[k3vv3]

ద్రుపద పరాభవం
 

ఒకప్పుడు తన బాల్యమిత్రుడైన ద్రోణాచార్యుడిని అవమానించిన పాంచాల రాజు ద్రుపదుడు, కాలచక్రం తిరిగినప్పుడు అదే ద్రోణుడి శిష్యుడైన అర్జునుడి చేతిలో బంధీ అయ్యాడు.


Ch. ప్రతాప్   
 
“ఒక గురువు కోపం… ఒక శిష్యుడి పరాక్రమం… ఒక రాజు పరాభవం!”
సి.హెచ్. ప్రతాప్ గారి ద్రుపద పరాభవం కథలో తెలుసుకోండి.


కురు సామ్రాజ్యపు రాజధాని హస్తినాపురంలో ఆ రోజు వాతావరణం ఎంతో గంభీరంగా ఉంది. కౌరవ పాండవుల విద్యాభ్యాసం పూర్తయింది. అస్త్రశస్త్ర విద్యలలో ఆరితేరిన శిష్యులను చూసి గురువు ద్రోణాచార్యుడు గర్వపడ్డాడు. అయితే, ఆయన మనసులో ఒక పాత గాయం ఇంకా పచ్చిగానే ఉంది. అది తన బాల్య మిత్రుడు, పాంచాల దేశాధిపతి అయిన ద్రుపదుడు చేసిన అవమానం. ఒకప్పుడు "రాజ్యం వచ్చాక సగం నీకు ఇస్తాను" అన్న మిత్రుడు, పేదరికంలో ఉన్న ద్రోణుడు సహాయం కోరి వెళ్తే, "రాజుకు, పేదవాడికి స్నేహం ఎక్కడిది?" అని ఈసడించుకున్నాడు. ఆ పరాభవానికి బదులు తీర్చుకునే సమయం ఆసన్నమైందని ద్రోణుడు భావించాడు.


విద్యాభ్యాసం ముగిసిన వేళ, గురుదక్షిణగా ఏం కావాలో కోరుకోమని శిష్యులు అడిగారు. అప్పుడు ద్రోణుడు స్థిరమైన స్వరంతో, "నాకు ధనకనక వస్తువాహనాలు వద్దు. పాంచాల రాజు ద్రుపదుడిని యుద్ధంలో ఓడించి, బంధించి నా పాదాల ముందు నిలబెట్టండి. అదే నేను కోరుకునే గురుదక్షిణ" అని పలికాడు. గురువు ఆజ్ఞ విన్న వెంటనే మొదట కౌరవులు తమ సైన్యంతో ద్రుపదునిపైకి వెళ్లారు. కానీ ద్రుపదుని వ్యూహరచన ముందు వారు నిలవలేక, పరాజయం పాలై వెనుదిరిగారు. అప్పుడు అర్జునుడు వినయంతో గురువు దగ్గరకు వచ్చి, "ఆచార్యదేవా! మీ ఆజ్ఞ నాకు శిరోధార్యం. మీ మనసులో ఉన్న వ్యధను తుడిచివేయడం నా బాధ్యత. అర్జునుడు బ్రతికి ఉండగా మీకు పరాభవం కలగనివ్వడు" అని పలికి అనుజ్ఞ తీసుకుని యుద్ధరంగానికి కదిలాడు.


భీమ, నకుల, సహదేవుల అండతో అర్జునుడు పాంచాల సైన్యాన్ని ఛేదించుకుంటూ దూసుకుపోయాడు. అజేయమైన గాండీవం నుండి వెలువడే బాణాల ధాటికి ద్రుపద సైన్యం కకావికలమైంది. ద్రుపదుడు ఆశ్చర్యపోతూ "ఎవరీ యువకుడు? నా వ్యూహాలను ఇంత సులభంగా ఎలా ఛేదిస్తున్నాడు?" అని భావించాడు. చివరకు అర్జునుడు ద్రుపదుని రథాన్ని సమీపించి, అతడిని బంధించాడు. గురువు ఆజ్ఞ మేరకు ద్రుపదుడిని బంధీగా తీసుకువచ్చి ద్రోణాచార్యుని పాదాల చెంత నిలబెట్టాడు. అర్జునుడు వినయంగా "గురువుగారు, మీరు కోరిన దక్షిణ ఇదిగో" అని ద్రుపదుని చూపిస్తూ నమస్కరించాడు.


అవమానంతో తలదించుకున్న మిత్రుని చూసి ద్రోణుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు, "రాజా! ఇప్పుడు మనం సమానులమేనా? నీ రాజ్యం నా వశమైంది. ఒకప్పుడు నువ్వు అధికారం చూసుకుని గర్వపడ్డావు, మిత్రుడిని అవమానించావు. కానీ నేను నీలా అహంకారిని కాదు. నా స్నేహాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి నీ రాజ్యంలో సగాన్ని నీకే తిరిగి ఇస్తున్నాను. ఇప్పటికైనా స్నేహానికి హోదాతో సంబంధం లేదని గ్రహించు." ద్రుపదుడు విచారంతో ఇలా అన్నాడు, "ద్రోణా! నా అహంకారం నా కళ్ళను కప్పేసింది. సంపద శాశ్వతం కాదని, విద్య మరియు ప్రతిభ ముందు రాజ్యం కూడా చిన్నదేనని ఈ రోజు గ్రహించాను. నా మిత్రుడిని కోల్పోయి రాజును కావాలనుకున్నాను, కానీ నువ్వు రాజువైనప్పటికీ మిత్రుడిని కాపాడావు. నన్ను క్షమించు."


ద్రోణుడు తన శిష్యుడైన అర్జునుడిని కౌగిలించుకుని, "వత్సా! నీ అసమానమైన గురుభక్తి నా హృదయాన్ని గెలుచుకుంది. నీవంటి శిష్యుడు ఉండటం ఏ గురువుకైనా గర్వకారణం" అని దీవించాడు. ఈ సంఘటన ద్వారా లోకానికి ఒక గొప్ప పాఠం అందింది. అధికార గర్వం మనిషిని అంధుడిని చేస్తుందని, కానీ నిబద్ధత మరియు క్రమశిక్షణతో కూడిన ప్రతిభ ఏ అసాధ్యాన్నైనా సుసాధ్యం చేస్తుందని నిరూపితమైంది. అర్జునుని పరాక్రమం కురువంశపు కీర్తిని దశదిశలా వ్యాపింపజేసింది. రాజ్యాధికారం కంటే సంస్కారమే మిన్న అని చాటిచెప్పే ఈ కథాక్రమం మానవ సంబంధాల్లో విలువలను ఎలుగెత్తి చాటింది.


సమాప్తం


***