03-11-2026, 12:32 PM
రంతిదేవుడు
![[Image: Picture3.png]](https://i.ibb.co/7trCSNnD/Picture3.png)
“తన చివరి ఆహారం, నీటిని ఆకలితో ఉన్న వారికి దానం చేస్తున్న మహాదాత రంతిదేవుడు”
Ch. ప్రతాప్
సంపద ఉన్నప్పుడు దానం చేయడం సాధారణం…కానీ ఆకలితో అలమటిస్తున్న సమయంలో కూడా చివరి ముద్దను పంచడం అసాధారణం.
అలాంటి మహోన్నత దానగుణానికి ప్రతీకగా నిలిచిన మహారాజే “రంతిదేవుడు”.
తన ప్రాణాల కంటే పరుల ప్రాణాలను గొప్పగా భావించిన ఆయన జీవితం, మానవత్వం అంటే ఏమిటో ప్రపంచానికి చూపించింది.
ఈ ఆధ్యాత్మిక కథ, కరుణ, దానం, మరియు నిస్వార్థ సేవ యొక్క అసలైన మహిమను మన హృదయాల్లో నింపుతుంది.
భారతీయ ఇతిహాసాలలో దానగుణానికి మారుపేరుగా నిలిచిన మహనీయుడు రంతిదేవుడు. ఆయన ఒక మహారాజు అయినప్పటికీ, తన సంపదను, వైభవాన్ని కేవలం ప్రజాసేవకే అంకితం చేసిన ధర్మమూర్తి. రంతిదేవుని హృదయం కరుణారసంతో నిండి ఉండేది. తన రాజ్యంలో ఏ ఒక్కరు ఆకలితో ఉన్నా అది తన తప్పిదంగా భావించి, తన వద్ద ఉన్న సర్వస్వాన్ని దానం చేసేవాడు. ఈ నిరంతర దానధర్మాల వల్ల ఒకానొక దశలో మహారాజైన రంతిదేవుడు తన కుటుంబంతో సహా కటిక పేదరికంలోకి జారిపోయాడు. అయినప్పటికీ పరుల కష్టాలను చూసి చలించే ఆయన స్వభావం మాత్రం అణువంతైనా మారలేదు. రాజ్యాధికారం పోయినా, అడవుల పాలైనా సరే సకల ప్రాణుల యందు సమభావాన్ని కలిగి ఉండటం ఆయన విశిష్టత.
రంతిదేవుడు నిత్యం అతిథి సత్కారాలను పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞంలా భావించేవాడు. ఆయన వైభోగంగా రాజ్యం ఏలుతున్న కాలంలో ఒకసారి తీవ్రమైన కరవు సంభవించింది. ప్రజలు ఆకలితో అల్లాడుతుండగా, తన కోశాగారంలో ఉన్న ధాన్యమంతటినీ ప్రజల కొరకు తెరిపించాడు. చివరికి తన అంతఃపుర అవసరాల కోసం దాచిన ఆహారాన్ని కూడా ఆకలితో వచ్చిన దీనులకు పంచేశాడు. తన గృహానికి వచ్చిన ఏ ఒక్క యాచకుడిని ఖాళీ చేతులతో పంపకూడదనే కఠోర దీక్షను ఆయన పూనాడు. తన సర్వస్వాన్ని దానం చేసిన తర్వాత, దైవచింతనతో అడవులలో ప్రశాంత జీవనాన్ని గడుపుతున్న సమయంలో కూడా ఆయన దాతృత్వ బుద్ధి ఏమాత్రం తగ్గలేదు.
ఒకానొక సందర్భంలో రంతిదేవుడు తన భార్యాబిడ్డలతో కలిసి వరుసగా నలభై ఎనిమిది రోజుల పాటు అన్నపానీయాలు లేక కఠినమైన ఉపవాసం చేయాల్సి వచ్చింది. ఆకలితో శరీరం శుష్కించిపోయి ప్రాణాలు కడబట్టిన స్థితికి చేరుకున్నాయి. సరిగ్గా నలభై తొమ్మిదవ రోజు ఉదయం దైవవశాత్తూ వారికి కొద్దిగా నెయ్యి, పాయసం, అన్నం, త్రాగడానికి స్వచ్ఛమైన నీరు లభించాయి. ఆ ఆహారాన్ని చూసి ఆకలితో అలమటిస్తున్న రంతిదేవుని కుటుంబం కొంత ఊరట చెందింది. వారు భోజనానికి సిద్ధమవుతుండగా ఒక బ్రాహ్మణుడు అతిథిగా వచ్చి, "అయ్యా! నేను ఆకలితో ఉన్నాను, నాకు కొంచెం ఆహారం పెట్టండి" అని అర్థించాడు. రంతిదేవుడు ఏమాత్రం తడబడకుండా, దైవ స్వరూపంగా భావించి తన వంతు ఆహారాన్ని ఆ బ్రాహ్మణుడికి సమర్పించాడు.
ఆ బ్రాహ్మణుడు వెళ్ళిన తర్వాత మిగిలిన ఆహారాన్ని కుటుంబ సభ్యులు పంచుకోబోతుండగా ఒక శూద్రుడు వచ్చి తన ఆకలిని తీర్చమని వేడుకున్నాడు. రంతిదేవుడు తన పిల్లల ముఖాలు చూసి కూడా వెనుకాడకుండా మిగిలిన అన్నంలో కొంత భాగాన్ని అతనికి అందజేశాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది క్షణాలకే మరికొందరు అతిథులు తమ కుక్కలతో సహా వచ్చి, "మాకు అత్యంత ఆకలిగా ఉంది, రక్షించండి" అని కోరారు. రంతిదేవుడు తన వద్ద మిగిలి ఉన్న చివరి ముద్దను కూడా ఆ మూగజీవాలకు, వాటి యజమానులకు ప్రేమతో వడ్డించాడు. ఇప్పుడు రంతిదేవుని వద్ద కేవలం ఒక్కరి దాహం తీర్చగలిగే కొద్దిపాటి నీరు మాత్రమే మిగిలి ఉంది. ఆ నీటిని త్రాగి ప్రాణాలు నిలుపుకుందామని ఆయన అనుకుంటుండగా ఒక చండాలుడు వచ్చి, "అయ్యా! దప్పికతో నా ప్రాణాలు పోతున్నాయి, కొంచెం నీరు ఇచ్చి పుణ్యం కట్టుకోండి" అని దీనంగా ప్రార్థించాడు.
తీవ్రమైన నీరసంతో ఉన్న రంతిదేవుడు ఆ చివరి చుక్క నీటిని ఆ వ్యక్తికి ఇస్తూ ఇలా పలికాడు: "నేను అష్టసిద్ధులను కోరుకోవడం లేదు, మోక్షాన్ని ఆశించడం లేదు. ఇతరుల హృదయాల్లో ఉండి వారి కష్టాలను, ఆకలిని నేనే అనుభవించి వారి బాధలను తొలగించగలిగే శక్తిని మాత్రమే కోరుకుంటున్నాను. ఇతరుల ప్రాణాలు నిలబెట్టడం ద్వారా కలిగే తృప్తి ఏ స్వర్గ సుఖాలకూ సాటిరాదు."
రంతిదేవుని నిస్వార్థ త్యాగానికి చలించిన దేవతలు ప్రత్యక్షమై, ఇదంతా ఆయన దానగుణాన్ని పరీక్షించడానికి తాము చేసిన లీలేనని వెల్లడించారు. భౌతిక సుఖాల కంటే మానవత్వమే మిన్న అని చాటిన రంతిదేవుడు భారతీయ సంస్కృతిలో త్యాగానికి ప్రతీకగా నిలిచిపోయాడు. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఆయనకు అఖండమైన భోగభాగ్యాలను ప్రసాదించగా, ఆయన వాటన్నిటినీ తిరిగి ప్రజాహితానికే వినియోగించాడు.
రంతిదేవుని కథ మనకు నేర్పే గొప్ప సత్యం ఏమిటంటే—ధర్మం అనేది మన దగ్గర ఉన్న సంపదలో లేదు, అది మనం ఇచ్చే హృదయంలో ఉంది. కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కూడా ఇతరుల గురించి ఆలోచించేవాడే నిజమైన మానవుడు. తన ఆకలి కంటే ఎదుటివారి ఆకలిని పెద్దదిగా భావించిన రంతిదేవుని వ్యక్తిత్వం సకల ప్రాణకోటిలోనూ దైవాన్ని చూడాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని ఇస్తుంది.
నిస్వార్థమైన సేవ, ప్రతిఫలం ఆశించని దానం మనిషిని దైవత్వానికి దగ్గర చేస్తాయని ఆయన జీవితం నిరూపించింది. ఈ ప్రపంచంలో మనం పంచుకునే ప్రేమ, చూపే కరుణ మాత్రమే శాశ్వతంగా మిగిలిపోతాయి. రంతిదేవుని ఉదంతం ద్వారా దైవం మానవ రూపంలో మనల్ని పరీక్షిస్తుందని అర్థమవుతుంది. ఆకలితో ఉన్న జీవికి పెట్టే ప్రతి ముద్ద భగవంతుడికి చేరే నైవేద్యం వంటిదని ఆయన చాటిచెప్పారు. సంపద ఉన్నప్పుడు దానం చేయడం సామాన్యం, కానీ ఏమీ లేని స్థితిలోనూ ప్రాణదానం చేయడం అసామాన్యం.
సమాప్తం
![[Image: Picture3.png]](https://i.ibb.co/7trCSNnD/Picture3.png)
“తన చివరి ఆహారం, నీటిని ఆకలితో ఉన్న వారికి దానం చేస్తున్న మహాదాత రంతిదేవుడు”
Ch. ప్రతాప్
సంపద ఉన్నప్పుడు దానం చేయడం సాధారణం…కానీ ఆకలితో అలమటిస్తున్న సమయంలో కూడా చివరి ముద్దను పంచడం అసాధారణం.
అలాంటి మహోన్నత దానగుణానికి ప్రతీకగా నిలిచిన మహారాజే “రంతిదేవుడు”.
తన ప్రాణాల కంటే పరుల ప్రాణాలను గొప్పగా భావించిన ఆయన జీవితం, మానవత్వం అంటే ఏమిటో ప్రపంచానికి చూపించింది.
ఈ ఆధ్యాత్మిక కథ, కరుణ, దానం, మరియు నిస్వార్థ సేవ యొక్క అసలైన మహిమను మన హృదయాల్లో నింపుతుంది.
భారతీయ ఇతిహాసాలలో దానగుణానికి మారుపేరుగా నిలిచిన మహనీయుడు రంతిదేవుడు. ఆయన ఒక మహారాజు అయినప్పటికీ, తన సంపదను, వైభవాన్ని కేవలం ప్రజాసేవకే అంకితం చేసిన ధర్మమూర్తి. రంతిదేవుని హృదయం కరుణారసంతో నిండి ఉండేది. తన రాజ్యంలో ఏ ఒక్కరు ఆకలితో ఉన్నా అది తన తప్పిదంగా భావించి, తన వద్ద ఉన్న సర్వస్వాన్ని దానం చేసేవాడు. ఈ నిరంతర దానధర్మాల వల్ల ఒకానొక దశలో మహారాజైన రంతిదేవుడు తన కుటుంబంతో సహా కటిక పేదరికంలోకి జారిపోయాడు. అయినప్పటికీ పరుల కష్టాలను చూసి చలించే ఆయన స్వభావం మాత్రం అణువంతైనా మారలేదు. రాజ్యాధికారం పోయినా, అడవుల పాలైనా సరే సకల ప్రాణుల యందు సమభావాన్ని కలిగి ఉండటం ఆయన విశిష్టత.
రంతిదేవుడు నిత్యం అతిథి సత్కారాలను పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞంలా భావించేవాడు. ఆయన వైభోగంగా రాజ్యం ఏలుతున్న కాలంలో ఒకసారి తీవ్రమైన కరవు సంభవించింది. ప్రజలు ఆకలితో అల్లాడుతుండగా, తన కోశాగారంలో ఉన్న ధాన్యమంతటినీ ప్రజల కొరకు తెరిపించాడు. చివరికి తన అంతఃపుర అవసరాల కోసం దాచిన ఆహారాన్ని కూడా ఆకలితో వచ్చిన దీనులకు పంచేశాడు. తన గృహానికి వచ్చిన ఏ ఒక్క యాచకుడిని ఖాళీ చేతులతో పంపకూడదనే కఠోర దీక్షను ఆయన పూనాడు. తన సర్వస్వాన్ని దానం చేసిన తర్వాత, దైవచింతనతో అడవులలో ప్రశాంత జీవనాన్ని గడుపుతున్న సమయంలో కూడా ఆయన దాతృత్వ బుద్ధి ఏమాత్రం తగ్గలేదు.
ఒకానొక సందర్భంలో రంతిదేవుడు తన భార్యాబిడ్డలతో కలిసి వరుసగా నలభై ఎనిమిది రోజుల పాటు అన్నపానీయాలు లేక కఠినమైన ఉపవాసం చేయాల్సి వచ్చింది. ఆకలితో శరీరం శుష్కించిపోయి ప్రాణాలు కడబట్టిన స్థితికి చేరుకున్నాయి. సరిగ్గా నలభై తొమ్మిదవ రోజు ఉదయం దైవవశాత్తూ వారికి కొద్దిగా నెయ్యి, పాయసం, అన్నం, త్రాగడానికి స్వచ్ఛమైన నీరు లభించాయి. ఆ ఆహారాన్ని చూసి ఆకలితో అలమటిస్తున్న రంతిదేవుని కుటుంబం కొంత ఊరట చెందింది. వారు భోజనానికి సిద్ధమవుతుండగా ఒక బ్రాహ్మణుడు అతిథిగా వచ్చి, "అయ్యా! నేను ఆకలితో ఉన్నాను, నాకు కొంచెం ఆహారం పెట్టండి" అని అర్థించాడు. రంతిదేవుడు ఏమాత్రం తడబడకుండా, దైవ స్వరూపంగా భావించి తన వంతు ఆహారాన్ని ఆ బ్రాహ్మణుడికి సమర్పించాడు.
ఆ బ్రాహ్మణుడు వెళ్ళిన తర్వాత మిగిలిన ఆహారాన్ని కుటుంబ సభ్యులు పంచుకోబోతుండగా ఒక శూద్రుడు వచ్చి తన ఆకలిని తీర్చమని వేడుకున్నాడు. రంతిదేవుడు తన పిల్లల ముఖాలు చూసి కూడా వెనుకాడకుండా మిగిలిన అన్నంలో కొంత భాగాన్ని అతనికి అందజేశాడు. ఆ తర్వాత కొద్ది క్షణాలకే మరికొందరు అతిథులు తమ కుక్కలతో సహా వచ్చి, "మాకు అత్యంత ఆకలిగా ఉంది, రక్షించండి" అని కోరారు. రంతిదేవుడు తన వద్ద మిగిలి ఉన్న చివరి ముద్దను కూడా ఆ మూగజీవాలకు, వాటి యజమానులకు ప్రేమతో వడ్డించాడు. ఇప్పుడు రంతిదేవుని వద్ద కేవలం ఒక్కరి దాహం తీర్చగలిగే కొద్దిపాటి నీరు మాత్రమే మిగిలి ఉంది. ఆ నీటిని త్రాగి ప్రాణాలు నిలుపుకుందామని ఆయన అనుకుంటుండగా ఒక చండాలుడు వచ్చి, "అయ్యా! దప్పికతో నా ప్రాణాలు పోతున్నాయి, కొంచెం నీరు ఇచ్చి పుణ్యం కట్టుకోండి" అని దీనంగా ప్రార్థించాడు.
తీవ్రమైన నీరసంతో ఉన్న రంతిదేవుడు ఆ చివరి చుక్క నీటిని ఆ వ్యక్తికి ఇస్తూ ఇలా పలికాడు: "నేను అష్టసిద్ధులను కోరుకోవడం లేదు, మోక్షాన్ని ఆశించడం లేదు. ఇతరుల హృదయాల్లో ఉండి వారి కష్టాలను, ఆకలిని నేనే అనుభవించి వారి బాధలను తొలగించగలిగే శక్తిని మాత్రమే కోరుకుంటున్నాను. ఇతరుల ప్రాణాలు నిలబెట్టడం ద్వారా కలిగే తృప్తి ఏ స్వర్గ సుఖాలకూ సాటిరాదు."
రంతిదేవుని నిస్వార్థ త్యాగానికి చలించిన దేవతలు ప్రత్యక్షమై, ఇదంతా ఆయన దానగుణాన్ని పరీక్షించడానికి తాము చేసిన లీలేనని వెల్లడించారు. భౌతిక సుఖాల కంటే మానవత్వమే మిన్న అని చాటిన రంతిదేవుడు భారతీయ సంస్కృతిలో త్యాగానికి ప్రతీకగా నిలిచిపోయాడు. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఆయనకు అఖండమైన భోగభాగ్యాలను ప్రసాదించగా, ఆయన వాటన్నిటినీ తిరిగి ప్రజాహితానికే వినియోగించాడు.
రంతిదేవుని కథ మనకు నేర్పే గొప్ప సత్యం ఏమిటంటే—ధర్మం అనేది మన దగ్గర ఉన్న సంపదలో లేదు, అది మనం ఇచ్చే హృదయంలో ఉంది. కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కూడా ఇతరుల గురించి ఆలోచించేవాడే నిజమైన మానవుడు. తన ఆకలి కంటే ఎదుటివారి ఆకలిని పెద్దదిగా భావించిన రంతిదేవుని వ్యక్తిత్వం సకల ప్రాణకోటిలోనూ దైవాన్ని చూడాలనే మహోన్నత సందేశాన్ని ఇస్తుంది.
నిస్వార్థమైన సేవ, ప్రతిఫలం ఆశించని దానం మనిషిని దైవత్వానికి దగ్గర చేస్తాయని ఆయన జీవితం నిరూపించింది. ఈ ప్రపంచంలో మనం పంచుకునే ప్రేమ, చూపే కరుణ మాత్రమే శాశ్వతంగా మిగిలిపోతాయి. రంతిదేవుని ఉదంతం ద్వారా దైవం మానవ రూపంలో మనల్ని పరీక్షిస్తుందని అర్థమవుతుంది. ఆకలితో ఉన్న జీవికి పెట్టే ప్రతి ముద్ద భగవంతుడికి చేరే నైవేద్యం వంటిదని ఆయన చాటిచెప్పారు. సంపద ఉన్నప్పుడు దానం చేయడం సామాన్యం, కానీ ఏమీ లేని స్థితిలోనూ ప్రాణదానం చేయడం అసామాన్యం.
సమాప్తం
ఎందరో మహానుభావులు, అందరికీ వందనములు
మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ
