర్మరాజు నేను సిద్ధం అనగానే నహుషుడు శాప విముక్తుడయ్యాడు. 



 నహుషుడు శాప విముక్తుడయ్యాడని తెలిసి ప్రియంవద నహుషుని కలిసింది. ప్రియంవద నహుషులు ఇద్దరూ స్వర్గాన్ని చేరారు. 



 శుభం భూయాత్ 

[k3vv3]

శుభాంగి
[font=var(--ricos-font-family,unset)][/font]
రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు



యదువంశంలో ఎందరెందరో రాజులు, మహా రాజులు, రాజర్షులు, మహానుభావులు మరెందరో అవతార పురుషులు, అంశావతార పురుషలు ఉన్నారు. వారంత యుగ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ వారి వారి రాజ్యాలను విస్తరించారు. ప్రజలను కన్న బిడ్డలవలే కాపాడారు. ప్రజల శక్తి యుక్తులను, మంచి చెడులను గమనించి వారిని తగిన విధంగా ఆదరించారు. వారి వారి ధర్మాలను వారు ధర్మ బద్ధంగా నిర్వర్తించారు. అనేక మంది మహానుభావులను, ఋషులను, మహర్షులను, బ్రహ్మర్షులను సేవించారు. 



రాజసూయాది రకరకాల యాగాలను చేసి దేవ గంధర్వ కిన్నెర కింపురుషాది సమస్త గణాల వరాలను పొందారు. అనేకమంది అసురులను అంత మొందించారు. అవనిమాతకు ఆనందాన్ని కలిగించారు. అలాంటి యదువంశ రాజులలో దశార్హ మహా రాజు ఒకడు. అతని మహోన్నత పరిపాలన కారణంగానే అతని పేర దశార్హ మహా రాజ్యం ఏర్పడింది. దశార్హ మహా రాజు సుపరిపాలనలో రాజ్యంలోని ప్రజలు సుఖ సంతోషాలతో హాయిగా ఆనందంగా జీవించేవారు. 



 దశార్హ మహారాజ పుత్రిక శుభాంగి. పేరుకు తగిన ఆకారం కలది. ఏ పని చేసేటప్పుడైన ఆమె ఎదురు వస్తే చాలు అన్నీ శుభాలే జరుగుతాయి అని రాణి మందిరంలోని వారేకాదు ఆ రాజ్యంలోని చాలా మంది అనుకునేవారు. ఋషులు, మహర్షులు, బ్రహ్మర్షులు సహితం వారు యజ్ఞయాగాది శుభకార్యాలను చేసేటప్పు డు శుభాంగినే తమకు ఎదురురమ్మనేవారు. వయసు తో నిమిత్తం లేకుండా ప్రతి శుభ కార్యంలో శుభాంగికే ప్రథమ తాంబూలం ఇచ్చేవారు. 



 శుభాంగి ఋషుల సేవన, మహర్షుల సేవన, బ్రహ్మర్షుల సేవన వేదపురాణేతిహాసాలన్నిటిని చక్కగా వంట పట్టించుకుంది.. వేద మంత్రాలలోని విజ్ఞాన అంశాలను, వేద మంత్రోచ్ఛారణలోని శారీక విజ్ఞాన అంశాల ను తనకు తెలిసినంత మేర తన స్నేహితురాళ్ళకు, రాజ మందిరాలలోని పరిచారికా సమూహంనకు చక్కగా వివరించి చెప్పేది. శుభాంగిని సందర్శిస్తే చాలు సమస్త రోగాలు మటుమాయం అవుతాయి అని దశార్హ రాజ్యం లోని ప్రజలు అనుకునేవారు. ఆమెలో అశ్వనీదేవతల అంశ ఉందనుకునేవారు. 



 శుభాంగి సంప్రాప్తయౌవనవతి అయ్యింది. శుభాంగిని చూడగానే చిన్న పెద్ద అనే తేడా లేకుండా అందరూ రెండు చేతులెత్తి నమస్కరించేవారు. 



 హస్తినాపురం ను పరిపాలించే మహారాజు సంవరుణు. అతని ధర్మపత్ని తపతి వారి ముద్దుల కమారుడు కురువు. వేద పురాణేతిహాసాల విద్యలను, అస్త్రశస్త్ర ప్రయోగాది విద్యలను, రాజనీతి విద్యలను, భవబంధ సంబంధ విద్యలను సమస్తం శాస్త్రోక్తంగా అభ్యసించాడు. అటుపిమ్మట తన రాజ్యం లోని అన్ని ప్రాంతాలను ప్రత్యక్షంగా సందర్శించాడు. ప్రతి ప్రాంతంలో నివసించే ప్రజల కష్టసుఖాలను ప్రత్యక్షంగా చూసాడు. వారి కష్టాలను చూడటమేగాక వారి సమస్యలను అడిగి తెలుసుకున్నాడు. 



 రాజ్యప్రజల యోగక్షేమాలు తెలుసుకోవడంలో కుమారుడు కురువు చూపించే ఆసక్తిని గమనించిన సంవరణ మహారాజు పుత్రునికి మకుటాభిషేకం చేయాలనుకున్నాడు. అదే విషయాన్ని తన ధర్మపత్ని తపతి కి చెప్పాడు. అందుకు తపతి, "నాథ! మీ ఆలోచన మహా శ్రేష్టంగా ఉంది. ఈ విషయం లో మన కుల గురువు వసిష్ట మహర్షిగారిని కూడా సంప్రదించండి. వారి దివ్య ఆలోచన మేరకు ముందడుగు వేయండి. " అని అంది. 



 తపతి మాటలను విన్న సంవరణ మహారాజు, " దేవీ మన మూల గురువు, కుల గురువు అయిన వసిష్ట మహర్షి నేను ఏ పనిని చేసేటప్పుడయిన ముందుగా నీ ధర్మపత్ని సలహా తీసుకో అని అంటారు. 



 ఈ హస్తినాపురం కు నీ వలన జరిగిన మేలు అంతా యింత కాదు. ఒకప్పుడు వాతావరణ కాలుష్య ప్రభావం తో హస్తినాపురం లో సూర్యుని రశ్మి ప్రవేసించడమే కష్టమైపోయింది. అప్పుడు ప్రజల దేహాలు మంచు గడ్డల్లా మారి పోసాగాయి. అప్పుడే సూర్య పుత్రిక వైన నిన్ను నేను వివాహం చేసుకుని హస్తినాపురం తీసుకు వచ్చాను. అశ్వనీ దేవ తేజంతో ప్రకాశించే నువ్వు హస్తినాపురం రాగానే నీ శరీర తేజస్సును విస్తరింపచేసావు. 



నీ శరీర తేజస్సులోని విపరీతమైన వేడి ప్రభావంతో హస్తినాపురం లోని మంచుదనం కరిగిపోయింది. వాతావరణ సమతుల్యత ఏర్పడింది. నాటినుండి ప్రజలు ఆనందంగా జీవించసాగారు. అందుకే వసిష్ట మహర్షి నువ్వు ఈ రాజ్య సంరక్షణ దేవతవు అని అంటారు. " అని అన్నాడు. 
 
 సంవరణుడు వసిష్ట మహర్షిని, హితులను, పురోహి తులను తదితరులను సంప్రదించి ఒక శుభ ముహూర్తాన కురువుకు మకుటాభిషేకం చేసాడు. సూర్య భగవానుని అనుగ్రహంతో, వసిష్ట మహర్షి అనుగ్రహంతో, నీ తల్లి తపతి అనుగ్రహంతో హస్తినాపురం ను పరిపాలించమని కుమారునికి చెప్పాడు. కురు మహారాజు అలాగే అన్నాడు. 



 కురు మహారాజు వసిష్ట మహర్షి ఆదేశానుసారం తన తండ్రి సంవరుణుడు మీద కత్తి కట్టిన పాంచాల రాజు మీదకు యుద్దానికి వెళ్ళాడు. పాంచాల రాజు కురు మహారాజు ల నడుమ కనీవినీ ఎరుగని రీతిన సమరం జరిగింది. కురు మహారాజు గజ బలం చూసి పాంచాల రాజు భయపడ్డాడు. సమరావనిలో ఏనుగులన్నీ ఒక్కసారి ఘీంకరించాయి. ఆ శబ్దానికి పాంచాల రాజు సైన్యంలో వణుకు పుట్టింది. 



మత్య్స, వరాహ, కూర్మాది ఆకారాల రథాలతో, గుర్రాల సకిలింపులతో సమరాంగణం విచిత్ర శోభను సంతరించుకుంది. శత్రువుల ఊహలకు అందకుండా రకరకాల వ్యూహ నైపుణ్యాలతో కురు మహారాజు కదనరంగంలో చెలరేగిపోయాడు. పాంచాల రాజు శక్తి పూర్తిగా క్షీణించిపోయింది. చివరకు పాంచాల రాజు కాళ్ళ బేరానికి వచ్చాడు. 



 కురు మహారాజు పాంచాల రాజు ను క్షమించాడు. తనకు సామంత రాజు గా ఉండమని కురు మహా రాజు పాంచాల రాజును కోరాడు.. పాంచాల రాజు అందుకు సమ్మతించాడు. సామంత రాజ ధర్మాన్ని అనుసరించి పాంచాల రాజు వసిష్ట మహర్షి తో తన రాజ్యంలో మహా యాగం చేయించాడు. 

[k3vv3]

 ఒకనాడు శుభాంగిని దర్శించిన మహర్షులు "అమ్మా శుభాంగి. అశ్వనీ దేవ తేజోవిలాసిని! వేద పురాణే తిహాసాలను సమస్తం చక్క గా అభ్యసించావు. సుపరిపాలనకు దశ అర్హతలను సంపాదించుకున్న దశార్హ మహారాజు సుపుత్రికగ పదికి మించి అనేక శుభార్హతలను సంపాదించుకుని శుభాంగి వయ్యావు.. 



 గగనానికి వెలుగునిచ్చేవాడు శ్రీ సూర్య నారాయణుడు అయితే ఈ దశార్హ దేశానికి వెలుగునిచ్చే దానివి నువ్వు. నువ్వు శ్రీ సూర్య నారాయణుని అనుగ్రహం కూడా పొందావంటే నిన్ను మించిన వారు భువిలో, దివిలో మరెక్కడా ఉండరు. కావున శ్రీ సూర్య నారాయణుని అనుగ్రహం పొందడానికి నువ్వు తపస్సు చెయ్యి. నీ చరిత్ర చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోతుంది. " అని అన్నారు. 



 శుభాంగి మహర్షుల మాటలను అనుసరించి శ్రీ సూర్య నారాయణ మూర్తిని ధ్యానిస్తూ తపస్సు చేయసాగింది. 



ఒకనాడు వశిష్ట మహర్షి కురు మహారాజు మందిరానికి వెళ్ళాడు. కురు మహారాజు వశిష్ట మహర్షి ని తగిన విధంగా సత్కరించాడు. 



అంత వశిష్ట మహర్షి, " కురు మహారాజ! మీ పూర్వీకులు హస్తి మహారాజు పేరు మీద హస్తినాపుర రాజధాని ఏర్పడింది. నీ తల్లి సాక్షా త్తు సూర్య నారాయణుని పుత్రిక. నువ్వు నీ చిన్న తనం లోనే సూర్య మండలాన్ని సందర్శించావు. తండ్రిని మించిన తేజస్సు తో ప్రకాశిస్తున్నావు. నీ తలిదండ్రులు వివాహం చేసుకున్న కొత్తలో వారెక్కువ కాలం దేవలోకాల లో, పవిత్ర వనాలలోనే గడిపారు. నువ్వు ఓ పవిత్ర వనంలోనే వారికి పుట్టావు.
 
నీ తండ్రి సంవరుణుడు పవి త్ర వనంలో ఉన్నప్పుడు నేనే హస్తినాపురంలో అనేక శాంతి యాగాలను జరిపించాను. అలా హస్తినాపురం పవిత్ర పురం గా మారింది. అలాంటి పవిత్ర పురమును నువ్వు మరింత పవిత్ర పురంగ మార్చు. సుపరిపాలన చేసి వంశ కర్తగా పేరు తెచ్చుకో. " అని అన్నాడు. కురు మహారాజు వశిష్ట మహర్షి మాటలను శిరసా వహిస్తానని మహర్షికి మాట యిచ్చాడు. 



 కురు మహారాజు రాజ్యంలోని దుర్గపరిఖాదుల ను మరింత పటిష్టం చేసాడు. హస్తినాపురంలో గొప్ప గొప్ప హర్మ్యాదులను నిర్మించే ప్రజలకు సహకరించా డు. రథగజతురగభటాదుల సంఖ్యను పెంచాడు. హస్తినాపురం ను అందంగ తీర్చిదిద్దాడు. తాతగారైన సూర్య భగవానుని సేవలో కాలం గడపసాగాడు. 
 శుభాంగి పర్ణశాలల నడుమన ఉన్న పర్వత ప్రాంతాన తపము చేయసాగింది. ఆమె తపో ప్రభావాన సూర్య మండలం అతలాకుతలం అయ్యింది. సూర్య భగవానుడు శుభాంగి ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. సూర్య భగవానుని చూచిన శుభాంగి సూర్య తేజాన్ని తట్టుకునే శుభదేహాన్ని తనకివ్వమని కోరింది. 



సూర్య భగవానుడు తథాస్తు అంటూ "శుభాంగి, నువ్వు నా కుమార్తెకు బంధువు అవుతావు. నా కుమార్తె పుత్రుని వంశ కర్తవు చేస్తావు. అశ్వనీ దేవతల తేజస్సు తో మరియు నా తేజస్సు తో ప్రకాశించే నీ శుభ అంగమైన తనువును మనసా వాచా కర్మణా త్రికరణ శుద్ధిగా ఎవరు తాకిన వారు సర్వ రోగాలనుండి విము క్తి పొందుతారు.. ‌ ‘అశ్వినీ తేజో విలాస శ్రీసూర్య నారాయ ణ రూప శుభాంగీ తనూలత..’ అంటూ నీ పేర ఓ విజ్ఞానాత్మక మంత్ర తేజం ఆవిర్భవిస్తుంది. " అని ఆశీర్వ దించాడు. 



 కురు మహారాజు కలలో శుభాంగి దివ్య రూపము కనపడింది. కురు మహారాజు చిత్ర కారులను పిలిపించి తన కలలో కనపడిన వనిత రూపురేఖలను వివరించాడు. సూర్య మండలంలో ప్రకాసిస్తున్న శుభాంగి చిత్ర పటాన్ని ఒక చిత్ర కారుడు చక్కగ చిత్రించాడు. 



ఆ చిత్ర పటాన్ని చూసిన వసిష్ట మహర్షి "కురు మహా రాజ, ఈ సుందరి దశార్హ మహారాజు కుమార్తె శుభాంగి. తపో మార్గాన సూర్య భగవానుని ప్రత్యక్షం చేసుకున్న పుణ్య స్త్రీ. దశార్హ మహారాజుకు మన హస్తినాపురం రాజులన్నా, మన హస్తినాపురం అన్నా మహా గౌరవం. నీ వివాహ విషయం మాట్లాడటానికి దశార్హ మహారాజు దగ్గరకు నేనే ప్రత్యేకంగా వెళతాను.", అని అన్నాడు. 



కురు మహారాజు తన మూల పురోహితుడు, తన వంశ సంరక్షకుడైన వసిష్టుని మాటలను విని మహదానంద పడ్డాడు. 



 వశిష్ట మహర్షి దశార్హ మహారాజు ఆస్థానానికి వె ళ్ళాడు. దశార్హ మహారాజు వశిష్ట మహర్షిని తగిన రీతి లో సత్కరించాడు. పేము బద్దలతో తయారు చేయబడిన ఉచితాసనం ఇచ్చి గౌరవించాడు. 



అప్పుడు వశిష్ట మహర్షి " దశార్హ మహారాజ! నేను ఇక్కడకు ఒక శుభ కార్యం నిమిత్తం వచ్చాను. అదేమిటో చెబుతాను విను. చంద్రవంశ రాజులలో సంవరణ మహారాజు కు గొప్ప పేరు ఉంది. సంవరణ మహారాజు హస్తినాపురం ను పరిపాలిస్తున్నాడు. అతని ధర్మపత్ని తపతి సూర్య భగవానునికి కుమార్తె. ఆ పుణ్య దంపతులకు పుట్టిన వాడే కురు మహారాజు. 



 యదు వంశ రాజులలో నీవెలా ప్రజానురంజక పాలన చేసి దశార్హ వంశ కర్తవయ్యావో అలాగే కురు మహారాజు వంశ కర్త గా మారాలని పలు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాడు. కురు మహారాజు నీ కుమార్తె శుభాంగిని యిష్ట పడుతున్నాడు. నువ్వూ, నీ కుమార్తె శుభాంగి యిష్టపడితే కురు మహారాజు తలిదండ్రులు ప్రత్యక్షంగా మి మ్ములను కలిసి వివాహ మాటలు మాట్లాడాలనుకుంటున్నారు. " అని అన్నాడు. 



 వశిష్ట మహర్షి మాటలను విన్న దశార్హ మహారాజు మహర్షిని ఆ రోజు విశ్రాంతి తీసుకోమని మహర్షికి రాజ మందిరంలోని ప్రత్యేక పర్ణశాలను విడిది మందిరంగా ఏర్పాటు చేసాడు. వశిష్ట మహర్షి పర్ణశాల లో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు శుభాంగి వశిష్ట మహర్షి ని కలిసి సాష్టాంగ ప్రణామాలర్పించింది. 



వశిష్ట మహర్షి శుభాంగిని ఆశీర్వదించాడు. అనంతరం కురు మహారాజు గుణగణాలను, రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్న విధానాన్ని శుభాంగికి తెలిపాడు. అనంతరం "అమ్మా ! శుభాంగి, నీ దివ్య తేజో యశస్సు ప్రభావాన నీ తండ్రి దశార్హ వంశ కర్త అయ్యాడు. అలాగే నీ ధర్మపతి కురు మహారాజు కురువంశ కర్త కావాలి" అన్నాడు. 



"మీ ఆశీర్వాద బలమే సర్వ శుభాలకు మూలము" అని శుభాంగి వశిష్ట మహర్షి కి మరోమారు నమస్కరించింది. 
 మహారాజుల, మహర్షుల, శుభాంగి బంధువుల, కురు మహారాజు బంధువుల సమక్షంలో శుభాంగి కురు మహారాజు ల వివాహం అంగరంగ వైభవంగా జరిగింది. శుభాంగి, కురు మహారాజులను శ్రీ సూర్య నారాయణుడు ఆశీర్వదించాడు. 

[k3vv3]

శుభాంగి మాటలను అనుసరించి కురు మహా రాజు ప్రజల ఐశ్వర్యాభివృద్ది నిమిత్తం మహర్షులతో అనేక యాగాలు చేయించాడు. నిరుపేదల జీవనానికి అవసరమైన సదుపాయాలన్నీ కల్పించాడు. 



శుభాంగి కురు మహారాజు తో కలిసి తన రాజ్యాన్నంత సందర్శించింది. రాజ్యంలోని అనేకానేక పవిత్ర ప్రదేశాలన్నిటిని గుర్తించింది. శుభాంగి సూచించిన ప్రదేశంలో శ్రీ సూర్య నారాయణుని ఆశీర్వాదంతో కురు మహారాజు దివ్య తపస్సు చేసాడు. పతిదేవుని తపస్సుకు శుభాంగి తగిన విధంగా సహకరించింది. 



కురు మహారాజు తపస్సుకు మెచ్చిన పంచ భూతాలు, తదితర దేవతలు కురు మహారాజు పరిపాలనలో అతని రాజ్యం మూడు పువ్వులు ఆరు కాయలుగా దినదినాభివృద్ధి చెందుతుందని వరాలను ఇచ్చారు. కురు మహారాజు తపస్సు చేసిన ప్రాంతానికి కురుక్షేత్రం అనే పేరు వచ్చింది. ఆ కురుక్షేత్రం ను మరింత పవిత్రం చేసే నిమిత్తం కురు మహారాజు, ధర్మపత్ని శుభాంగి మాటలను అనుసరించి ఆ భూమినంత తనే స్వయంగా దున్నాడు. 



అతనికి ఇంద్రుడు సహాయంగా వచ్చాడు. శుభాంగి కురుక్షేత్రం లో అమృత ధాన్యం పండించమని భర్త కు చెప్పింది. కురు మహారాజు భార్య మాటలను అనుసరించి అమృత ధాన్యం పండించాడు. ఆ ధాన్యాన్ని నిరుపేదలకు పంచాడు. కురు మహారాజు నిరుపేదల, వసిష్టాది మహర్షుల సహాయసహకారాలతో అనేక యజ్ఞయాగాదులు చేసాడు. కురు మహారాజు కాలంలో సకాలంలో వర్షాలు పడ్డాయి. పాడిపంటలతో రాజ్యం సుభిక్షంగా వర్థిల్లింది. 



శుభాంగి ప్రజలను విద్యావంతులను చేయడంలో తనవంతు సహాయం తను అందించింది. ప్రజలలో సాహిత్య జిజ్ఞాసను కలిగించింది. అందరికీ ఉపయోగపడే నూతన వస్తు రూపకల్పన చేయమని ప్రజలను ప్రోత్స హించింది. ప్రజలలో సహృదయతను పెంచింది. 



 కురు మహారాజు సుపరిపాలనలో హస్తినాపురం పాడి పంటలతో, సిరిసంపదలతో తులతూగింది. చంద్ర వంశ రాజులలో కురు మహారాజు వంశ కర్త అయ్యాడు. 



శుభాంగి కురు మహారాజు దంపతులకు పుట్టిన పుత్రుని పేరు విదూరధుడు. 



                     శుభం భూయాత్ 

[k3vv3]

సారస్వతి
[font=var(--ricos-font-family,unset)][/font]

రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు



"అగ్నిమీళే పురోహితం... యజ్ఞస్య దేవమృత్విజం.. హోతారం రత్నధాతమమ్" అని నిరంతరం ఋగ్వేద స్తుతుల అలల శబ్ద స్వరాలతో ప్రవహించే పవిత్ర నది సరస్వతీ నది. ఏడు పుణ్య నదులలో సరస్వతీ నదిది ప్రథమ స్థానం. అనేక పాయలుగ ప్రవహించే సరస్వతీ నది తరంగాల శబ్దం వేద పఠనంలోని ఉదాత్తానుదాత్తాది స్వరాలను గుర్తు చేస్తుంది. ఆయా స్వరాల నడుమన ఉన్న గణ చక్రాలను తెలియచేస్తుంది. "అగ్నిమీళే పురో హితం" అనే పాదం 8 అక్షరాలతో 13 మాత్రలతో 18 ఉచ్ఛారణా స్వరాలతో 83 వ స్థానాన ఉన్నదన్న సత్యం సరస్వతీ నది తరంగాల సుస్వరాలను పరిశీలించే వేద గణితో పాసకులకు సునాయాసంగా తెలిసిపోతుంది.



అలాంటి పుణ్య సరస్వతీ నది బ్రహ్మవర్తం ప్రాంతాన ప్రవహిస్తుంది. అక్కడే దృషద్వతి నదికూడ ఉంది.
దృషద్వతి బ్రహ్మ కుండలంలో జన్మించింది . ఋగ్వేద సంకలన ఋషుల ఆశ్రమ ఛాయలన్నీ ఈ రెండు నదుల నడుమనే కనపడతాయి.



సరస్వతీ నది అలల మీద తేలియాడే హంసలు జ్ఞాన కళికలులా ప్రకాశిస్తుంటాయి. ఆ కళికలను చూస్తే చాలు. మానవ మేధస్సులోని అమాయకత్వం ఆవిరైపోతుంది. చురుకుదనం చురకత్తుల్లా మారి అజ్ఞాన సంహారం చేస్తుంది. ఆయా అలల మీద నిలిచే నురుగు వివిధ దేవళాల ఆకారాలతో ఆద్యాత్మిక చింతనను పెంచి పోషిస్తుంది.
బ్రహ్మవర్తం ప్రాంతమంటే సరస్వతీ నదికి మహా యిష్టం. అక్కడే సరస్వతీ నది పుణ్యస్త్రీగ అవతారమెత్తింది. ఆమె పుణ్య స్త్రీగా అవతారమెత్తడానికి కారణం ఏమిటంటే... రకరకాల కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి.



బ్రహ్మవర్తం లో నివసించే ప్రజలు వేద మంత్రోచ్ఛారణ లోని గణ చక్రాల గణిత తేజస్సును, ఆద్యాత్మిక తేజ స్సును గమనించడానికి సరస్వతీనది పుణ్య స్త్రీ అవతారమెత్తింది అనేది ఒక కథ.  ఇలా మరో నాలుగు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. సరస్వతీ నది పుణ్య స్త్రీ రూపం చూచి దృషద్వతి కూడా పుణ్య స్త్రీ రూపం ధరించింది. ఇద్దరు నదీమ తల్లులు కలిసి అలల మీద ఆడిపాడారు.



అలల కింద ధ్యాన ముద్రలో కొంత కాలం గడిపారు. ఆపై దృషద్వతి సరస్వతి దగ్గర సెలవు తీసుకుంది. సరస్వతీ  బ్రహ్మవర్త ప్రాంతానికి వచ్చే దేవతలకు, మహర్షులకు, బ్రహ్మర్షులకు జ్ఞాన జలాన్ని ఇచ్చి వారి ఆకలిని తీరుస్తుంది. ఆ పుణ్య స్త్రీ ని కొందరు ఉభయభారతి అని అంటారు. ఎక్కువమంది మాతా! జ్ఞాన స్వరూపిణీ! సరస్వతీ అనే పిలుస్తారు.



ఒకసారి దేవేంద్రుడు అహల్యాదులకు చేసిన పాప భారంతో కటిక చీకటి ఆకారంగా మారిపోయాడు. ఆ ఆకారంతోనే అక్కడికి వచ్చా డు. అప్పుడు జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి దేవేంద్రునికి జ్ఞాన జలాన్ని ప్రసాదించింది. దేవేంద్రుడు జ్ఞాన జలాన్ని స్వీకరించాడు . 
దేవేంద్రుడు జ్ఞాన జలాన్ని తాగగానే తన స్వస్వరూపాన్ని ధరించి దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోయాడు. తను చేసిన తప్పులన్నిటిని తలచుకుని జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి  ముందు తలవంచాడు. అప్పుడు జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి దేవేంద్రుని కరుణించింది. 



దేవేంద్రుడు జ్ఞాన స్వరూపిణి ని సరస్వతిని నదిలా కాకుండా దేవీదేవతగ పూజించాడు. దేవీదేవత దేవేంద్రుని కోరిక మీద తను పుట్టిన పిప్పల వృక్ష చరిత్ర ను చెప్పింది. పిప్పలాది మహర్షుల గురించి చెప్పింది.



అలాగే తన కుమారుడు సరస్వతను, కుమార్తె సారస్వతిని దేవేంద్రునికి పరిచయం చేసింది. 



వేద మంత్రోచ్ఛారణల నడుమ సరస్వతీ నది బ్రహ్మత్వ మథనం నుండి పుట్టిన దేవీదేవత ఇద్దరు బిడ్డలను చూచి దేవేంద్రుడు "అద్భుతం మహాద్భుతం" అని అనుకున్నాడు. బ్రహ్మ సృష్టి ని పలు రీతులలో స్తుతించాడు.



 ఆపై దేవేంద్రుడు సారస్వతి వేద పఠనం విని మహదానంద పడ్డాడు. వేద పఠనంలో శాస్త్రీయంగా పఠించడం ముఖ్యం కానీ స్త్రీపురుష బేధం లేదనుకున్నాడు. మనుషులు సృష్టించే ఆచార నియమాలు వేరు. కా ల ధర్మం సృష్టించే ఆచార నియమాలు వేరు అనుకున్నాడు.



దేవేంద్రుడు దేవీదేవత దగ్గర సెలవు తీసుకు న్నాడు . ఇంద్రలోకం వెళ్ళాడు . తన ధర్మం తాను నిర్వర్తించ సాగాడు. అలా కొంత కాలం గడిచిపోయింది . ఒకానొకప్పుడు నిశాజ్ఞ అనే రాక్షసుడు దేవేందుని పై దండయాత్ర చేసాడు.



సరస్వత  తల్లి ఆజ్ఞ ను అనుసరించి దేవేంద్రునికి సమరంలో సహాయం చేసాడు. నిశాజ్ఞ సరస్వత ముందు నిలబడలేక పారిపోయాడు. సరస్వత దేవేంద్రునికి ఇంద్రలోకం అప్పగించి బ్రహ్మవర్తం వచ్చేసాడు. సరస్వతను తల్లి జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి , సోదరి సారస్వతి ప్రశంసించారు. 



సారస్వతి ప్రకాశవంతమైన అందాన్ని, పదునైన తెలివితేటలను చూచిన తల్లి జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి, సోదరుడు సరస్వత సారస్వతికి మంచి వరుని చూడాలనుకున్నారు. బ్రహ్మవర్తాన వసించే మహర్షుల, బ్రహ్మర్షుల సేవలు చేస్తూ, సారస్వతి అందరి మన్ననలను పొందసాగింది. జ్ఞానం కోసం అక్కడికి వచ్చిన వారి అభ్యాస సామర్థ్యాన్ని అనుసరించి వారిని జ్ఞానవంతులను చేయసాగింది.



పూరువంశ రాజు మతినారుడు. మంచి పరిపాలనా దక్షుడు. శత్రు రాజుల అహంకారాన్ని అణిచిన మహా పరాక్రమవంతుడు. మానవతావాదాన్ని నెత్తికి ఎత్తుకున్న మహాత్ముడు. ప్రజల శ్రేయస్సే తన శ్రేయస్సని నమ్మిన ప్రజానురంజక పరిపాలకుడు..



ఒకానొక సమయంలో అతని  రాజ్యంలో కరువుకాటకాలు అధికమయ్యాయి. జీవరాశులన్నీ ఆహారం నిమిత్తం అల్లాడసాగాయి. వర్షాలు లేక భూములు బీటలు వారాయి. రాజ్యం లోని భయంకర కరువు ను కళ్ళార చూసిన మతినార మహారాజు "రాజ్యంలో కరువుకాటకాలు నశించాలి అంటే  ఏం చెయ్యాలి?" అ ని పురోహితులను, మహర్షులను అడిగాడు.



మతినార మహారాజు మాటలను విన్న పురోహితులు, మహర్షులు,"ఋక్షక పుత్ర..  మతినార మహారాజ! ప్రకృతి కాలుష్యం అధిక మైనప్పుడు రాజ్యంలో కరువుకాటకాలు పెరుగుతుంటాయి. అవి తొలగాలంటే సృష్టి రక్షకుడైన విష్ణు మూర్తి ని పూజించాలి. 

[k3vv3]

యజ్ఞో వై విష్ణుః అంటే యజ్ఞం విష్ణు స్వరూపం. యజ్ఞం చేయడం వలన వాతావరణ కాలుష్యం తగ్గుతుంది. ప్రకృతి పచ్చగా ఉంటుంది. పశుపక్ష్యాదులు యజ్ఞయాగాదుల నుండి వచ్చిన గాలులను పీల్చడం ద్వారా మహాఆరోగ్యవంతంగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా యజ్ఞ యాగాదుల వద్ద ఉన్న ధేనువులు కామధేనువులుగ శక్తి సామర్థ్యాలను సంతరించుకుంటాయి. యజ్ఞంలో వాడే నెయ్యి , పాలు , వివిధ ధాన్యాలవలన సంప్రాప్తించిన భస్మంతో అనేక ఔషదాలను తయారు చేయవచ్చును.  
 
యజ్ఞాలు ఆరు రకాలుగా ఉంటాయి. అవి ద్రవ్య యజ్ఞం, తాప యజ్ఞం, స్వాద్యాయ యజ్ఞం,  యోగ యజ్ఞం, జ్ఞాన యజ్ఞం,సంశిత యజ్ఞం. ఈ యజ్ఞాలన్నిటినీ నువ్వు ఇంతకు ముందే శాస్త్ర పద్దతిన ఆచరించావు. ఇక ప్రజల క్షేమం, రాజ్య క్షేమం కోరుకునే రాజు సత్త్ర యాగం చెయ్యాలి. 13 రోజులు మొదలుకొని 100 రోజుల వరకు సత్త్ర యాగం చెయ్యాల్సి ఉంటుంది. అలాగే 12 సంవత్సరాల పాటు చేసే సుదీర్ఘ  సత్త్ర యాగం కూడా ఒకటి ఉంది." అని  చెప్పడంతో మతి నార మహారాజు సత్త్ర యాగం చేయడానికి మంచి ప్రదేశం సూచించమని మహర్షులను అడిగాడు. 



మహర్షులందరు ఏక కంఠంతో, "జ్వాల ఋక్షకుల పుత్ర! మతినార మహారాజ! ఋగ్వేదంలో సరస్వతీ నది రమారమి 50 పర్యాయాలు వివిధ నామ ధేయాలతో స్తుతించబడింది. అందుకే సరస్వతీ నది అలల కదలికలో 50 పవిత్ర కళలు కనపడుతుంటాయి. అందలి ఒక కళ మేథో తేజస్సును పెంచుతుంది. మరో కళ మేథో తేజస్సులో సురత్వాన్ని కలుపుకుని ప్రకాశిస్తుంది. ఇంకా ఆ కళలలో సంగీత కళ, యోగకళ వంటి కళలు ఉన్నాయి. అందుకే సరస్వతీ నది లోని నీటిని జ్ఞాన జలం అని అంటారు. అలాంటి సరస్వతీ నది ఒడ్డున ఉన్న బ్రహ్మవర్త ప్రదేశం నువ్వు చేసే సత్త్ర యాగం కు పవిత్ర ప్రదేశం" అని అన్నారు.



మతినార మహారాజు సరస్వతీ నది ప్రాంతాన ఉన్న బ్రహ్మవర్తం ను తన సత్త్ర యాగ కార్యక్రమానికి ఎంచుకున్నాడు. మతినార మహారాజు సరస్వతీ నది దగ్గరకు వచ్చి అక్కడ ఉన్న ప్లక్ష వృక్షాన్ని, కామ్యక వనమును సందర్శించాడు. సరస్వతీ దృషద్వతులను చూసాడు. అనేక పాయలతో ప్రవహించే సరస్వతీ నదిని చూసాడు. పాయపాయన ప్రకాశించే ప్రమోద జ్ఞాన కళలను చూసాడు. సురుల జన్మ సుర నదుల జన్మ అతి పవిత్రం అనుకున్నాడు. కొంత కాలం తను అక్కడ ఉండటానికి తగిన కుటీరాలను ఏర్పాటు చేయించాడు. 
మహర్షుల ఆదేశానుసారం, వృత్తాకార దీర్ఘచతు రస్రాకార చతురస్రాకార త్రిభుజాకార కూర్మాకార, మత్స్యాకార, వరాహాకారాది యజ్ఞ వేదికలను వేద గణాను సారం కొందరు ఋషులు పదుగురి సహాయంతో నిర్మించారు. మరికొందరు ఋషులు సత్త్ర యాగానికి కావాల్సిన వస్తువులను, ధినుసులను సమస్తం ఏర్పాటు చేయ సాగారు. 



ఋషులకు కొందరు రాజ భటులు, కొందరు రాజ్య ప్రజలు సహాయంగా ఉన్నారు. అక్కడి వారం దరికి సరస్వత, సారస్వతీ తగిన విధంగా సహాయం చేయడమేగాక సరస్వతీ నదిలో ఏ ప్రదేశంలో ఎలాంటి నీరు ఉంటుంది అన్న పవిత్ర విషయాలన్నిటిని ఋషులకు, మహర్షులకు చెబుతున్నారు.  మతినార మహారాజు సత్త్ర యాగంలో తను పాటించవలసిన నియమాదులను మహర్షుల ద్వారా తెలుసుకుంటూ , సరస్వత, సారస్వతిని గమనించలేదు. 



అధ్వరులు , పురోహితులు, ఋషులు, మహర్షుల ఆధ్వర్యంలో సత్త్ర యాగం ప్రారంభమైంది. యజ్ఞ వేదికల నుండి ఎగసి పడే అగ్ని దేవుని కాంతులలో సరస్వతీ నది సరికొత్త కాంతులను సంతరించుకుంది. మహర్షుల మంత్రాలకు అనుకూలంగా సరస్వతీ నది, అలల నృత్యం చేయసాగింది. ఆ నృత్యం నటరా జునే మంత్ర ముగ్దుడిని చేయసాగింది.



మతి నార మహారాజు మండలం పాటు సత్త్ర యాగం చేసాడు.. యాగానంతరం పుణ్య స్త్రీ రూపంలో ఉన్న జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతీ నది మతినార మహారాజు కు దర్శనం ఇచ్చింది. మతినార మహారాజు రాజ్యం లో వర్షపు జల్లులు పడ్డాయి. వాతావరణ సమతుల్యత పెరగసాగింది.. అది తెలిసి మతినార మహారాజు మిక్కి లి సంతోషించాడు. 



సత్త్ర యాగం మరో పదిరోజులు మరింత విజయవంతంగ ముగిసింది.   ఒకనాటి పున్నమి రాత్రి జ్ఞాన జలం తాగుతున్న సారస్వతిని మతినార మహారాజు చూసాడు. సారస్వతి తెల్లని కాంతులు విరజిమ్మే శరత్కాల మేఘంలా ఉంది. శరదృతు చంద్రబింబం లా ఉంది. మతి నార మహారాజు నెమ్మదిగా సారస్వతి దగ్గరకు వెళ్ళా డు. సారస్వతిని అతి దగ్గరగా చూసిన మతినార మహా రాజుకు రాజహంసలు, జాజిపూల దండలు ,కురిసే మంచు గుర్తుకు వచ్చాయి . మతినార మహారాజు సారస్వతిని చూస్తూ , తనని తాను పరిచయం చేసుకున్నాడు. అప్పుడు సారస్వతి తను సరస్వతీ నది కుమార్తె సారస్వతిని అని చెప్పింది.



సారస్వతి మాటలను విన్న మతినార మహారాజు మనసు క్షణం పాటు సుందర జగతిన విహరించింది. మతినార మహారాజు ఆ జగతిలో వెండికొండను, ఆది శేషుని, రెల్లు పూలను, మల్లెపూలను, కల్ప వృ క్షం ను, పాల సముద్రం ను, తెల్ల తారలను, ఆకాశ గంగ ను వాటి నడుమ విహరించే సారస్వతిని చూసాడు. వెంటనే మతినార మహారాజు కు సారస్వతి మీద అభి మానం తో కూడిన అనురాగం జనించింది.



అంతవరకు సత్త్ర యాగం జరుగుతున్నప్పుడు తనూ , తన సోదరుడు సరస్వత, మహర్షులకు ఎలా సహాయపడింది వివరిస్తూ, సత్త్ర యాగం లో వెయ్యవలసిన హయ్యంగ వీనాదులగురించి సారస్వతి మతి నార మహారాజు కు చెప్పింది. సారస్వతి జ్ఞానం మతినార మహారాజు మేథస్సును మరింత పదును చేసింది.



మతినార మహారాజు తన మేథో సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసుకున్నాడు. తన మేథో సామర్థ్యం కొంత పెరగటానికి సారస్వతియే ప్రధాన కారణం అని గమనించాడు. దానితో సారస్వతి మీద అనురాగం అంతకు ముందున్నదానికంటే రెట్టింపయ్యింది. తన ఎదలో సారస్వతి మీద ఉన్న అభిమానం బాధ్యతతో కూడుకున్నదని మతినార మహారాజు మనసులో అనుకున్నాడు.

[k3vv3]

సారస్వతి మాటలను అనుసరించి మతినార మహారాజు  సత్త్ర యాగ నియమాలను పెంచాడు..మరింత నియమ నిష్టలతో సత్త్ర యాగం చేసాడు. దానితో తన రాజ్యంలో విజ్ఞాన బలం పెరిగింది. ప్రజల ఆలోచనాధోరణి మారింది. శ్రమశక్తి పెరిగింది. ఇదంతా తెలిసిన మతి నార మహారాజు సారస్వతిలో చదువుల తల్లి సరస్వతి ని చూసాడు. సారస్వతి మీద భక్తి బాధ్యతలతో కూడిన ప్రేమాభిమానాలను పెంచుకున్నాడు.



మతినార మహారాజు మనోభావం గ్రహించిన సారస్వతి తనూ తన సోదరుడు జ్ఞాన జలం తాగి ఎలా ఎదిగింది మతినార మహారాజు కు చెబుతూ రాజుకు జ్ఞాన జలం అందించింది. సారస్వతి ఇచ్చిన జ్ఞాన జలాన్ని మతి నార మహారాజు తన రాజ్యంలోని వారందరికి అందించాడు. ప్రజలలో మహా తేజస్సుతో కూడిన శక్తి వచ్చింది. వారిలో "కరువు రక్కసిని తరిమి కొడదాం" అన్న సదాలోచన పెరిగింది.



సరస్వతీ నది అలల మీద ఏర్పాటు చేసిన సారస్వతి జన్మదిన వేడుకలకు మతినార మహారాజు,అతని అనుచరులతో పాటు వచ్చాడు.ఆ  వేడుకకు హయగ్రీవ స్వామి కూడా వచ్చాడు. జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి హయగ్రీవ స్వామిని తన గురువుగా అందరికీ పరిచ యం చేస్తూ, "హయగ్రీవ స్వామి వేద సంరక్షకుడు. వేద జ్ఞాన తేజోవిలాసి. విష్ణు స్వరూపుడు. సుందరానంద హయగ్రీవ తేజం” అంటూ హయగ్రీవ స్తోత్రం తో స్వామిని పూజించింది.



హయగ్రీవ స్వామి సరస్వతీ నది పుణ్యస్త్రీగ మారడానికి కారణం ఇలా చెప్పాడు.



"ఒకసారి దుర్వాసన మహర్షి వేద మంత్రాలను శ్రుతి మించిన ఉచ్ఛారణ తో ఉచ్ఛరించాడు. అప్పుడు సరస్వతీ నదిలోని అలలు హేళన చేసినట్లు ఎగసి పడినవి. అందుకు దుర్వాసుడు కోపించి “సరస్వతీ నది.. నువ్వు మానవ కాంతవై జన్మించి ఇద్దరు బిడ్డలకు తల్లివవుదువుగాక” అని శపించాడు. ఆ శాప ప్రభావం తో సర స్వతి నది ఉభయభారతి అయ్యి సారస్వతికి, సరస్వత కు తల్లి అయ్యింది.  ఈ సారస్వతి కారణ జన్మురాలు" అని  హయిగ్రీవ స్వామి చెప్పాడు. 



గుర్రపు తలతో తెల్ల ని వస్త్రాలతో తెల్లని రంగుతో దేదీప్యమానంగా ప్రకాశిస్తు న్న హయగ్రీవ స్వామి ని అందరూ స్తుతించారు.



అనంతరం సారస్వతి "సరస్వతీ మాత బ్రహ్మముహూర్తం లో వాగుపాసకుల నాలుక మీద ఉంటుంది. ‘ఓం ఐం ఐం ఐం హ్రీం హ్రీం హ్రీం  సరస్వత్యైః నమః’ అని ప్రార్దిస్తే ఆ తల్లి కరుణిస్తుంది" అని మతినార మహారాజు కు చెప్పింది. 



సారస్వతి మాటలను విన్న మతినార మహారాజు "శ్వేత స్వరూపిణి అయిన సరస్వతి మాత, సరస్వతి నది జ్ఞాన తేజం కనులార చూసాను. మనసార ఆ తల్లి చరణ సేవ చేసాను. మరి నీల సరస్వతీ మాత స్వరూపం ఎలా ఉంటుంది? ఆ తల్లి ని ఎలా పూజించాలి?" అని సారస్వతిని అడిగాడు.



మతినార మహారాజు మాటలను విన్న సారస్వతి, "సరస్వతీ నది పుణ్య స్త్రీగా మారి జ్ఞాన స్వరూపిణి అయ్యింది. ఆ జ్ఞాన స్వరూపిణియే నా తల్లి. ఇక నీల సరస్వతీ మాత మా అమ్మ ప్రతిరూపమే.



నీల సరస్వతీ మాత  సర్వశత్రు క్షయంకరి. భక్తులకు వరదాయిని. శత్రువుల పాలిట భయంకర నీల స్వరూపిణి. ఆ తల్లి సౌమ్య రూపంలో ఉంటుంది. క్రోధ రూపం లో ఉంటుంది. చండ రూపంలో ఉంటుంది. హూంకారమయ నీల సరస్వతి బలిహోమ ప్రియురాలు. ఆ తల్లిని మనసు పెట్టి ప్రార్థిస్తే మంచి బుద్ధిని, యశస్సు ను, కవిత్వమును ప్రసాదిస్తుంది. సరస్వతీ మాత జ్ఞానానికి, వాక్కుకు ప్రధాన దేవత అయితే నీల సరస్వతి జ్ఞానానికి అవగాహనకు ప్రధాన దేవత. నీల సరస్వతి హోమం మహోన్నత హోమం" అని నీల సరస్వతి హోమం చేసే విధి విధానాలను చెప్పింది. 



సారస్వతి మాటలను అనుసరించి మతినార మహారాజు నీల సరస్వతిని పూజించి మరలా సత్త్ర యాగం చేసాడు.ఇలా మతినార మహారాజు సరస్వతీ నది ఒడ్డున 12 సంవత్సరాల పాటు మహానిష్టతో సత్త్ర యాగాన్ని చేసాడు. మహారాజు చేసే సత్త్ర యాగానికి సారస్వతి  అన్ని విధాలుగా సహకరించింది. దానితో మతినార మహారాజు రాజ్యంలోని కరువుకాటకాలు సమస్తం  తొలగిపోయాయి. ప్రజలందరూ ఆనందంగా జీవించసాగారు. ఈ విషయం తెలిసి మతినార మహారాజు మిక్కిలి సంతోషించాడు. సత్త్ర యాగాన్ని ధర్మ బద్ధం గా ముగించాడు.



మతినార మహారాజు సత్త్ర యాగాన్ని ముగించే ముందు యాగాగ్ని దేవుని మనసార చూసాడు. ఆ యాగాగ్నిలో సారస్వతి నవ వధువు గా మతినార మహారాజుకు దర్శనం ఇచ్చింది.



మతినార మహారాజు జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వ తిని ప్రత్యేకంగా కలిసాడు. తన సత్త్ర  యాగ ప్రయోజ నం నెరవేరిందని జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి కి చెప్పా డు. సత్త్ర  యాగ సమయంలో సారస్వతి తనకు చేసిన సహాయం మొత్తాన్ని జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి కి పూస గుచ్చినట్లు చెప్పాడు. యాగాన్ని లో సారస్వతి దర్శన మిచ్చిన సంగతిని కూడ చెప్పాడు . సారస్వతి తన మనసుతో ఎలా పెనవేసుకు పోయింది చెప్పాడు.



జ్ఞాన స్వరూపిణి సరస్వతి మతినార మహారాజు మాటలను విని చిరు దరహాసం తో తన సమ్మతిని తెలిపింది. అంత సారస్వతి మతినార మహారాజు ల వివాహం అంగరంగ వైభవంగా జరిగింది . . ఆ పుణ్య దంపతులకు పుట్టిన కుమారుని పేరు త్రసుడు. త్రసుని మనుమడు దుష్యంత మహా రాజు.



                    శుభం భూయాత్ 

[k3vv3]

రథంతరి                                
[font=var(--ricos-font-family,unset)][/font]

రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు



తను ఎన్నుకున్న విజ్ఞాన ప్రపంచ అంచులను తాకుతూ, ఆద్యాత్మిక ప్రపచంలో ఆహ్లాదంగా, నిస్వార్థంగా, నిర్మలంగ నివసించి పరవసించే ప్రతివారు మానవులకే కాదు, దేవతలకు కూడ ఆదర్శవంతంగా నిలుస్తారు. అలాంటి వారు దేవతలకు సహితం అప్పుడప్పుడు అవసర మవుతుంటారు. అలాంటి వారిని అసురులు కూడా తమ వశం చేసుకోవాలని చూస్తారు. అయితే వారు అసురులకు చిక్కరు. అలాగని వారు అసురులకు దూరంగానూ ఉండరు. వారు అత్యవసరం అనుకుంటే అసురులకు దగ్గరయ్యి అసురులలోని అసురత్వాన్ని అంత మొందించి ఆ అసురులను సురులుగ మలుస్తారు. అలాంటి వారిలో అగ్రగణ్యురాలు రథంతరి. 



ఇలను పవిత్రంగా ఉంచడానికి మహర్షులతో అనేక యాగాలు చేయించిన ఈలనుని కుమార్తె రథంతరి. ఈలనుని మహర్షులు అనేక పవిత్ర నామధేయాలతో పిలిచేవారు. కొందరు మహర్షులు ఈలనుని ‘దీప్తివంత’ అంటే మరికొందరు ‘సోమవంత’ అని, ఇంకొందరు ‘హోత’ అని పిలిచేవారు.. వేద ధర్మాలకు అనుగుణంగా ఈలనుడు ప్రకృతిని పరిరక్షించేవాడు. భూమి మీద పుట్టి, చెట్లలో పెరిగే అగ్నిని సంరక్షించేవాడు. చెట్టులోని అగ్ని తో సురయాగాలు చేయించేవాడు. 



 పుట్టుకతోనే సోమవంత తేజంతో ప్రకాసించిన తన కుమార్తెను చూసిన ఈలనుడు మహదానంద పడ్డాడు. వశిష్టాది మహర్షుల ఆదేశానుసారం ఈలనుడు తన కుమార్తెను చేతులలో ఉంచుకుని యాగాగ్ని నడుమ నిలబడి కుమార్తెకు "రథంతరి" అని నామకరణం చేసాడు. 



 రథంతరి కిలకిల నవ్వులను చూసి ప్రకృతి పరవసించిపోయేది. లేళ్ళు చెంగు చెంగున ఎగిరేవి. కుందేళ్ళు మహదానందంతో గంతులు వేసేవి. రథంతరి కిల కిల నవ్వులకు అనుగుణంగా యాగాగ్నులు ఎగసిపడేవి. పర్ణశాలల దగ్గర పచ్చదనం కళకళలాడేది. 



 రథంతరికి ఈలనుడు తనకు తెలిసిన విద్య లన్నిటిని నేర్పించాడు. "తండ్రి తనయుని లేదా తనయ ను చూచినట్లు యాగాగ్ని చూడాలి " అని ఈలనుడు రథంతరికి నూరిపోసాడు. అలాగే తనకు తెలిసిన మహర్షులు, బ్రహ్మర్షులందరిని పిలిపించాడు. వారందరి చేత నానా విధము లైన యాగములు చేయించాడు. 



ఆయా యాగాదులు చేసే విధానం అంతటిని తన కూతురు రంథంతరి ని దగ్గరుండి చూసి నేర్చుకోమన్నాడు. రథంతరి తండ్రి మాటలను అనుసరించి మహర్షులు, బ్రహ్మర్షులు చేసే యాగాదులన్నిటిని ప్రత్య క్షంగా చూచింది. ఆయా యాగాల అంతరార్థాలను ఔపాసన పట్టింది. యాగ నైవేద్యాదులను నిరుపేదలకు పెట్టి, వారి కడుపు నింపింది. వనంలో లభించే ఔషద మొక్కలతో నిరు పేదల గ్రామాలకు వెళ్ళి వారికి వైద్యం చేసింది. 



 అనంతరం బ్రహ్మర్షులు రథంతరిని బ్రహ్మ దేవుని గురించి తపస్సు చేయమని ప్రోత్స హించారు. రథంతరి బ్రహ్మర్షుల మాటలను అనుసరించి బ్రహ్మ దేవుని గురించి తపస్సు చేసింది. రథంతరి బ్రహ్మ దేవుని గురించి తపస్సు చేస్తుందని తెలుసుకున్న నిరుపేదలు రథంతరి తపస్సు విజయవంతం కావాలి అని వారు కూడా వారికి తెలిసిన పూజలు చేసారు. 



 బ్రహ్మ దేవుడు ప్రత్యక్షమై ఏం వరం కావాలో కోరు కోమని రథంతరిని అడిగాడు. అప్పుడు రథంతరి, "ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము. అనారోగ్యమే పలు సమస్యలకు నిలయం.. కావున పదుగురి అనారోగ్యాన్ని తగ్గించే సామర్థ్యం నాకు ప్రసాదించు బ్రహ్మ దేవ. " అని వరం కోరు కుంది. 



 రథంతరి కోరికను విన్న బ్రహ్మ దేవుడు మిక్కిలి సంతోషించాడు. , "రథంతరి, నువ్వు మానవుల ఆరోగ్యాన్నే కాదు, దేవతల ఆరోగ్యాన్ని కూడా కుదుటపరుస్తావు. " అని రథంతరిని ఆశీర్వదించి బ్రహ్మ దేవుడు అంతర్థానమైపోయాడు. రథంతరి ఆనంద హృదయ సంద్రాన తేలియాడింది
.................... 
 త్రస మహారాజు తన కుమారుడు ఇలినుడుని తన తర్వాత రాజుగ ప్రకటించాడు. అందకు సామంత రాజులందరు సంతోషించారు. ఇలినుడి ప్రాణ స్నేహితుడు తరంతర మహారాజు మిక్కిలి సంతోషించాడు. తరంతర మహారాజు సామంత రాజులు ఇలినుడుకి గొప్ప గొప్ప బహుమతులను అందించారు. 



 సామంత రాజుల సంతోషం వెనుకన ఉన్న కించిత్ ఖేదాన్ని ఇలినుడు గుర్తించాడు. అంత సామంత రాజులతో ఇలినుడు "సామంత రాజులారా! మీ సంతోషం వెనుకన ఉన్న కించిత్ ఖేదాన్ని నేను గమనించాను. మా జననీజనకులు కాళింద త్రసల సాక్షిగా చెబుతున్నాను. మీ కించిత్ ఖేదమేమిటో అర్థం చేసుకు న్నాను. మన మన రాజ్యాలలో అంటు రోగాల బెడద, మూర్చ రోగాల బెడద కొంచెం ఎక్కువగానే ఉంది. దీనిని రూపు మాపడానికి మా జననీజనకులు బాగానే కృషి చే సారు. అయితే ఫలితం మాత్రం స్వల్పంగా దక్కింది. నేను ఆ సమస్యల మీదనే ఎక్కువ గా దృష్టి పెడతాను అని మీకు మాట ఇస్తున్నాను. 



 ముఖ్యంగా తురుడు, జఢుడు వంటి మన శ త్రు రాజులు పదిమంది వరకు ఉన్నారు. వారు మా తండ్రిగారు త్రస మహా రాజు గారిని, మా తాతగారు, త్రస మహారాజు తండ్రి గారైన మతినారు మహారాజు గారిని సమర రంగాన ఎదుర్కొనలేక వారి వారి కుటిల మనస్తత్వం గల మనుషులను మన రాజ్యాలకు పంపి మన తటాకములను, చెరువులను, కాలువలను, బావులను జలమున్న ప్రతి ప్రాంతాన్ని రసాయన లేపనాలతో కలుషితం చేస్తున్నారు. ఆ జలాన్ని తాగిన మన జనం చనిపోవడం లేదు కానీ రకరకాల అంటురోగాలకు గుర వుతున్నారు. 



 శత్రు రాజులు కొంతమంది మహా తెలివిగా ప్రవర్తి స్తున్నారు. వారికి మన ప్రజల శక్తి సామర్థ్యాల మీద, మన ప్రజల జ్ఞానం మీద ముఖ్యంగా మన ప్రజల అదృష్ట దీపికల మీద విపరీతమైన నమ్మకం ఉంది. అందుకే వారు ప్రజలను అనారోగ్యాలకు గురి చేస్తున్నారు కానీ వారిని చంపే ప్రయత్నాలు చేయడం లేదు. 



అనారోగ్యం తో మన ప్రజలు ఎవరైనా వారి వారి రాజ్యాలకు వెళితే వారిని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నారు. మన ప్రజల శక్తి యుక్తులను, అదృష్ట దీపికలను వారు తమకు అనుకూలంగా వినియోగించు కుంటున్నారు. అయితే మన ప్రజలు అధిక శాతం మంది అనారోగ్యానికి గురైనప్పటికీ రాజ్యాన్ని వదలడం లేదు. వారి దేశభక్తి నిజంగ అద్భుతం. అమోఘం. అనిర్వచనీయం. 

[k3vv3]

అనారోగ్యం తో మన ప్రజలు ఎవరైనా వారి వారి రాజ్యాలకు వెళితే వారిని సాదరంగా ఆహ్వానిస్తున్నారు. మన ప్రజల శక్తి యుక్తులను, అదృష్ట దీపికలను వారు తమకు అనుకూలంగా వినియోగించు కుంటున్నారు. అయితే మన ప్రజలు అధిక శాతం మంది అనారోగ్యానికి గురైనప్పటికీ రాజ్యాన్ని వదలడం లేదు. వారి దేశభక్తి నిజంగ అద్భుతం. అమోఘం. అనిర్వచనీయం. 



 ఇక మీదట శత్రు రాజుల మనుషులు మన రాజ్యాలలోకి రాకుండా మనం మరిన్ని జాగ్రత్తలు తీసు కోవాలి. మన ప్రజలను మనం మరింత జాగ్రత్తగా కాపా డుకోవాలి. ఇలాంటి జాగ్రత్తల విషయం లో నేను ముందుంటాను అని మీకు మాట ఇస్తున్నాను. అలాగే తురు సంహారం త్వరలోనే జరుగుతుంది అని మీకు మాట ఇస్తున్నా ను. 



ఇక మా తండ్రి గారైన త్రస మహారాజు గారి మాటలను అనుసరించి అర్హులకు తగినట్లుగా ధనమిస్తాను. యాచకులను నిరాశ పరచను. రాజసభలో మనసుకు ప్రీతి కలిగించేది, మేలైనది, ఉచితమైనది, సత్యమైనది, తీయనిది, విస్తృతం కానిది ధర్మంగా ఉండే మాటలే మాట్లాడతాను.. అలాంటి మాటలు మాట్లాడే సామర్థ్యాన్ని మరింత అభివృద్ధి చేసుకుంటాను. " అని అన్నాడు. 






 ఇలినుడి మాటలను విన్న సామంత రాజు లు, "దండితాహితవీర ! సూరినిధాన ! దానవినోద !" అని ఇలినుడిని రకరకాలుగా ప్రస్తుతిస్తూ మనఃపూర్వకము గా మహదానందం పొందారు
........... 
 రథంతరి తన ప్రాణ స్నేహితురాళ్ళు తినిస, వేదస, రథద్రువు మొదలైన వారందరితో కలిసి సోమ వనమును పెంచసాగింది. ఆకులు లేకుండా ఆకు పచ్చని సన్నని కాండంతో ఏపుగ పెరుగుతున్న సోమ వనమును చూచి రథంతరి మిక్కిలి సంతోషించింది. 



 రథంతరి " స ఓమ సోమ" అంటూ సోమ మొక్కల గురించి పరిపూర్ణంగ పరిశోధన చేయసాగింది. సుషోమ, అర్జికీయ అనే ప్రాంతములలో సోమ అధికం గా దొరుకుతుంది అని తెలుసుకుంది. చెలికత్తెలతో రథంతరి సుషోమ, అర్జికీయలకు వెళ్ళింది. అక్కడి సోమ మొక్కల సువాసనకు రథంతరి తనువు మైమరచిపోయింది. ఆమెకు తన ఆయుష్షు మరో నాలుగు సంవత్స రాలు పెరిగిందా? అని అనిపించింది.



 రథంతరి సోమ తీగల నుండి వచ్చే తెల్లని పా లను చూసింది. అలాగే సోమ తీగలకు ఉన్న తెల్లని పువ్వులను, ఆకు పచ్చని పువ్వులను చూచింది. అంత చెలికత్తెలతో, "చెలికత్తెలారా! ఈ సోమ రసం అంటు వ్యాధులను పోగొడుతుంది. మూర్చ రోగాన్ని తగ్గిస్తుంది. మంచి నిద్రను కలిగిస్తుంది. శరీరం మీద ముడుతలను తగ్గిస్తుంది. యౌవన శోభను పెంచుతుంది. అజీర్తిని తగ్గిస్తుంది. మానసిక వ్యాధులను నిరోధిస్తుంది. ఈ సోమ రసం ను మరి కొన్ని ఔషదాలతో కలిపితే అది మరిన్ని వ్యాధులను తగ్గిస్తుంది. మానవుని మాధవునిగ మలుస్తుంది. ఇలాంటి పవిత్ర ఔషద సంపదను మనం ముందు యుగాలవారికి అందించాలి. " అని అంది. 



రథంతరి మాటలను విన్న తినిస, " చెలీ రథంతరి, ముం దు యుగాలవారు ఇలాంటి ఔషదాలు ఉన్నాయంటే అసలు నమ్ముతారా?" అని అడిగింది. 



" నమ్మకపోవచ్చు. అయితే వారు పరిశోధనలు చేసి చివరికి ఈ మొక్కల దగ్గరకే వస్తారు. కంటికి కనపడే దానిని ఎవరైనా సరే నమ్మి తీరాల్సిందే. మనసా వాచా కర్మణా త్రికరణ శుద్ధిగా వైద్య పరిశోధనలు చేసే వారిని సతతం ప్రశంసించాల్సిందే.. 



మాయ మాటలతో, మాయ మందులతో మనుషులను మోసం చేసేవారిని కఠినంగా శిక్షించాల్సిందే. గంధర్వులు ఈ సోమ రసం గురించి అధికంగా ప్రచారం చేస్తుంటారు. వారికి మనలాంటి వారు కూడా తోడుంటే వైద్య పరంగా మానవాళికి మనం చేయగలిగిన ఉపకారం మనం చేసినట్లవుతుంది. " తినిసతో రథంతరి అంది. 



 పసుపు రంగు కాండం తో ఉన్న సోమ మొక్కలు గురించి రథంతరి ఎక్కువగా పరిశోధనలు చేసింది. ఆమె పెంచే సోమవన సంరక్షకులుగా రథగుప్తి, రథన కుడ్యలు వంటి వారు ఉన్నారు. వారంతా ఆమె తండ్రి ఈలనుని ఆంతరింగికులు. 



 రథంతరి పవిత్రమైన సోమ మొక్కలు మరి కొన్ని కావాలని బ్రహ్మ దేవుని కోరింది. సుర డేగల ద్వారా బ్రహ్మ దేవుడు రథంతరికి సోమ మొక్కలు పంపాడు. 



 రథంతరి తన వనంలో పెరిగిన సోమ మొక్కల కాండములను పరిశీలించింది. చంద్ర కిరణాలతో ఊపిరి పోసుకున్న హిమరాయితో వాటిని చంద్రశిల మీద నూరింది. అంత ఆ లేపనములో శ్రేష్టమైన మేకపాలను కలిపింది. ఆ ద్రవాన్ని నల్లమట్టితో తయారు చేసిన కుండ లో ఉంచింది. ఆ కుండను హోమాగ్ని నడుమనున్న త్రిభుజాకార తిన్నె మీద ఉంచింది. కుండలోని ద్రవం గట్టి పడింది. ఆ ద్రవాన్ని మూర్చ పోయిన మేక మీద ప్రయో గించింది. 



లేపన ప్రభావంతో నాలుగు నిమిషాలలో మేక మూర్చ తగ్గిపోయింది. ఆపై మనిషి మీద ప్రయోగించింది. కొందరు మూర్చ పోయిన మనుషులకు ఆ లేపనం పని చేసింది కానీ అందరికీ పని చేయలేదు. అంత రథంతరి లేపనములో మరికొన్ని మూలికలను కలిపింది. 



 రథంతరి తినిస, వేదసల సహాయంతో సోమ వనంలో చిన్న సరసును ఏర్పాటు చేసింది. పున్నమి వెన్నెలలో కొన్ని సోమ మొక్కలనుండి స్రవించే సోమ రసం సరసు లోని జలములో ప్రవహించేటట్లు చేసింది. ఆ సరసులో జలకాలాడేవారి చర్మవ్యాధులు సమస్తం పోసాగాయి. పాలరాతీతో నిర్మించిన ఆ సరసును రథంతరి ఎప్పటికప్పుడు పరిశుభ్రం చేయించేది. రథంతరి తయారు చేసిన సోమ లేపనము మూ ర్చరోగులకు బాగా పని చేయసాగింది.
......... 

[k3vv3]

ఇలినుడు తురు రాజు మీద యుద్దం ప్రకటించాడు. తురు రాజు, అతని సైన్యం తమ రాజ్యం చుట్టూ ఉన్న పెద్ద పెద్ద చెరువులలో శత్రువుల నిమిత్తం రకరకాల విషపూరిత మత్స్యముల వస్త్ర ధారణతో తిరగ సాగారు. తురురాజు వ్యూహాన్ని గమనించిన ఇలినుడు చేపలు పట్టు గాలపు ముల్లుల వస్త్ర ధారణ తో తన సైన్యాన్ని చెరువులలోకి దింపాడు. తను పెద్ద గాలపు ముల్లు వస్త్రాన్ని ధరించి, వలతో చెరువులోకి దూకాడు. 



ఇలినుడు రూపాన్నిచూచి తురు హడలిపోయాడు. చెరువుల్లో సమరం భయంకరంగా జరిగింది. కడకు తురు సైన్యంలో ఎక్కువ భాగం చనిపోయింది. కొనవూపిరితో ఉన్న సైన్యం గాలాలకు చిక్కింది. కొనవూపిరితో తురు రాజు ఇలినుడు వలలో పడ్డాడు. ఇలినుడు వలను చెరువు గట్టు మీదకు విసిరాడు. వలలోనే తురు రాజు ప్రాణం గాలిలో కలిసిపోయింది. ఇలా తన శత్రువులైన అయిదు మంది రాజులను ఇలినుడు సంహరించాడు. 



 ఇలినుడి ప్రాణ స్నేహితుడు తరంతర మహా రాజు ఇలినుడి విజయాలను ప్రశంసించడానికి ఇలినుడి రాజమందిరానికి వచ్చాడు. తరంతర మహారాజును తగిన విధంగా ఇలినుడు ఆహ్వానించాడు.



 తరంతర మహారాజు ద్వారా రథంతరి సోమ వన మొక్కల గురించి, ఆమె వైద్యం గురించి ఇలినుడికి తెలిసింది. రథంతరిని ప్రత్యేకంగా కలవాలని ఇలినుడు తరంతర మహారాజు తో అన్నాడు. 



 ఒకనాడు బృహస్పతి రథము నీతి ఘోషము రథంతరి పర్ణశాల ముందుకు వచ్చి ఆగింది. అందులో బృహస్పతి శిష్యులు ఉన్నారు. వారంతా మూర్చరోగులని గ్రహించిన రథంతరి వారందరికి మంచి లేపనమును అందించి వారిని రోగ విముక్తులను చేసింది. అలాగే విష్ణువు రథము శతానందం మీద కొందరు మూర్చ రోగులు రథంతరి పర్ణశాలకు వచ్చి వారు రోగ విముక్తులు అయ్యారు. 



 రథంతరి దేవతలకు సహితం వైద్యురాలు అయ్యిందని తెలిసిన అసురగణం, " రథంతరిని మచ్చిక చేసుకుని ఆమె వైద్యం మనకు ఉపయోగపడేటట్లు చెయ్యమని" అసురి అనే రాక్షసిని రథంతరి దగ్గరకు పంపింది. అసురి రథంతరి దగ్గరకు వచ్చింది. తన మంత్ర తంత్ర విద్యలన్నిటిని రథంతరి ముందు ప్రదర్శించింది. తను వచ్చిన పనిని తెలియచేసింది. 



అప్పుడు రథంతరి, " చూడు అసురి.. వైద్యమనేది ఓ మహత్తరమైన కళ. దానిని స్వార్థ చిత్తంతో చేస్తే సరైన ప్రయోజనం దక్కదు. 



ఇక సోమ రస వైద్యం పదుగురికి ఉపయోగపడే వారికే ఫలిస్తుంది. కాబట్టి నువ్వు ముందుగా అసురత్వాన్ని వదులుకో " అని అంది. 



 రథంతరి మాటలను అసురి పట్టించుకోకుండా, రథంతరి దగ్గర ఉన్న కొంత సోమ రసాన్ని తన వంటి మీదన ఉన్న పుండుల మీద పోసుకుంది. వెంటనే అ సురి దేహం మీదన ఉన్న పుండ్లునుండి అగ్ని పుట్టింది. ఆ మంటలను తట్టుకోలేక అసురి తనని రక్షించమని రథంతరి కాళ్ళ మీద పడింది.



 రథంతరి త్రికరణ శుద్ధిగా భగవంతుని ధ్యానించి సోమ రసం ను అసురి మీద చల్లింది. అసురి శరీరం మీద ఉన్న మంటలు తగ్గాయి. పుండులు తగ్గలేదు.



 అసురి రథంతరి మాటలను అనుసరించి వేదా భ్యాసం చేసింది. నిరుపేదలకు శ్రమదానం చేసింది. పరోపకార గుణంతో మెదలసాగింది. అప్పుడు రథంతరి అసురి దేహం మీద ఉన్న పుండ్లుకు సరైన సోమ రసం ఇచ్చింది. అసురి శరీరం తేజోవంతంగా మారింది. ఆపై అసురి రథంతరి స్నేహితురాలిగా ఉండిపోయింది. 



 తరంతర మహారాజు ఆధ్వర్యంలో శ్వావ్యాస మహర్షి ప్రజా క్షేమ యాగాలకు శ్రీకారం చుట్టాడు. ఆ యాగాలను రథంతరి నేతృత్వంలో జరిపిస్తే బాగుంటుంది అని తరంతర రాజు శ్వావ్యాస మహర్షి తో అన్నాడు. అందుకు శ్వావ్యాస మహర్షి అంగీక రించాడు. 



 తరంతర రాజు రథంతరిని ప్రత్యేకంగా కలిసాడు. శ్వావ్యాస మహర్షి యాగాల సంగతిని రథంతరికి చెప్పా డు. రథంతరిని ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించాడు. రథంతరికి ప్రత్యేకంగా పద్మ యాగ రథాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు. అదే సమయంలో తరంతర మహారాజు ఇలినుడు గురించి కూడా రథంతరికి చెప్పాడు. ఆపై ఇలినుడిని సాదరంగా ఆహ్వానించి తీసుకురండి అని తరంతర మహారాజు ఆంతరంగిక సచివుని పంపాడు. 



 యాగానికి రథంతరితో పాటు అనేకమంది మహర్షులు, రాజులు వచ్చారు. తరంతర మహారాజు అందరిని సాదరంగా ఆహ్వానించాడు. తరంతర మహా రాజు ఇలినుడుకు రథంతరిని పరిచయం చేసాడు. 



 ఇలినుడు రథంతరి విజ్ఞానం గురించి రథంతరి ని అడిగి తెలుసుకున్నాడు. ఆపై తన రాజ్యంలో ఉన్న మూర్చ రోగాలగురించి, జల కాలుష్యం గురించి రథంతరికి చెప్పాడు. రథంతరి ముందుగా జలంలో కలపాల్సిన సుగంధ దినుసులు గురించి చెప్పింది. ఆపై సరోవరాల సమీపాన చేయవలసిన యాగాల గురించి చెప్పింది. 



 ఆ యాగానికి ఇలినుడి రాజ్యం నుండి రథవీతి  మహర్షి తన కూతురు తో సహా వచ్చాడు. అలాగే దేవేంద్రాదులు కూడా వచ్చారు. యాగ సమయంలో స్వల్ప అనారోగ్య సమస్య వలన దేవేంద్రుడు మూర్చ పోయా డు. అప్పుడు వశిష్ఠుని కోరిక మేర రథంతరి దేవేంద్రుని మూర్చకు మందు ఇచ్చింది. దేవేంద్రుడు యథాస్థితికి వచ్చాడు. 



 రథవీతి కుమార్తెకు చాలా కాలం నుండి వివాహం కావడం లేదని అక్కడివారందరికి తెలుసు. అందుకు కారణం మూర్చరోగం. రథవీతి కుమార్తె ను చూచిన శ్వావ్యాస మహర్షి ఆమెను వివాహం చేసుకుంటాను అన్నాడు. అందుకు రథవీతి మహర్షి తనను కుమార్తె మూర్చ రోగం గురించి చెప్పి, తన కుమార్తె ను వాంఛించవద్దని శ్వావ్యాస మహర్షి కి చెప్పాడు. 



 రథంతరి రథవీతి కుమార్తె గురించి తెలుసుకుంది. ఆమెకు "స ఓమ సోమ.. సోమ సోమ ప్రభావే సర్వ సూక్ష్మ క్రిమి సంహార..” అంటూ చక్కని మందు ఇచ్చింది. 



 అనంతరం రథంతరి కోరిక మీద రథవీతి మహర్షి తన కుమార్తె ను శ్వావ్యాస మహర్షి కి ఇచ్చి వివాహం చేసాడు. తన రాజ్యంలోని రథవీతి కుమార్తె కు వివాహం అయినందుకు ఇలినుడు మిక్కిలి సంతోషించాడు. అందుకు ప్రధాన కారణం అయిన రథంతరిని పలు రీతుల్లో స్తుతించాడు. 

[k3vv3]

 తన రాజ్యంలో గోసంపదను జఢు సైన్యం తమ రాజ్యానికి మళ్ళిస్తుంది అని ఇలినుడికి తెలిసిం ది. ఇలినుడు వెంటనే గో సంరక్షణకు బయలు దేరాడు. అప్పుడు రథంతరి " ఇలిన మహారాజ! అమానుషంగా, అక్రమంగా, ఆహవనీతి రహితంగ వ్యవహరించేవారికి ఎలా బుద్ది చెప్పాలో అలా బుద్ది చెబితే బాగుంటుంది. గోటితో తీసివేయడానికి అనుకూలంగా ఉన్న శత్రు సైన్యానికి గొడ్డలిని ఉపయోగించవలసిన పనిలేదు. మీ రాజ్యంలో యజుర్వేద తేజంతో ప్రకాశించే మేకలు అనేకం ఉన్నాయి కదా? అవే మీ గో సంపదను రక్షిస్తాయి. మీ మేకలను ఒకచోటకు చేర్చండి. " అని అంది రథంతరి. 



 తన రాజ్యంలో ఉన్న మేకలన్నిటిని ఒక చోటకు తీసుకురమ్మని ఇలినుడు సైనికులను ఆజ్ఞాపించాడు. వారు ఇలినుడు చెప్పింది చేసారు. 



 రథంతరి యజుర్వేద మంత్రాలను చదువుతూ మేకలన్నింటికీ సోమ రసం పట్టించింది. మేకలన్నీ జఢు సైన్యం మీద దాడి చేసాయి. ఎడమ చేత కర్ర పట్టుకుని మేక ముఖంతో ఉన్న యజుర్వేద పురుషుడు సమర రంగాన ఆవిర్భవించాడు. 



 రథంతరి మహర్షులతో కలిసి యజుర్వేద మంత్రాలను ఆలపించసాగింది. పసుపు రంగు తేజస్సుతో మేకలన్నీ శత్రు సైన్యాన్ని చీల్చి చెండాడాయి. అలాగే మేక ముఖంతో ఉన్న దక్ష ప్రజాపతి యజుర్వేద పురుషునికి నమస్కరిస్తూ సమర రంగంలో నిలబడి శత్రువులను చీల్చి చెండాడాడు. 



రథంతరి కోరిక మేర అసురి జఢు సైన్యం లో ఉన్న అసురులందరిని మట్టి కరిపించింది. 



 జఢుడు సమర రంగాన మరణించాడు. జఢు సైన్యం భయంతో సమర రంగాన్ని వదిలింది. రథంతరి ఇలినుడు యజుర్వేద పురుషునికి, దక్ష ప్రజాపతి కి సాష్టాంగ పడి నమస్కరించారు. 



 అనంతరం పెద్దల మునుల కోరికను అనుసరించి ఇలినుడు రథంతరి వివాహం చేసుకున్నారు. 



ఆ వివాహానికి యజుర్వేద పురుషుడు, దక్ష ప్రజాపతి కూడా వచ్చారు. దక్ష ప్రజాపతి అక్కడి వారందరికి తన కుమార్తె సతీదేవి వృత్తాంతాన్ని ఒకసారి జ్ఞాపకం చేసాడు. 



 భర్త మాటలను అనుసరించి రథంతరి కాలుష్యమైన పురిష్టీ నదిని పరిశుభ్రం చేసింది. శృతకవన, వృద్ద, దహ్య అను పేర్లు కలవారు పురుష్టీ నదిలో స్నా నం చేసి తమ అంటు రోగాలను పోగొట్టుకున్నారు. రథంతరి పురుష్టీ నదిలోని నీటిని సోమ రసంతో ప్రతి రోజూ పరిశుభ్రంయించేది. 



పదిరోజులకు ఒక పర్యాయం నదిలోని నీటిని మార్పించేది. రాజ్యంలోని సమస్త నదీ తటాకాదులలోని జలాన్ని రథంతరి పరిశుభ్రం చేయించింది. రథంతరి కృత్రిమ మరుత్తుల సృష్టి చేసింది. అందుకు ఆమెకు తోడుగా అసురి, వేదస, తినిస వంటి ఆమె స్నేహితురాళ్ళు ఉన్నారు. దానితో ఇలినుని రాజ్యంలో వాయు కాలుష్యము తగ్గింది. ఇలా ఇలిన ధ ర్మపత్నిగా రథంతరి మరింత పేరు ప్రతిష్టలను తెచ్చుకుంది. 



 రథంతరి మాటలను అనుసరించి ఇలినుడు తన రాజ్యంలోని దేవాలయాల దగ్గర సోమరస గానుగలను ఏర్పాటు చేయించాడు. సోమ రసం మానవుని మాధవునిగా మలుస్తుందని ప్రచారం చేయించాడు. తన రాజ్యంలోని వారందరిచేత ఋగ్వేదం లోని ఏడవ మండలాన్ని వల్లెవేయించాడు. 



 జఢుని సోదరుడు ఇలినుడు రాజ్యం మీదకు అసుర పక్షులను పంపాడు. అది గమనించిన రథంతరి అసుర పక్షులకు అడ్డంగ పెద్ద పెద్ద దుంగలను అసురి చేత అడ్డు పెట్టించింది. ఆ దుంగలను చీల్చుకు వెళ్ళే విషసూదులను సైన్యం తో ప్రయోగింప చేసింది. 



ఆ సూదులు దుంగలను చీల్చుకుంటూ వెళ్ళి అసురపక్షులను జఢుని సోదరుని చంపేసాయి. శత్రు రాజులందరు మరణించినందకు ఇలినుడు మహదానందపడ్డాడు. అలాంటి రథంతరి ఇలినుడుల కుమారుడే దుష్యంతుడు. ఈ పుణ్య దంపతులకు దుష్యంతునితో పాటు సూర, ప్రస వ, భీమ, వసు అనే సంతానం కూడ ఉన్నారు. 



 దుష్యంతుడు సోమ మొక్కల పెంపకం విషయంలో ఎక్కువ శాతం తల్లి రథంతరితోనే గడిపే వాడు. రథంతరి కుమారునితో, " నాయన దుష్యంత! నిరంతరం జ్ఞానం కలవారి చరితలను అభ్యసించాలి. సజ్జన సాంగత్యం తో కదలకుండా ధర్మాన్ని తెలుసుకోవాలి. తెలుసుకున్న ధర్మాన్ని మరిచిపోకుండా క్రమం తప్పకుండా అనుసరించాలి. సద్గుణాలున్న సోదరులను, బంధువులను అభిమానించాలి. " అని అనేక ధర్మా ధర్మాల తారతమ్యాలను తెలియచేసేది. 



 దుష్యంతుడు చిన్న తనం నుంచే అడవులలో పులుల ను సింహాలను వేటాడి పట్టుకునే వాడు. వాటిని మచ్చిక చేసుకునే వాడు. గాయపడ్డ వాటికి మందులు ఇచ్చేవాడు. ఆపై సమస్త విద్యలను అభ్యసించి రాజయ్యాడు.



సర్వే జనాః సుఖినోభవంతు 

[k3vv3]

యశోధర
[font=var(--ricos-font-family,unset)] [/font]
[font=var(--ricos-font-family,unset)][/font]

రచన: వాగుమూడి లక్ష్మీ రాఘవరావు






ప్రస్థలను రాజధానిగా చేసుకుని త్రిగర్త రాజ్య భువనాధీశుడు యశోపిత త్రిగర్త రాజ్యాన్ని పరిపాలిస్తున్నాడు. అతని కుమార్తె యశోధర. యశోధర పేరుకు తగినట్లుగా రాజనీతి, కుటుంబనీతి, సమాజ నీతి, వేద పురాణేతిహాస నీతి, మనునీతి, మానవనీతుల మూలాలెరిగి మసులుకునే పరిపూర్ణ విజ్ఞానవంతురాలు. మహా యశస్సు కలిగిన ధైర్యవంతురాలు. సుపరిపాలన దక్షత కలిగిన సుశిక్షుతురాలు. యశోధర దుర్జనుల పాలిట సింహ స్వప్నం. సజ్జనుల పాలిట ఆపన్న హస్తం. పరోప కారుల పాలిట పరమామృత తేజం. 



 యశోధర పితృ దేవుని ఆదేశానుసారం ఎల్లవేళలా మూడు నదులు ప్రవహించే త్రిగర్తను సుసంపన్నం చేయసాగింది. అవకాశవాద ధర్మాన్ని అనుసరించేవారి మెడలు వంచేది. మనసా వాచా కర్మణా త్రికరణ శుద్ధిగా మంచి మార్గాన కష్టపడేవారిని యిష్టంగా అభిమానించేది. 



 ఒకానొకప్పుడు విపాసా నది సమీపాన ఉన్న జన నిశ గ్రామం దేవతా సంచారానికి బహుదూరంగ ఉండేది. అక్కడివారు యజ్ఞయాగాదులు అంటే అసహ్యించు కునేవారు. విచ్చలవిడితనమంటే మహా యిష్టపడేవారు. పర సంపదను, పర స్త్రీలను అపహరించడమే ప్రధా న కర్తవ్యంగా భావించేవారు. దైవ ధూషణంటే అదే ధర్మ పథం అనేవారు. 
 త్రిగర్త రాజ్యాన్ని ఆనుకుని ఉన్న జననిశ గ్రామం వంక చూడటానికే దేవతలు సహితం భయపడుతున్నారు అని తెలుసుకున్న యశోధర సుసైన్యంతో జననిశ గ్రామం వెళ్ళింది. ఆమె సుసైన్యంలో మగవారితో పాటు ఆడవారు కూడా ఉన్నారు. అందు సంసప్తక బృందం కూడా ఉంది. చేసిన ప్రతిజ్ఞ నుండి ఏనాడూ వెను తిరగని సంసప్తక బృందం జననిశ గ్రామం లోని రాక్షస భావ జాలం కలవారినందరిని సూక్ష్మ వలయ సమరం లో మట్టి కరిపించింది. అప్పుడు యశోధర కత్తి పట్టనవసరం లేకపోయింది. 



 యశోధర జననిశ గ్రామ వాసులతో, "మహా జనులారా! యజ్ఞ యాగాదుల వలన ప్రకృతి సంరక్షింప బడుతుంది. ప్రకృతి పచ్చగా ఉంటే సకాలంలో వర్షాలు పడతాయి. పాడి పంటల తో గ్రామం పచ్చగా ఉంటుంది. 



అప్పుడు గ్రామ దేవతల కరుణ పుష్కలంగా ఉంటుంది. 
దేవతా సంచారం గల ప్రాంతంలో హింస తగ్గుతుంది. అలాంటి పవిత్ర ప్రాంతాల్లో మహోన్నత మానవ శక్తి మాధవ శక్తిగా ఎదుగుతుంది. మహోన్నత గమ్యం మన కళ్ళముందు తారాడుతుంది. కాబట్టి మీరు మారండి. రక్కస భావాలకు తిలోదకాలు వదలండి. మీకు నేను ఎల్లప్పుడూ దండిగా అండగా ఉంటాను. " అని ప్రజల మనసుకు నాటుకునేటట్లు చెప్పింది. 



జననిశ గ్రామం నడుమ మత్స్యకూర్మవరాహవామనాది యజ్ఞ వేదికలను నిర్మింప చేసింది. ఆ వేదికల నడుమ పద్మ వేదికను నిర్మింప చేసింది. యజ్ఞ వేదికలకు తన యశస్సును కొంత ధార పోసి అక్కడ యజ్ఞయాగాదులు జరిగేటట్లు చేసింది. 



 యశోధర త్యాగానికి సంతసించిన దేవతలు జననిశ ప్రాంతాన్ని సస్యశ్యామలం చేసారు. అక్కడి జనంలో సాత్వికత ఎదిగేటట్లు చేసారు. దానితో యశోధర కీర్తి ప్రతిష్టలు మరింత పెరిగాయి. 



 యశోధర కీర్తి ప్రతిష్టలకు తగిన వరుని తీసుకువచ్చి, ఆమె వివాహం చేయాలని ఆమె తండ్రి యశోపిత దేశదేశాల నుండి యువ రాజుల చిత్ర పటాలను తెప్పించి, వాటిని ప్రత్యేక మందిరాన ఏర్పాటు చేసాడు. ప్రశాంత సమయంలో పెళ్ళి కొడుకుల చిత్ర పటాలున్న గదిని సందర్శించమని యశోపిత తన కుమార్తె యశోధరకు చెప్పాడు. యశోధర తండ్రి ఆనతిని శిరసా వహించింది. తన చెలికత్తెలతో చిత్ర పటాలను తిలకించి చిలిపి కవితలను అల్లింది. 



 చంద్రవంశ రాజు భరతుని వంశాన జన్మించిన సుహోత్రుడు తన కుమారుడు హస్తికి పట్టాభిషేక మహోత్సవాన్ని ఏర్పాటు చేసాడు.. ఆ పట్టాభిషేకానికి అంగ వంగ కళింగ కాంభోజ టేంకణ పుళింద బాహ్లీక విదర్భ విదేహ సాళ్వ సింధు మత్స్య గాంధార అంబష్ఠ మల్ల చేది వత్స త్రిగర్తాది అనేక రాజ్యాల రాజులు, సామంతులు హాజరయ్యారు. 



ఆ పట్టాభిషేక మహోత్సవానికి త్రిగర్త రాజ్య రాజు యశోపిత, యువరాణి యశోధర ఆమె ముఖ్య అనుచర గణం, ప్రాణ స్నేహితురాళ్ళు సత్య ధర మొదలైనవారు, వారికి సంబంధించిన బంధుగణం కూడ హాజరయ్యింది. 



 యశోధర హస్తి మహారాజు పట్టాభిషేకం కు హాజరవ్వడమే కాకుండా సుహోత్రుని అభ్యర్థన మేరకు తమ నృత్య కళాకారిణులతో త్రిగర్త, విహంగ, అచల వ్యూహాల నృత్యాలను చేయించింది. అక్కడి వారందరినీ ఆనందింప చేసింది. యశోధరే ఆయా నృత్యాల రూప కల్పన చేసింది. అందుకు హస్తి మహారాజు యశోధర ను ప్రత్యేకంగా అభినందించి సన్మానించాడు. ఆ సన్మాన సభను చూచిన రాజులందరు యశోధరను పలు రీతుల్లో అభినందించారు.
 
పదనెక్కిన చురకత్తుల ప్రతాపజ్వాలల ప్రభ, మహోన్నత మానవీయ సహృదయ గౌరవ మర్యాదల ప్రభల నడుమ యశసిస్తున్న హస్తి మహారాజు ముఖాన్ని చూచిన యశోధర "హస్తి మహారాజు కారణ జన్ముడు. చరిత్ర.. కాదు కాదు.. యుగయుగాల చరిత్ర శాశ్వతంగా గుర్తు పెట్టుకునే పని ఏదో ఒకటి చెయ్యడానికే ఈ భారత దేశాన హస్తి మహారాజు జనించాడనిపిస్తుంది" అని మనసులో అనుకుంది. 



పట్టాభిషేక మహోత్సవం కు వచ్చినవారందరికి సుహోత్రుడు ప్రత్యేక విడిది మందిరాలను ఏర్పాటు చేసాడు. హస్తి మహారాజు తల్లి సువర్ణాదేవి యశోధరకు ప్రత్యేక విడిది మందిరం ఏర్పాటు చేసింది. ఆ విడిది మందిరం దేవేంద్ర లోక మందిరాలను మించిన అందం తో కళకళలాడుతుంది. ఆ విడిది మందిరాన్ని చూచిన యశోధర ప్రాణ స్నేహిరాలు సత్యధర, "చెలి యశోధర, ఇలాంటి విడిది మందిరాలను మనం దేవేంద్ర లోకాదులలో చూడగలమేమో గానీ భూలోకంలో మాత్రం చూడలేం కదా?" అని యశోధరతో అంది. 



"నిజం చెప్పావు సత్యధర. హస్తి మహారాజు తండ్రి సుహోత్ర మహారాజు వంద రాజ సూయాగాలు పైగా చేసారు. అలాగే లెక్కకు మించిన అశ్వ యాగాదులను చేసారు. గజబలాన్ని, అశ్వ బలాన్ని ఇబ్బడి ముబ్బడిగా పెంచారు. తన రాజ్య ప్రజల గృహాలను పసిడిమయం చేసారు. రాజ్య పటిష్టత కోసం అనేక పథకాలను అమలు చేసారు. ఇలా ప్రజలను ప్రకృతిని సంరక్షిస్తూ దేవ గణాన్ని సంతృప్తి పరిచారు. సుహోత్రుడు ప్రజలకు పంచిన సంపదలు వారి వారి కుటుంబాలకు రెండు తరాలకు మించి సరిపోతాయి. అలాంటి సుసంపన్న రాజ్యాన్ని కొడుకు హస్తి మహారాజు కు అప్పగించారు.