Yesterday, 02:45 PM
ఇంట్లో భజన – పార్ట్ 5
పెరటి తలుపు దగ్గరికి వేసిన శబ్దం. తర్వాత నిశ్శబ్దం.
వెనక గదిలో నలుగురు ఆడవాళ్లు. ఇద్దరు నిలబడి, చీరల్లో. ఇద్దరు నేల మీద, తాళి తప్ప ఏమీ లేకుండా. జీరో బల్బు ఎర్ర వెలుగు. గాలిలో కర్పూరం, పసుపు, చెమట, ఇంకా ఇద్దరు మగవాళ్లు వదిలి వెళ్లిన ఘాటైన, ఉప్పటి వాసన.
హాల్లో హార్మోనియం మళ్లీ మొదలైంది. నరసింహం వేళ్లు. ఇందాక ఏం జరగనట్టు. తాళాలు. డోలు.
గుడ్డు ఆగలేదు. రాము వేలు జేబులోనే.
కమల చాప మీద కూర్చుని, అరచేతి వెనక భాగంతో కనురెప్పల మీది జిగటని తుడుచుకుంటోంది. తుడిచినకొద్దీ అది ఆమె బుగ్గల మీదికి పాకుతోంది. ఆమె నవ్వుతోంది. శబ్దం లేని నవ్వు.
“ముఖం కడుక్కోకు అక్కా,” అంది చిన్ని. “మాస్టర్ చెప్పేదాకా.”
ట్రంకు మీద సుధ ఆకుపచ్చ మట్టి గాజులు. ఇందాక భైరాగి కమల కాళ్లని భుజాల మీద వేసుకున్నప్పుడు ఆ ట్రంకు కదిలింది. ఒక గాజు దొర్లి నేల మీద పడి రెండు ముక్కలైంది. ఆ ముక్కలు చాప అంచు దగ్గర, ఎర్ర వెలుగులో, రెండు పచ్చని నెలవంకల్లా మెరుస్తున్నాయి. ఎవరూ వాటిని ఏరలేదు.
ట్రంకు పక్కనే హారతి పళ్లెం. పసుపు కుంకుమ కోసం చిన్ని హాల్ నుంచి తెచ్చింది. ఇత్తడి. పసుపు, కుంకుమ, కర్పూరం బిళ్లలు, అక్షింతల గిన్నె. దాని అంచుల మీద ఎవరి వేళ్లో పట్టిన కుంకుమ ముద్రలు.
లలిత ఫోన్ స్క్రీన్ మీద వీడియో ఫైలు. ఆమె దాన్ని ఒకసారి చూసి, ఫోన్ లాక్ చేసింది.
అప్పుడే నడవాలో ఆ గొంతు.
“సుధా?”
నలుగురూ ఒక్కసారిగా ఆగిపోయారు.
“సుధా! హారతి పళ్లెం? పెద్దాయన హారతి పాట మొదలుపెట్టాలంటున్నారు!”
అడుగులు. బరువైన, తెలిసిన, చెప్పులు లేని అడుగులు. హాల్ గుమ్మం దాటి నడవాలోకి. వంటింటి గుమ్మం దాకా. ఇంకో నాలుగు అడుగులు.
★
ఆ నాలుగు అడుగుల్లో ఆ గదిలో జరిగిందంతా ఒక శ్వాసలో జరిగింది.
చిన్ని గోడకి ఆనించిన మడత దుప్పటి లాగి, సుధ బట్టల గుట్ట మీద విసిరింది. నీలం షిఫాన్, జాకెట్, తాకట్టు లంగా, కాటన్, సుధ ఫోన్, అన్నీ ఆ పాత పువ్వుల దుప్పటి కింద మాయమయ్యాయి. దాని మీద ఒక దిండు.
కమల చాప మీంచి లేచి, రెండు అడుగుల్లో తలుపు దగ్గరికి వెళ్లింది. ఒంటి రెక్క తలుపు, లోపలికి ఎడమ గోడ వైపు విచ్చుకునేది. ఆ రెక్కకీ గోడకీ మధ్య ఒక అడుగు సందు. కమల ఆ సందులోకి దూరి, గోడకి వీపు ఆనించి, ఊపిరి బిగబట్టింది. ఆమె బరువైన సన్నులు చెక్క రెక్కకి నొక్కుకున్నాయి. ఆమె ముఖం మీది జిగట ఇంకా ఆరలేదు.
లలిత ఫోన్ని జాకెట్ లోపల, సన్నుల మధ్యకి దోపింది.
సుధ నేల మీదే ఉంది. ఆమె కళ్లు లలితని వెతికాయి.
లలిత సుధ వైపు చూసింది. తర్వాత తన చీర కుచ్చిళ్ల వైపు. ఒకే చూపు. ఒకే ఆర్డర్.
లలిత ట్రంకు ముందు నిలబడి, కాళ్లు దూరంగా పెట్టి, తన ఆకుపచ్చ కాటన్ కుచ్చిళ్లని, లోపలి లంగాతో సహా, రెండు చేతులతో ముందుకి ఎత్తి పట్టుకుంది.
సుధ పాకింది. చాప మీంచి, నేల మీదుగా, ఆ చీర కిందికి. తల ముందు. భుజాలు. ఆ కుచ్చిళ్లు ఆమె వీపు మీదికి జారాయి. ఆమె మోకాళ్లు ముడుచుకుని, పాదాలు లోపలికి లాక్కుని, తనని తాను ఒక ముద్దగా చుట్టుకుంది. లలిత కుచ్చిళ్లు వదిలింది. ఆకుపచ్చ కాటన్ నేల దాకా జారి, ఆమె పాదాల చుట్టూ వలయంగా పరుచుకుంది. లోపలి లంగా ఆ వలయం లోపల ఇంకో వలయం.
బయట నుంచి చూస్తే: ఒక సన్నటి అమ్మాయి, కళ్లజోడు, ఒంటి జడ, ఆకుపచ్చ చీర, ట్రంకు ముందు నిలబడి ఉంది. ఆమె చీర కుచ్చిళ్లు ఎప్పటికంటే కొంచెం వెడల్పుగా, కొంచెం ఉబ్బుగా ఉన్నాయి. అంతే.
చిన్ని హారతి పళ్లెం అందుకుని, ట్రంకు పక్కన దుప్పటి గుట్ట ముందు నిలబడింది. ఆమె కాలు ఆ పచ్చ గాజు ముక్కల దగ్గర.
తలుపు రెక్క కదిలింది.
★
పాపారావు తల గుమ్మంలోకి వచ్చింది.
ఆయన లోపలికి రాలేదు. గడప దగ్గర ఆగాడు. రెండు చేతులూ గుమ్మం చెక్క మీద. ఒక పెద్ద పిల్లాడు ఆడవాళ్ల గదిలోకి తొంగి చూస్తున్నట్టు.
“అయిందా? పసుపు కుంకుమ?” ఆయన కళ్లు ఆ మసక ఎర్ర వెలుగుకి అలవాటు పడటానికి రెప్పలు కొట్టాయి. “సుధ ఏదీ?”
ఆ చీర కింద సుధ ఊపిరి ఆగింది.
చీకటి. వేడి. ఆమె ముఖం లలిత తొడల మధ్య. ఆ సన్నటి, పొడవాటి, చల్లటి తొడలు ఆమె చెంపలకి రెండు పక్కలా. ఆమె ముక్కుకి అంగుళం దూరంలో లలిత పూకు. కత్తిరించిన చిన్న వెంట్రుకలు. ఇందాక కమల నాలుక వదిలిన తడి. ఆ వాసన ఆ చిన్న చీకటి గుహ నిండా.
ఆ గుహ బయట, రెండు మూడు అడుగుల దూరంలో, ఆమె మొగుడి గొంతు.
“అమ్మగారు నూతి దగ్గర ఉన్నారు సార్,” అంది చిన్ని. “కమల గారు కూడా. పసుపు కుంకుమ అయ్యాక ముత్తైదువ స్నానం. కాళ్లకి పూసిన పసుపు నూతి నీళ్లతోనే కడగాలి. మగవాళ్లు పెరటి వైపు చూడకూడదు సార్. అది రూలు.”
“అరే. అలాగా.” పాపారావు గుమ్మం దగ్గర్నుంచి పెరటి వైపు తల తిప్పబోయి, ఆ రూలు గుర్తొచ్చి, తల మళ్లీ గది వైపు తిప్పుకున్నాడు. “సరే సరే. చూడను. మరి పళ్లెం?”
“ఇదిగో సార్. నా దగ్గరే.”
“ఇటివ్వు అమ్మా.” పాపారావు గడప దాటి లోపలికి ఒక అడుగు వేశాడు.
ఆయన పాదం చాప అంచు మీద పడింది. తడిగా ఉన్న చోట. ఆయన ఆగి, కిందికి చూశాడు.
“అబ్బ, ఏంటి ఇది జిగటగా?”
“పెరుగు సార్,” అంది లలిత.
ఆమె గొంతు ఒక్క స్వరం పైకి లేచింది. ఎందుకంటే అదే క్షణంలో, ఆమె చీర కింద, సుధ నాలుక బయటికి వచ్చి, ఆమె పూకు పెదాల మీద ఒక పొడవాటి గీత గీసింది.
సుధకి ఎవరూ చెప్పలేదు. ఆ చీకట్లో ఆమెకి ఎవరూ ఆర్డర్ ఇవ్వలేదు. మాస్టర్ ఫోన్ దుప్పటి కింద ఉంది. కానీ ఆమెకి తెలుసు. ఈ చీర కిందికి తను ఎందుకు దూరిందో. ఆమె నాలుకకి తెలుసు.
“పెరుగా?” పాపారావు అడిగాడు.
“పెరుగు, పచ్చి పాలు, పసుపు కలిపి ముత్తైదువుల కాళ్లకి పూస్తారు సార్,” లలిత కళ్లజోడు ముక్కు మీంచి కొంచెం జారింది. ఆమె దాన్ని సర్దలేదు. ఆమె రెండు చేతులూ ట్రంకు అంచుని వెనక్కి పట్టుకుని ఉన్నాయి. “పూసేటప్పుడు… కొంచెం ఒలికింది.”
పాపారావు గాలి పీల్చాడు. ఆయన ముక్కు ఎగిరింది. “ఈ గదిలో ఉప్పగా, పుల్లగా ఏదో వాసన? పసుపు వాసన కాదు. సముద్రం ఒడ్డున చేపల బజారు దగ్గర వచ్చే వాసనలా.”
చిన్ని పెదవి కొరుక్కుంది. గట్టిగా.
ఆ చీర కింద సుధ నాలుక లలిత పూకు బొడిపెని కనుక్కుంది. లలిత కాళ్లు బిగిసాయి.
“ఆడవాళ్ల ఊట సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు నిలపడానికి పళ్లు బిగబట్టింది. “పొద్దుట్నుంచీ బిగబట్టుకున్నది. ఇప్పుడు ఆగకుండా కారుతోంది. కింద చాప మొత్తం తడిసిపోయింది, చూడకండి.”
“ఊటా?”
“చెమట ఊట సార్,” అంది చిన్ని, వెంటనే. “ఆడవాళ్లు నలుగురు ఒక్కచోట చేరితే ఊరుతుంది. పైన రవికెలు బిగించి కట్టేస్తాం. కింద ఆగదు.”
“అలాగా.” పాపారావు తల ఊపాడు. ఒక కొత్త విషయం నేర్చుకున్న తృప్తితో. “మా అమ్మకి తెలిసి ఉంటుంది ఇవన్నీ. నేనెప్పుడూ ఆడవాళ్ల గదిలోకి వెళ్లలేదు చిన్నప్పుడు.”
“ఇప్పుడు కూడా వెళ్లకూడదు సార్,” అంది చిన్ని, నవ్వుతూ.
“ఆఁ, ఆఁ. పళ్లెం తీసుకుని పోతా.”
కానీ ఆయన కదల్లేదు. ఆయన కళ్లు గది మొత్తం తిరిగాయి. ఆ మసక వెలుగులో. మడతపెట్టిన పరుపులు. దుప్పటి గుట్ట, దాని మీద దిండు. ట్రంకు. ఆ ట్రంకు ముందు లలిత. ఆయన కళ్లు ఆమె మీద ఆగాయి.
లలిత ముఖం ఎర్రబడింది. ఆమె కింది పెదవి ఆమె పళ్ల మధ్య.
★
చీర కింద సుధ ఇప్పుడు నాకుతోంది.
నెమ్మదిగా కాదు. ఆ చిన్న చీకటి గుహలో, ఆమె మొగుడి గొంతు ఆ చీర పొర అవతల మోగుతున్నప్పుడు, ఆమె నాలుక ఆగలేదు. లలిత పెదాల మధ్య చదునుగా దిగి, కింది నుంచి పైకి. ఆ బొడిపె దగ్గర ఆగి, దాని చుట్టూ గుండ్రంగా. పెదాలతో దాన్ని పట్టుకుని, మెల్లగా చప్పరించి, వదిలి.
లలిత తొడలు ఆమె చెంపల మీద వణికాయి.
ఆ వణుకు సుధకి ఒక సంకేతం. ‘ఇంకా.’
ఆమె తన రెండు చేతుల్ని లలిత పిక్కల చుట్టూ వేసి పట్టుకుంది. ఆ సన్నటి తొడల్ని ఇంకొంచెం దూరం జరిపింది. తన ముఖాన్ని ఇంకా లోతుగా దూర్చింది. ఆమె ముక్కు ఆ చిన్న వెంట్రుకల్లో. ఆమె నాలుక ఆ ద్వారంలోకి. లోపలికి. ఆ లోపలి గోడల రుచి, పుల్లగా, వేడిగా.
ఆమె సొంత పూకు లోపల ఆ గుడ్డు. ఆమె గడ్డం మీద ఇంకా సుబ్బారావు రసం ఎండిన గీత. ఆమె పొత్తికడుపు మీద నరసింహం రసం ఆరిపోయిన జిగట. ఇప్పుడు ఆమె నోట్లో లలిత రసం.
ఆమె మొగుడు బయట నిలబడి ఉన్నాడు. హారతి పళ్లెం కోసం.
‘ఇది నా ఇల్లు. ఇది నా మొగుడు. ఇది నా నాలుక.’ ఆమె మనసులో పతివ్రత గొంతు ఇప్పుడు ఏడవట్లేదు. ఆ గొంతు ఎక్కడో అడుగున, ఈ చీర కింద ఊపిరాడక చచ్చిపోయిందేమో. మిగిలిన గొంతు ఒక్కటే. అది ఆమె నాలుకని నడిపిస్తోంది.
“లలితా, నువ్వు బాగానే ఉన్నావా?” పాపారావు అడిగాడు. “ముఖం అంత ఎర్రగా ఉంది. కళ్లజోడు కూడా మసక పట్టింది చూడు.”
లలిత కళ్లజోడు నిజంగానే మసకబారింది. ఆమె ఊపిరి వేడికి.
“నిలబడే పూజ సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఒక పక్క వణికింది. “పసుపు కుంకుమ అయ్యాక ముత్తైదువ కాసేపు నిలబడే ఉండాలి. కూర్చోకూడదు. కూర్చుంటే… కింద పెట్టిన సేవ మధ్యలో ఆగిపోతుంది.”
“కింద పెట్టిన సేవా?”
“నోము చేసిన ఇల్లాలు ముత్తైదువుల కాళ్ల దగ్గర చేసే సేవ సార్,” అంది చిన్ని, వెంటనే, పళ్లెం సర్దుతూ. “పాదాల దగ్గర తల పెట్టి.”
పాపారావు ముఖం వెలిగిపోయింది. “అదే! మా అమ్మ చెప్పేది అదే! ‘ముత్తైదువ పాదాల కింద ఇల్లాలు తల దూర్చితేనే ఆ ఇంటికి సౌభాగ్యం’ అని. ఈ కాలం ఆడవాళ్లు ఎక్కడ చేస్తారు అలాంటి సేవ? మా సుధ చేసిందా? అసలు అది ఎక్కడ? ఇంకా నూతి దగ్గరేనా? పొద్దున్నే దానికి కాళ్లు నొప్పి అంది.”
లలిత ఊపిరి ఆగింది. ఆమె కళ్లు మూసుకుపోయాయి ఒక్క రెప్పపాటు. “చేస్తూనే ఉన్నారు సార్. కింద సార్… మోకాళ్ల మీదే. ఇందాకటి నుంచీ. తల ఎత్తకుండా, ముఖం పెట్టి, నోరంతా నింపుకుని సేవ చేస్తున్నారు. మిమ్మల్ని పిలిచినా… నోరు ఖాళీ లేదు ఆవిడకి.”
“నోరంతా నింపుకునా?”
“నూతి నీళ్లు సార్,” అంది చిన్ని. “ముత్తైదువ స్నానం అయ్యేదాకా నోము ఇల్లాలు నోట్లో నీళ్లు పట్టుకుని మోకాళ్ల మీదే ఉండాలి. మాట్లాడకూడదు. ఇప్పుడు ఆవిడని ఆపకండి సార్. ఇంకొంచెం… ఇంకొంచెం లోతుకి… అయిపోతుంది.”
“లోతుకా?”
“చేద సార్. నూయి లోతు కదా. ఆఖరి బిందె.”
“అంత శ్రద్ధగానా?”
“అమ్మగారు పైపైన తుడవరు సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఒక్కొక్క మాటకీ జారుతోంది. “నాలుక లోపలికి దూర్చి, మడతలు విప్పి, మూలమూలా జుర్రుకుంటారు. గిన్నె అడుగున అంటుకున్నది కూడా వదలరు. కడిగిన గిన్నె మళ్లీ తడిసిపోయేంత శ్రద్ధ. లోపలి పొర దాకా వెళ్తేనే ఆవిడకి తృప్తి.”
పాపారావు గర్వంతో ఛాతీ పొంగించాడు. “అవును. మా సుధ అంతే. గిన్నెలు తోమినా, ఇల్లు సర్దినా. ఏదీ సగంలో వదలదు.” ఆయన ఆగాడు. ఆయన ముఖంలో ఒక చిన్న జాలి. “పాపం. నీళ్లు తప్ప ఈ రోజు పొద్దుట్నుంచి దాని నోట్లోకి ఏమీ పోలేదు. ఉపవాసం. ఆ ముద్ద నేను పెట్టేదాకా.”
చిన్ని ఒక్కసారిగా దగ్గింది. పళ్లెం మీద అక్షింతల గిన్నె కదిలింది.
లలిత ట్రంకు అంచుని ఇంకా గట్టిగా పట్టుకుంది. ఆమె చీర కింద, సుధ నాలుక ఆ ‘ఏమీ పోలేదు’ అనే మాటకి సరిగ్గా అప్పుడే లలిత ద్వారంలోకి ఇంకా లోతుగా దూరింది.
“ఆకలి మీద ఉన్న నోరు సార్,” అంది చిన్ని. ఆమె కళ్లు లలిత కుచ్చిళ్ల మీద. “ఆ నోరు ఒకసారి పట్టుకుంటే వదలదు. ఊట పీల్చి పీల్చి, ఇంకా ఊరేలా చేస్తుంది. పిండేకొద్దీ ఊరే పండు మా లలితమ్మది. అమ్మగారు ఈ రాత్రి దాని రసం మొత్తం తాగేస్తారు.”
“లలిత ఇంట్లో మామిడి చెట్టు ఉందా?”
“ఉంది సార్,” అంది లలిత. ఆమె మోకాళ్లు ఒకదానికొకటి తగిలాయి. “చిన్న చెట్టు. రసం ఎక్కువ.”
“మా అమ్మగారు చీకితే టెంక కూడా తెల్లగా మిగులుతుంది సార్,” అంది చిన్ని. “రసం మొత్తం పీల్చేదాకా పెదాలు కదలవు.”
★
“సరే,” పాపారావు రెండు చేతులూ రుద్దుకున్నాడు. “ఇంత సేవ చేశారు మీరిద్దరూ మా ఇంటికి. ముత్తైదువలు. ఇంటి యజమానిగా మీకు నేను కుంకుమ పెట్టాలి. అది మా అమ్మ నేర్పిన మర్యాద. చిన్నీ, పళ్లెం.”
చిన్ని చేతిలో పళ్లెం ఒక్క క్షణం ఆగింది. తర్వాత ముందుకి చాపింది. ఆమెకి ఇంకో దారి లేదు.
పాపారావు ఉంగరం వేలు కుంకుమలో ముంచాడు. లలిత వైపు నడిచాడు.
ఒక అడుగు. రెండు. చాప అంచు దాటి. ఆ జిగట మీంచి. ట్రంకు దగ్గరికి.
ఆయన లలిత ముందు ఆగాడు. ఆమెకి ఒక అడుగు దూరంలో. ఆయన మోకాళ్లు ఆమె చీర కుచ్చిళ్లకి అంగుళాల దూరంలో. ఆ కుచ్చిళ్ల కింద, ఆ అంగుళాల అవతల, ఆయన పెళ్లాం మోకాళ్ల మీద, ముఖం ఒక పరాయి ఆడదాని తొడల మధ్య దూర్చి.
సుధకి ఆయన పాదాలు కనిపించాయి. ఆ లంగా అంచు, చీర అంచు నేల దగ్గర ఒక సన్నటి సందు మిగిల్చాయి. ఆ సందులోంచి ఎర్ర వెలుగు. ఆ వెలుగులో ఆయన కాలి వేళ్లు. ఆ బొటనవేలి గోరు, ఆమె ప్రతి ఆదివారం కత్తిరించే గోరు. పెరుగుతో, జిగటతో తడిసి.
ఆమె నాలుక ఆగిపోయింది.
పై నుంచి లలిత చేయి వచ్చింది. చీర పైనుంచే. సుధ తల వెనక భాగం మీద. ఎవరికీ కనిపించకుండా, కుచ్చిళ్లు సర్దుకుంటున్నట్టు. ఆ చేయి సుధ తలని ముందుకి నొక్కింది. గట్టిగా.
‘ఆపకు.’
సుధ నాలుక మళ్లీ కదిలింది. ఆమె మొగుడి కాలి వేళ్లకి అడుగు దూరంలో. ఈసారి ఇంకా ఆత్రంగా. ఆ బొడిపెని పెదాల మధ్య పట్టుకుని, చప్పరించి, నాలుక కొసతో కొడుతూ.
“కళ్లు మూసుకో అమ్మా,” అన్నాడు పాపారావు, లలిత నుదుటి దగ్గరికి వేలు తెస్తూ. “కుంకుమ కంట్లో పడుతుంది.”
లలిత కళ్లు మూసుకుంది.
ఆయన వేలు ఆమె నుదుటి మధ్య, కనుబొమ్మల మధ్య, ఒక ఎర్ర బొట్టు దిద్దింది. నెమ్మదిగా. గుండ్రంగా. మర్యాదగా.
అదే క్షణం, ఆ చీర కింద, సుధ రెండు పెదాలూ లలిత బొడిపెని ఒక్కసారిగా లోపలికి లాగాయి.
లలిత ఒళ్లు బిగుసుకుంది. ఆమె మెడ నరాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి.
“ఏంటమ్మా, ఇంత వణుకుతున్నావ్?” పాపారావు వేలు ఆమె నుదుటి మీదే ఉంది.
“మీరు పైన పెడుతుంటే, కింద…” లలిత గొంతు జారిపోయింది. “కింద ఒకటే దారలు సార్… ఆగట్లేదు… వచ్చేస్తోంది…”
ఆమె ఆగింది. కింది పెదవి పళ్ల కింద తెల్లబడింది. మూసిన కనురెప్పల సందులోంచి నీళ్లు ఉబికాయి.
“కన్నీళ్లు… సంతోషం కన్నీళ్లు సార్.”
“అయ్యో, అమ్మా.” పాపారావు కరిగిపోయాడు.
ఆమె తొడలు సుధ చెంపల్ని పిండేశాయి. ఆ చీర కుచ్చిళ్లు ఒక్కసారి, స్పష్టంగా, ముందుకీ వెనక్కీ ఊగాయి. ఒక అలలా.
పాపారావు కిందికి చూశాడు.
“అరే, ఏమైంది? చీర కదిలింది.”
“గాలి సార్,” అంది చిన్ని. ఆమె గొంతు ఎప్పుడూ లేనంత మృదువుగా. “కిటికీ సందులోంచి. పెరటి గాలి. ఈ కాటన్ చీరలు అంతే, ఊరికే ఎగురుతాయి.”
“గాలా…” పాపారావు కిటికీ వైపు చూశాడు. రెక్కలు దగ్గరికి వేసి ఉన్నాయి. “ఆ, సందుంది కదా.”
లలిత కళ్లు ఇంకా మూసుకునే ఉన్నాయి. ఆమె నోరు కొంచెం విచ్చుకుంది. ఆమె గొంతులోంచి ఒక చిన్న, సన్నటి, పొడవాటి శబ్దం. ‘హ్…’ ఆ శబ్దం ఆగలేదు. అది వణికింది. ఆమె చీర కింద, ఆమె తొడల మధ్య, ఒక వేడి ఊట ఒక్కసారిగా సుధ నోట్లోకి, గడ్డం మీదికి, మెడ మీదికి కారింది. లలిత పూకు సుధ పెదాల మధ్య కొట్టుకుంటోంది. ఒకసారి. రెండుసార్లు. ఐదుసార్లు.
లలిత కార్చుకుంది. కళ్లు మూసుకుని. నుదుటి మీద పాపారావు దిద్దిన కుంకుమ బొట్టుతో. పాపారావు ముందు నిలబడి.
లలిత కళ్లు విప్పింది. తడిగా, మెరుస్తూ, మసక కళ్లజోడు వెనక.
“కళ్లు తుడుచుకో అమ్మా,” అన్నాడు పాపారావు, సంతోషంగా. “మా ఇంట్లో బొట్టు పెట్టించుకుని ఇంతగా కరిగిపోయినవాళ్లు ఎవరూ లేరు.”
చీర కింద సుధ ఆ రసాన్ని మింగుతోంది. ఆమె ఊపిరి ఆగిపోతోంది. ఆ చీకటి గుహలో గాలి లేదు. ఆమె ముక్కు, నోరు, గడ్డం అంతా లలిత ఊటతో నిండిపోయి. ఆమె లోపల గుడ్డు ఆ ఊపిరాడని క్షణంలో ఇంకా గట్టిగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించింది. ఆమె తొడలు నేల మీద ఒకదానికొకటి నొక్కుకుని వణికాయి.
ఆమె కార్చుకోలేదు. ఆమెకి అనుమతి లేదు. ఆమె అంచు మీద ఆగిపోయింది. ఏడ్చేంత దగ్గరగా.
★
పాపారావు చిన్ని వైపు తిరిగాడు. “ఇప్పుడు నీకు, చిన్నీ.”
చిన్ని దుప్పటి గుట్ట ముందే నిలబడింది. ఆయన రెండడుగులు వేశాడు ఆమె వైపు. ఆయన కాలు చాప అంచు దాటింది.
ఆ ఎర్ర వెలుగులో, నేల మీద, ఏదో మెరిసింది.
పాపారావు ఆగాడు. కిందికి వంగాడు.
“అరే, ఇదేంటి? గాజు ముక్కలా?”
ఆ పచ్చ ముక్కలు. సుధ మట్టి గాజు. ఉదయం నోము కోసం వేసుకున్న గాజుల్లో ఒకటి. ఆయన చేయి ఆ ముక్కల వైపు చాపబడింది.
చిన్ని కుడి పాదం ముందుకి జారింది. నెమ్మదిగా, ఊరికే బరువు మార్చుకున్నట్టు. ఆమె అరికాలు, వెండి మెట్టెలతో సహా, ఆ రెండు పచ్చ ముక్కల మీద ఆగింది. ఆ ముక్కల అంచులు ఆమె అరికాలి చర్మానికి గుచ్చుకున్నాయి. ఆమె ముఖంలో ఏమీ మారలేదు.
“ఏమీ లేదు సార్. అక్షింతలు ఒలికాయి. పసుపు కలిపిన బియ్యం. వెలుగుకి మెరుస్తాయి.”
“బియ్యమా? పచ్చగా మెరిసింది.”
“పసుపు సార్. ఈ బల్బు ఎర్రది కదా. ఎరుపు మీద పసుపు పడితే పచ్చగా కనిపిస్తుంది. రంగుల ఆట.”
పాపారావు ఒక్క క్షణం ఆ పాదం వైపు చూశాడు. చిన్ని పాదం. నల్లటి, బలమైన పాదం, వెండి మెట్టెలతో. ఆయన కళ్లు మెట్టెల మీద ఆగాయి.
“కొత్త మెట్టెలు కొన్నావా చిన్నీ? బాగున్నాయి.”
“కొత్తవే సార్,” చిన్ని నవ్వింది. ఆమె అరికాలి కింద గాజు ముక్క ఇంకొంచెం లోపలికి దిగింది. “ఈ మధ్యే వచ్చాయి. ఎవరు పెట్టారో అడగకండి.”
“అడగను అడగను!” పాపారావు గట్టిగా నవ్వి, నిటారుగా నిలబడ్డాడు. ఆ పచ్చ మెరుపు ఆయన బుర్రలోంచి పోయింది. ఆయన ఉంగరం వేలు మళ్లీ కుంకుమలో ముంచి, చిన్ని నుదుటి మీద బొట్టు పెట్టాడు.
“సౌభాగ్యవతీ భవ,” అన్నాడు.
చిన్ని తల వంచింది. ఆమె పెదవి చివర ఒక చిన్న ముడుత. ఆమె పాదం కదలలేదు.
★
పాపారావు పళ్లెం వైపు చూశాడు. తర్వాత గది వైపు. ఆయనకి అక్కడ ఇంకా ఏదో పని మిగిలి ఉన్నట్టు.
“ఈ ప్రమిద చూడండి,” ఆయన ట్రంకు మీద ఉన్న చిన్న మట్టి ప్రమిద వైపు వేలు చూపించాడు. పసుపు కుంకుమ కోసం చిన్ని వెలిగించింది. వత్తి నూనె అంతా తాగేసి, అడుగున నల్లగా కాలుతోంది. “నూనె అయిపోయింది. వత్తి ఎండిపోయి కాలిపోతోంది. ఎంత పోసినా తాగేసింది ఇది. ఆడవాళ్ల గదిలో దీపాలకి దాహం ఎక్కువేమో!”
“ఈ వత్తి ఆకలి చూశారా సార్?” అంది చిన్ని. “ఒకడు పోస్తే చాలదు. ఇద్దరు ఒకేసారి పోసినా పొంగి కారుతోంది. ముందు నుంచి ఒకడు, వెనక నుంచి ఒకడు పోస్తేనే ఇది నిండుతుంది.”
“ముందూ వెనకా? ప్రమిదకి?”
“రెండు ముక్కుల ప్రమిద సార్. ముత్తైదువుల ప్రమిద అంతే.”
చీర కింద సుధ కళ్లు మూసుకుంది. ఆమె పెదాలు ఇంకా లలిత పెదాల మీదే. కదలకుండా. ఆ మాటలు ఆమెకి వినిపిస్తున్నాయి. ఆమె గురించే.
“మరి నేను?” పాపారావు నిజంగానే ఉత్సాహపడ్డాడు. “వంటింట్లో నూనె డబ్బా ఉంది. నేనూ ఒక చేయి పోస్తా!”
“మీరు దూరం నుంచి చూస్తే చాలు సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఇంకా పూర్తిగా కుదుటపడలేదు. “మీ నూనె చిన్న డబ్బా. మీ ఇంటి దీపానికే. ఈ ప్రమిదకి గుండిగలు కావాలి. ఇది బయటి చేతులకే వెలుగుతుంది.”
“గుండిగలా!” పాపారావు కనుబొమ్మలు ఎత్తాడు. “ఆచారాలు ఎన్నో!”
చిన్ని ఇక ఆపుకోలేకపోయింది. ఆమె పళ్లెం పట్టుకున్న చేయి వణికి, కర్పూరం బిళ్ల ఒకటి నేల మీద పడింది. ఆమె వంగి దాన్ని ఏరింది. వంగినప్పుడు ఆమె ముఖం ఎవరికీ కనిపించలేదు. ఆమె భుజాలు ఊగుతున్నాయి.
“ఆ బిళ్ల నోట్లో పెట్టుకోకు చిన్నీ,” పాపారావు నవ్వాడు. “కర్పూరం నాలుక మీద పెట్టుకుంటే మంట. కానీ కొంతమంది అలవాటుపడ్డవాళ్లకి దాని ఘాటే రుచి అంటారు.”
“కొంతమంది నాలుకలు అంతే సార్,” అంది చిన్ని, లేస్తూ. ఆమె కళ్లు లలిత చీర కుచ్చిళ్ల మీద. “ఎంత ఘాటు తగిలితే అంత తియ్యగా ఉంటుంది వాటికి. మామూలు రుచి ఎక్కదు.”
★
పాపారావు చివరికి పళ్లెం తీసుకున్నాడు.
ఆయన గుమ్మం వైపు తిరిగాడు. రెండు అడుగులు. గడప దాకా.
అక్కడ ఆయన ఆగాడు.
“ఈ తలుపు,” అన్నాడు. “ఎప్పుడూ సగమే తీసి ఉంచుతారెందుకు? లోపలికి వెలుగు రాదు. నడవాలో బల్బు ఉంది కదా. పూర్తిగా తీస్తే ఆ వెలుగు ఇక్కడ పడుతుంది. ఈ ఎర్ర బల్బులో మీ ముఖాలు కూడా సరిగ్గా కనిపించట్లేదు.”
ఆయన ఎడమ చేయి తలుపు రెక్క అంచు మీద పడింది.
రెక్క వెనక, గోడకీ చెక్కకీ మధ్య, కమల.
నగ్నంగా. గోడకి వీపు ఆనించి. ఆమె సన్నులు చెక్కకి నొక్కుకుని. ఆమె ముఖం మీద భైరాగి రసం, ఇంకా పూర్తిగా ఆరకుండా, ఆమె నుదుటి కుంకుమతో కలిసి ఒక గులాబీ రంగు మరకలా. ఆమె పెదవి మూల నరసింహం రసం. ఆమె కళ్లు పెద్దవి. ఆమె ఊపిరి ఆగిపోయింది. ఆ రెక్క ఒక్క అడుగు లోపలికి కదిలితే ఆమె ఛాతీ మీదికి ఒత్తుకుంటుంది. రెండు అడుగులు కదిలితే ఆ రెక్క ఆమె దగ్గర ఆగిపోతుంది. ఎందుకు ఆగిందో చూడటానికి పాపారావు తల ఆ వెనక్కి తిప్పుతాడు.
ఆమె ఆ చెక్క సందులోంచి పాపారావు వేళ్లని చూస్తోంది. ఆ వేళ్లకీ ఆమె ముక్కుకీ మధ్య జానెడు దూరం కూడా లేదు. ఆమె మొగుడి స్నేహితుడి వేళ్లు. ఆమె మొగుడితో రోజూ టీ తాగే మనిషి.
పాపారావు రెక్కని లోపలికి నెట్టాడు. ఒక అంగుళం.
రెక్క కిర్రుమంది.
కమల కళ్లు మూసుకుంది.
లలిత చేయి ట్రంకు అంచుని వదిలి, అప్రయత్నంగా ముందుకి లేచింది. ఆమె చీర కుచ్చిళ్లు కదిలాయి. ఆ చీర కింద సుధ ఊపిరి బిగబట్టింది.
చిన్ని నోరు విచ్చుకుంది, ఏదో చెప్పడానికి. ఏం చెప్పాలో ఆమెకి కూడా తెలియదు.
“అయ్యగారూ!”
హాల్ నుంచి. నరసింహం గొంతు. బొంగురుగా, గట్టిగా, హార్మోనియం మోత మీదుగా.
“అయ్యగారూ! హారతి పాట మొదలుపెడుతున్నా! పళ్లెం లేకుండా హారతి పాటా? పాట మొదలైపోయాక పళ్లెం వస్తే అపశకునం అంటారు! రండి!”
పాపారావు చేయి తలుపు రెక్క మీంచి తొలగింది.
“వస్తున్నా పెద్దాయనా!” ఆయన హాల్ వైపు అరిచాడు. తర్వాత గది వైపు తిరిగి, తొందరగా. “మీరు త్వరగా రండి. సుధని కూడా నూతి దగ్గర్నుంచి త్వరగా రమ్మనండి. హారతి దాని చేతుల మీదుగానే ఇవ్వాలి. నోము దాంతే.”
“వచ్చేస్తారు సార్,” అంది చిన్ని.
పాపారావు పళ్లెం పట్టుకుని నడవాలోకి వెళ్లాడు. ఆయన అడుగులు హాల్ వైపు. ఆయన గొంతు ఇంకా వినిపిస్తోంది. “పెద్దాయనా, మా సుధ ముత్తైదువులకి పాదసేవ చేసిందంట! ఎంత శ్రద్ధో!”
తలుపు రెక్క అంగుళం లోపలికి జరిగి, అక్కడే ఆగిపోయింది.
★
ఎవరూ కదలలేదు. మూడు ఊపిరులు. నాలుగు.
తర్వాత కమల రెక్క వెనక నుంచి జారి, నేల మీద కూలిపోయింది. ఆమె రెండు చేతులూ నోటి మీద. ఆమె భుజాలు ఊగుతున్నాయి. ఏడుస్తోందో, నవ్వుతోందో ఆమెకే తెలియదు.
చిన్ని కాలు గాజు ముక్కల మీంచి లేపింది. ఆమె అరికాలి మీద ఒక సన్నటి ఎర్ర గీత. రక్తం. ఆమె దాన్ని చూసి, ఆ బొటనవేలితో తుడిచి, నవ్వింది. “పచ్చ గాజు కాటు. ఈ రాత్రి గుర్తుగా.”
లలిత తన చీర కుచ్చిళ్లని నెమ్మదిగా పైకి ఎత్తింది.
కింద సుధ.
మోకాళ్ల మీద, ముడుచుకుని, ముఖం పైకి ఎత్తి. ఆ ముఖం మొత్తం తడిగా. ఆమె కనురెప్పలు, ముక్కు, పెదాలు, గడ్డం, మెడ అంతా లలిత రసంతో మెరుస్తోంది. ఆమె జుట్టు ఆ చెమటకి నుదుటికి అతుక్కుంది. ఆమె పెదాలు ఉబ్బి ఎర్రగా. ఆమె కళ్లు సగం మూసుకుని, మత్తుగా, ఆకలిగా. ఆమె తొడలు ఇంకా వణుకుతున్నాయి. ఆ ఊదా రంగు మూలుగు ఇంకా ఆమె అడుగున.
ఆమె నోట్లోంచి వచ్చిన మొదటి మాట:
“ఆయన… ఆయన కాలి వేళ్లు… నాకు కనిపించాయి.”
లలిత సుధ గడ్డం పట్టుకుని ఆమె ముఖాన్ని ఇంకా పైకి ఎత్తింది. ఎర్ర వెలుగులో ఆ తడి ముఖాన్ని చూసింది. ఆమె నుదుటి మీద పాపారావు పెట్టిన కుంకుమ బొట్టు ఇంకా తాజాగా.
“నీ మొగుడు నాకు బొట్టు పెట్టాడు,” అంది లలిత, మెల్లగా. “నువ్వు నా కింద నాకుతుంటే. నువ్వు అతని పాదాలు చూస్తూ నన్ను కార్పించావు.”
ఆమె వంగి, సుధ చెవి దగ్గర అంది.
“ఇప్పుడు లేచి చీర కట్టుకో. హారతి నీ చేతుల మీదుగానే ఇవ్వాలంట. నోము నీదే కదా.”
ఆమె వేలు సుధ పెదాల మీద ఒకసారి రాసింది. తడిగా.
“ఈ ముఖం కడుక్కోకుండా.”
పెరటి తలుపు దగ్గరికి వేసిన శబ్దం. తర్వాత నిశ్శబ్దం.
వెనక గదిలో నలుగురు ఆడవాళ్లు. ఇద్దరు నిలబడి, చీరల్లో. ఇద్దరు నేల మీద, తాళి తప్ప ఏమీ లేకుండా. జీరో బల్బు ఎర్ర వెలుగు. గాలిలో కర్పూరం, పసుపు, చెమట, ఇంకా ఇద్దరు మగవాళ్లు వదిలి వెళ్లిన ఘాటైన, ఉప్పటి వాసన.
హాల్లో హార్మోనియం మళ్లీ మొదలైంది. నరసింహం వేళ్లు. ఇందాక ఏం జరగనట్టు. తాళాలు. డోలు.
గుడ్డు ఆగలేదు. రాము వేలు జేబులోనే.
కమల చాప మీద కూర్చుని, అరచేతి వెనక భాగంతో కనురెప్పల మీది జిగటని తుడుచుకుంటోంది. తుడిచినకొద్దీ అది ఆమె బుగ్గల మీదికి పాకుతోంది. ఆమె నవ్వుతోంది. శబ్దం లేని నవ్వు.
“ముఖం కడుక్కోకు అక్కా,” అంది చిన్ని. “మాస్టర్ చెప్పేదాకా.”
ట్రంకు మీద సుధ ఆకుపచ్చ మట్టి గాజులు. ఇందాక భైరాగి కమల కాళ్లని భుజాల మీద వేసుకున్నప్పుడు ఆ ట్రంకు కదిలింది. ఒక గాజు దొర్లి నేల మీద పడి రెండు ముక్కలైంది. ఆ ముక్కలు చాప అంచు దగ్గర, ఎర్ర వెలుగులో, రెండు పచ్చని నెలవంకల్లా మెరుస్తున్నాయి. ఎవరూ వాటిని ఏరలేదు.
ట్రంకు పక్కనే హారతి పళ్లెం. పసుపు కుంకుమ కోసం చిన్ని హాల్ నుంచి తెచ్చింది. ఇత్తడి. పసుపు, కుంకుమ, కర్పూరం బిళ్లలు, అక్షింతల గిన్నె. దాని అంచుల మీద ఎవరి వేళ్లో పట్టిన కుంకుమ ముద్రలు.
లలిత ఫోన్ స్క్రీన్ మీద వీడియో ఫైలు. ఆమె దాన్ని ఒకసారి చూసి, ఫోన్ లాక్ చేసింది.
అప్పుడే నడవాలో ఆ గొంతు.
“సుధా?”
నలుగురూ ఒక్కసారిగా ఆగిపోయారు.
“సుధా! హారతి పళ్లెం? పెద్దాయన హారతి పాట మొదలుపెట్టాలంటున్నారు!”
అడుగులు. బరువైన, తెలిసిన, చెప్పులు లేని అడుగులు. హాల్ గుమ్మం దాటి నడవాలోకి. వంటింటి గుమ్మం దాకా. ఇంకో నాలుగు అడుగులు.
★
ఆ నాలుగు అడుగుల్లో ఆ గదిలో జరిగిందంతా ఒక శ్వాసలో జరిగింది.
చిన్ని గోడకి ఆనించిన మడత దుప్పటి లాగి, సుధ బట్టల గుట్ట మీద విసిరింది. నీలం షిఫాన్, జాకెట్, తాకట్టు లంగా, కాటన్, సుధ ఫోన్, అన్నీ ఆ పాత పువ్వుల దుప్పటి కింద మాయమయ్యాయి. దాని మీద ఒక దిండు.
కమల చాప మీంచి లేచి, రెండు అడుగుల్లో తలుపు దగ్గరికి వెళ్లింది. ఒంటి రెక్క తలుపు, లోపలికి ఎడమ గోడ వైపు విచ్చుకునేది. ఆ రెక్కకీ గోడకీ మధ్య ఒక అడుగు సందు. కమల ఆ సందులోకి దూరి, గోడకి వీపు ఆనించి, ఊపిరి బిగబట్టింది. ఆమె బరువైన సన్నులు చెక్క రెక్కకి నొక్కుకున్నాయి. ఆమె ముఖం మీది జిగట ఇంకా ఆరలేదు.
లలిత ఫోన్ని జాకెట్ లోపల, సన్నుల మధ్యకి దోపింది.
సుధ నేల మీదే ఉంది. ఆమె కళ్లు లలితని వెతికాయి.
లలిత సుధ వైపు చూసింది. తర్వాత తన చీర కుచ్చిళ్ల వైపు. ఒకే చూపు. ఒకే ఆర్డర్.
లలిత ట్రంకు ముందు నిలబడి, కాళ్లు దూరంగా పెట్టి, తన ఆకుపచ్చ కాటన్ కుచ్చిళ్లని, లోపలి లంగాతో సహా, రెండు చేతులతో ముందుకి ఎత్తి పట్టుకుంది.
సుధ పాకింది. చాప మీంచి, నేల మీదుగా, ఆ చీర కిందికి. తల ముందు. భుజాలు. ఆ కుచ్చిళ్లు ఆమె వీపు మీదికి జారాయి. ఆమె మోకాళ్లు ముడుచుకుని, పాదాలు లోపలికి లాక్కుని, తనని తాను ఒక ముద్దగా చుట్టుకుంది. లలిత కుచ్చిళ్లు వదిలింది. ఆకుపచ్చ కాటన్ నేల దాకా జారి, ఆమె పాదాల చుట్టూ వలయంగా పరుచుకుంది. లోపలి లంగా ఆ వలయం లోపల ఇంకో వలయం.
బయట నుంచి చూస్తే: ఒక సన్నటి అమ్మాయి, కళ్లజోడు, ఒంటి జడ, ఆకుపచ్చ చీర, ట్రంకు ముందు నిలబడి ఉంది. ఆమె చీర కుచ్చిళ్లు ఎప్పటికంటే కొంచెం వెడల్పుగా, కొంచెం ఉబ్బుగా ఉన్నాయి. అంతే.
చిన్ని హారతి పళ్లెం అందుకుని, ట్రంకు పక్కన దుప్పటి గుట్ట ముందు నిలబడింది. ఆమె కాలు ఆ పచ్చ గాజు ముక్కల దగ్గర.
తలుపు రెక్క కదిలింది.
★
పాపారావు తల గుమ్మంలోకి వచ్చింది.
ఆయన లోపలికి రాలేదు. గడప దగ్గర ఆగాడు. రెండు చేతులూ గుమ్మం చెక్క మీద. ఒక పెద్ద పిల్లాడు ఆడవాళ్ల గదిలోకి తొంగి చూస్తున్నట్టు.
“అయిందా? పసుపు కుంకుమ?” ఆయన కళ్లు ఆ మసక ఎర్ర వెలుగుకి అలవాటు పడటానికి రెప్పలు కొట్టాయి. “సుధ ఏదీ?”
ఆ చీర కింద సుధ ఊపిరి ఆగింది.
చీకటి. వేడి. ఆమె ముఖం లలిత తొడల మధ్య. ఆ సన్నటి, పొడవాటి, చల్లటి తొడలు ఆమె చెంపలకి రెండు పక్కలా. ఆమె ముక్కుకి అంగుళం దూరంలో లలిత పూకు. కత్తిరించిన చిన్న వెంట్రుకలు. ఇందాక కమల నాలుక వదిలిన తడి. ఆ వాసన ఆ చిన్న చీకటి గుహ నిండా.
ఆ గుహ బయట, రెండు మూడు అడుగుల దూరంలో, ఆమె మొగుడి గొంతు.
“అమ్మగారు నూతి దగ్గర ఉన్నారు సార్,” అంది చిన్ని. “కమల గారు కూడా. పసుపు కుంకుమ అయ్యాక ముత్తైదువ స్నానం. కాళ్లకి పూసిన పసుపు నూతి నీళ్లతోనే కడగాలి. మగవాళ్లు పెరటి వైపు చూడకూడదు సార్. అది రూలు.”
“అరే. అలాగా.” పాపారావు గుమ్మం దగ్గర్నుంచి పెరటి వైపు తల తిప్పబోయి, ఆ రూలు గుర్తొచ్చి, తల మళ్లీ గది వైపు తిప్పుకున్నాడు. “సరే సరే. చూడను. మరి పళ్లెం?”
“ఇదిగో సార్. నా దగ్గరే.”
“ఇటివ్వు అమ్మా.” పాపారావు గడప దాటి లోపలికి ఒక అడుగు వేశాడు.
ఆయన పాదం చాప అంచు మీద పడింది. తడిగా ఉన్న చోట. ఆయన ఆగి, కిందికి చూశాడు.
“అబ్బ, ఏంటి ఇది జిగటగా?”
“పెరుగు సార్,” అంది లలిత.
ఆమె గొంతు ఒక్క స్వరం పైకి లేచింది. ఎందుకంటే అదే క్షణంలో, ఆమె చీర కింద, సుధ నాలుక బయటికి వచ్చి, ఆమె పూకు పెదాల మీద ఒక పొడవాటి గీత గీసింది.
సుధకి ఎవరూ చెప్పలేదు. ఆ చీకట్లో ఆమెకి ఎవరూ ఆర్డర్ ఇవ్వలేదు. మాస్టర్ ఫోన్ దుప్పటి కింద ఉంది. కానీ ఆమెకి తెలుసు. ఈ చీర కిందికి తను ఎందుకు దూరిందో. ఆమె నాలుకకి తెలుసు.
“పెరుగా?” పాపారావు అడిగాడు.
“పెరుగు, పచ్చి పాలు, పసుపు కలిపి ముత్తైదువుల కాళ్లకి పూస్తారు సార్,” లలిత కళ్లజోడు ముక్కు మీంచి కొంచెం జారింది. ఆమె దాన్ని సర్దలేదు. ఆమె రెండు చేతులూ ట్రంకు అంచుని వెనక్కి పట్టుకుని ఉన్నాయి. “పూసేటప్పుడు… కొంచెం ఒలికింది.”
పాపారావు గాలి పీల్చాడు. ఆయన ముక్కు ఎగిరింది. “ఈ గదిలో ఉప్పగా, పుల్లగా ఏదో వాసన? పసుపు వాసన కాదు. సముద్రం ఒడ్డున చేపల బజారు దగ్గర వచ్చే వాసనలా.”
చిన్ని పెదవి కొరుక్కుంది. గట్టిగా.
ఆ చీర కింద సుధ నాలుక లలిత పూకు బొడిపెని కనుక్కుంది. లలిత కాళ్లు బిగిసాయి.
“ఆడవాళ్ల ఊట సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు నిలపడానికి పళ్లు బిగబట్టింది. “పొద్దుట్నుంచీ బిగబట్టుకున్నది. ఇప్పుడు ఆగకుండా కారుతోంది. కింద చాప మొత్తం తడిసిపోయింది, చూడకండి.”
“ఊటా?”
“చెమట ఊట సార్,” అంది చిన్ని, వెంటనే. “ఆడవాళ్లు నలుగురు ఒక్కచోట చేరితే ఊరుతుంది. పైన రవికెలు బిగించి కట్టేస్తాం. కింద ఆగదు.”
“అలాగా.” పాపారావు తల ఊపాడు. ఒక కొత్త విషయం నేర్చుకున్న తృప్తితో. “మా అమ్మకి తెలిసి ఉంటుంది ఇవన్నీ. నేనెప్పుడూ ఆడవాళ్ల గదిలోకి వెళ్లలేదు చిన్నప్పుడు.”
“ఇప్పుడు కూడా వెళ్లకూడదు సార్,” అంది చిన్ని, నవ్వుతూ.
“ఆఁ, ఆఁ. పళ్లెం తీసుకుని పోతా.”
కానీ ఆయన కదల్లేదు. ఆయన కళ్లు గది మొత్తం తిరిగాయి. ఆ మసక వెలుగులో. మడతపెట్టిన పరుపులు. దుప్పటి గుట్ట, దాని మీద దిండు. ట్రంకు. ఆ ట్రంకు ముందు లలిత. ఆయన కళ్లు ఆమె మీద ఆగాయి.
లలిత ముఖం ఎర్రబడింది. ఆమె కింది పెదవి ఆమె పళ్ల మధ్య.
★
చీర కింద సుధ ఇప్పుడు నాకుతోంది.
నెమ్మదిగా కాదు. ఆ చిన్న చీకటి గుహలో, ఆమె మొగుడి గొంతు ఆ చీర పొర అవతల మోగుతున్నప్పుడు, ఆమె నాలుక ఆగలేదు. లలిత పెదాల మధ్య చదునుగా దిగి, కింది నుంచి పైకి. ఆ బొడిపె దగ్గర ఆగి, దాని చుట్టూ గుండ్రంగా. పెదాలతో దాన్ని పట్టుకుని, మెల్లగా చప్పరించి, వదిలి.
లలిత తొడలు ఆమె చెంపల మీద వణికాయి.
ఆ వణుకు సుధకి ఒక సంకేతం. ‘ఇంకా.’
ఆమె తన రెండు చేతుల్ని లలిత పిక్కల చుట్టూ వేసి పట్టుకుంది. ఆ సన్నటి తొడల్ని ఇంకొంచెం దూరం జరిపింది. తన ముఖాన్ని ఇంకా లోతుగా దూర్చింది. ఆమె ముక్కు ఆ చిన్న వెంట్రుకల్లో. ఆమె నాలుక ఆ ద్వారంలోకి. లోపలికి. ఆ లోపలి గోడల రుచి, పుల్లగా, వేడిగా.
ఆమె సొంత పూకు లోపల ఆ గుడ్డు. ఆమె గడ్డం మీద ఇంకా సుబ్బారావు రసం ఎండిన గీత. ఆమె పొత్తికడుపు మీద నరసింహం రసం ఆరిపోయిన జిగట. ఇప్పుడు ఆమె నోట్లో లలిత రసం.
ఆమె మొగుడు బయట నిలబడి ఉన్నాడు. హారతి పళ్లెం కోసం.
‘ఇది నా ఇల్లు. ఇది నా మొగుడు. ఇది నా నాలుక.’ ఆమె మనసులో పతివ్రత గొంతు ఇప్పుడు ఏడవట్లేదు. ఆ గొంతు ఎక్కడో అడుగున, ఈ చీర కింద ఊపిరాడక చచ్చిపోయిందేమో. మిగిలిన గొంతు ఒక్కటే. అది ఆమె నాలుకని నడిపిస్తోంది.
“లలితా, నువ్వు బాగానే ఉన్నావా?” పాపారావు అడిగాడు. “ముఖం అంత ఎర్రగా ఉంది. కళ్లజోడు కూడా మసక పట్టింది చూడు.”
లలిత కళ్లజోడు నిజంగానే మసకబారింది. ఆమె ఊపిరి వేడికి.
“నిలబడే పూజ సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఒక పక్క వణికింది. “పసుపు కుంకుమ అయ్యాక ముత్తైదువ కాసేపు నిలబడే ఉండాలి. కూర్చోకూడదు. కూర్చుంటే… కింద పెట్టిన సేవ మధ్యలో ఆగిపోతుంది.”
“కింద పెట్టిన సేవా?”
“నోము చేసిన ఇల్లాలు ముత్తైదువుల కాళ్ల దగ్గర చేసే సేవ సార్,” అంది చిన్ని, వెంటనే, పళ్లెం సర్దుతూ. “పాదాల దగ్గర తల పెట్టి.”
పాపారావు ముఖం వెలిగిపోయింది. “అదే! మా అమ్మ చెప్పేది అదే! ‘ముత్తైదువ పాదాల కింద ఇల్లాలు తల దూర్చితేనే ఆ ఇంటికి సౌభాగ్యం’ అని. ఈ కాలం ఆడవాళ్లు ఎక్కడ చేస్తారు అలాంటి సేవ? మా సుధ చేసిందా? అసలు అది ఎక్కడ? ఇంకా నూతి దగ్గరేనా? పొద్దున్నే దానికి కాళ్లు నొప్పి అంది.”
లలిత ఊపిరి ఆగింది. ఆమె కళ్లు మూసుకుపోయాయి ఒక్క రెప్పపాటు. “చేస్తూనే ఉన్నారు సార్. కింద సార్… మోకాళ్ల మీదే. ఇందాకటి నుంచీ. తల ఎత్తకుండా, ముఖం పెట్టి, నోరంతా నింపుకుని సేవ చేస్తున్నారు. మిమ్మల్ని పిలిచినా… నోరు ఖాళీ లేదు ఆవిడకి.”
“నోరంతా నింపుకునా?”
“నూతి నీళ్లు సార్,” అంది చిన్ని. “ముత్తైదువ స్నానం అయ్యేదాకా నోము ఇల్లాలు నోట్లో నీళ్లు పట్టుకుని మోకాళ్ల మీదే ఉండాలి. మాట్లాడకూడదు. ఇప్పుడు ఆవిడని ఆపకండి సార్. ఇంకొంచెం… ఇంకొంచెం లోతుకి… అయిపోతుంది.”
“లోతుకా?”
“చేద సార్. నూయి లోతు కదా. ఆఖరి బిందె.”
“అంత శ్రద్ధగానా?”
“అమ్మగారు పైపైన తుడవరు సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఒక్కొక్క మాటకీ జారుతోంది. “నాలుక లోపలికి దూర్చి, మడతలు విప్పి, మూలమూలా జుర్రుకుంటారు. గిన్నె అడుగున అంటుకున్నది కూడా వదలరు. కడిగిన గిన్నె మళ్లీ తడిసిపోయేంత శ్రద్ధ. లోపలి పొర దాకా వెళ్తేనే ఆవిడకి తృప్తి.”
పాపారావు గర్వంతో ఛాతీ పొంగించాడు. “అవును. మా సుధ అంతే. గిన్నెలు తోమినా, ఇల్లు సర్దినా. ఏదీ సగంలో వదలదు.” ఆయన ఆగాడు. ఆయన ముఖంలో ఒక చిన్న జాలి. “పాపం. నీళ్లు తప్ప ఈ రోజు పొద్దుట్నుంచి దాని నోట్లోకి ఏమీ పోలేదు. ఉపవాసం. ఆ ముద్ద నేను పెట్టేదాకా.”
చిన్ని ఒక్కసారిగా దగ్గింది. పళ్లెం మీద అక్షింతల గిన్నె కదిలింది.
లలిత ట్రంకు అంచుని ఇంకా గట్టిగా పట్టుకుంది. ఆమె చీర కింద, సుధ నాలుక ఆ ‘ఏమీ పోలేదు’ అనే మాటకి సరిగ్గా అప్పుడే లలిత ద్వారంలోకి ఇంకా లోతుగా దూరింది.
“ఆకలి మీద ఉన్న నోరు సార్,” అంది చిన్ని. ఆమె కళ్లు లలిత కుచ్చిళ్ల మీద. “ఆ నోరు ఒకసారి పట్టుకుంటే వదలదు. ఊట పీల్చి పీల్చి, ఇంకా ఊరేలా చేస్తుంది. పిండేకొద్దీ ఊరే పండు మా లలితమ్మది. అమ్మగారు ఈ రాత్రి దాని రసం మొత్తం తాగేస్తారు.”
“లలిత ఇంట్లో మామిడి చెట్టు ఉందా?”
“ఉంది సార్,” అంది లలిత. ఆమె మోకాళ్లు ఒకదానికొకటి తగిలాయి. “చిన్న చెట్టు. రసం ఎక్కువ.”
“మా అమ్మగారు చీకితే టెంక కూడా తెల్లగా మిగులుతుంది సార్,” అంది చిన్ని. “రసం మొత్తం పీల్చేదాకా పెదాలు కదలవు.”
★
“సరే,” పాపారావు రెండు చేతులూ రుద్దుకున్నాడు. “ఇంత సేవ చేశారు మీరిద్దరూ మా ఇంటికి. ముత్తైదువలు. ఇంటి యజమానిగా మీకు నేను కుంకుమ పెట్టాలి. అది మా అమ్మ నేర్పిన మర్యాద. చిన్నీ, పళ్లెం.”
చిన్ని చేతిలో పళ్లెం ఒక్క క్షణం ఆగింది. తర్వాత ముందుకి చాపింది. ఆమెకి ఇంకో దారి లేదు.
పాపారావు ఉంగరం వేలు కుంకుమలో ముంచాడు. లలిత వైపు నడిచాడు.
ఒక అడుగు. రెండు. చాప అంచు దాటి. ఆ జిగట మీంచి. ట్రంకు దగ్గరికి.
ఆయన లలిత ముందు ఆగాడు. ఆమెకి ఒక అడుగు దూరంలో. ఆయన మోకాళ్లు ఆమె చీర కుచ్చిళ్లకి అంగుళాల దూరంలో. ఆ కుచ్చిళ్ల కింద, ఆ అంగుళాల అవతల, ఆయన పెళ్లాం మోకాళ్ల మీద, ముఖం ఒక పరాయి ఆడదాని తొడల మధ్య దూర్చి.
సుధకి ఆయన పాదాలు కనిపించాయి. ఆ లంగా అంచు, చీర అంచు నేల దగ్గర ఒక సన్నటి సందు మిగిల్చాయి. ఆ సందులోంచి ఎర్ర వెలుగు. ఆ వెలుగులో ఆయన కాలి వేళ్లు. ఆ బొటనవేలి గోరు, ఆమె ప్రతి ఆదివారం కత్తిరించే గోరు. పెరుగుతో, జిగటతో తడిసి.
ఆమె నాలుక ఆగిపోయింది.
పై నుంచి లలిత చేయి వచ్చింది. చీర పైనుంచే. సుధ తల వెనక భాగం మీద. ఎవరికీ కనిపించకుండా, కుచ్చిళ్లు సర్దుకుంటున్నట్టు. ఆ చేయి సుధ తలని ముందుకి నొక్కింది. గట్టిగా.
‘ఆపకు.’
సుధ నాలుక మళ్లీ కదిలింది. ఆమె మొగుడి కాలి వేళ్లకి అడుగు దూరంలో. ఈసారి ఇంకా ఆత్రంగా. ఆ బొడిపెని పెదాల మధ్య పట్టుకుని, చప్పరించి, నాలుక కొసతో కొడుతూ.
“కళ్లు మూసుకో అమ్మా,” అన్నాడు పాపారావు, లలిత నుదుటి దగ్గరికి వేలు తెస్తూ. “కుంకుమ కంట్లో పడుతుంది.”
లలిత కళ్లు మూసుకుంది.
ఆయన వేలు ఆమె నుదుటి మధ్య, కనుబొమ్మల మధ్య, ఒక ఎర్ర బొట్టు దిద్దింది. నెమ్మదిగా. గుండ్రంగా. మర్యాదగా.
అదే క్షణం, ఆ చీర కింద, సుధ రెండు పెదాలూ లలిత బొడిపెని ఒక్కసారిగా లోపలికి లాగాయి.
లలిత ఒళ్లు బిగుసుకుంది. ఆమె మెడ నరాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి.
“ఏంటమ్మా, ఇంత వణుకుతున్నావ్?” పాపారావు వేలు ఆమె నుదుటి మీదే ఉంది.
“మీరు పైన పెడుతుంటే, కింద…” లలిత గొంతు జారిపోయింది. “కింద ఒకటే దారలు సార్… ఆగట్లేదు… వచ్చేస్తోంది…”
ఆమె ఆగింది. కింది పెదవి పళ్ల కింద తెల్లబడింది. మూసిన కనురెప్పల సందులోంచి నీళ్లు ఉబికాయి.
“కన్నీళ్లు… సంతోషం కన్నీళ్లు సార్.”
“అయ్యో, అమ్మా.” పాపారావు కరిగిపోయాడు.
ఆమె తొడలు సుధ చెంపల్ని పిండేశాయి. ఆ చీర కుచ్చిళ్లు ఒక్కసారి, స్పష్టంగా, ముందుకీ వెనక్కీ ఊగాయి. ఒక అలలా.
పాపారావు కిందికి చూశాడు.
“అరే, ఏమైంది? చీర కదిలింది.”
“గాలి సార్,” అంది చిన్ని. ఆమె గొంతు ఎప్పుడూ లేనంత మృదువుగా. “కిటికీ సందులోంచి. పెరటి గాలి. ఈ కాటన్ చీరలు అంతే, ఊరికే ఎగురుతాయి.”
“గాలా…” పాపారావు కిటికీ వైపు చూశాడు. రెక్కలు దగ్గరికి వేసి ఉన్నాయి. “ఆ, సందుంది కదా.”
లలిత కళ్లు ఇంకా మూసుకునే ఉన్నాయి. ఆమె నోరు కొంచెం విచ్చుకుంది. ఆమె గొంతులోంచి ఒక చిన్న, సన్నటి, పొడవాటి శబ్దం. ‘హ్…’ ఆ శబ్దం ఆగలేదు. అది వణికింది. ఆమె చీర కింద, ఆమె తొడల మధ్య, ఒక వేడి ఊట ఒక్కసారిగా సుధ నోట్లోకి, గడ్డం మీదికి, మెడ మీదికి కారింది. లలిత పూకు సుధ పెదాల మధ్య కొట్టుకుంటోంది. ఒకసారి. రెండుసార్లు. ఐదుసార్లు.
లలిత కార్చుకుంది. కళ్లు మూసుకుని. నుదుటి మీద పాపారావు దిద్దిన కుంకుమ బొట్టుతో. పాపారావు ముందు నిలబడి.
లలిత కళ్లు విప్పింది. తడిగా, మెరుస్తూ, మసక కళ్లజోడు వెనక.
“కళ్లు తుడుచుకో అమ్మా,” అన్నాడు పాపారావు, సంతోషంగా. “మా ఇంట్లో బొట్టు పెట్టించుకుని ఇంతగా కరిగిపోయినవాళ్లు ఎవరూ లేరు.”
చీర కింద సుధ ఆ రసాన్ని మింగుతోంది. ఆమె ఊపిరి ఆగిపోతోంది. ఆ చీకటి గుహలో గాలి లేదు. ఆమె ముక్కు, నోరు, గడ్డం అంతా లలిత ఊటతో నిండిపోయి. ఆమె లోపల గుడ్డు ఆ ఊపిరాడని క్షణంలో ఇంకా గట్టిగా కొట్టుకుంటున్నట్టు అనిపించింది. ఆమె తొడలు నేల మీద ఒకదానికొకటి నొక్కుకుని వణికాయి.
ఆమె కార్చుకోలేదు. ఆమెకి అనుమతి లేదు. ఆమె అంచు మీద ఆగిపోయింది. ఏడ్చేంత దగ్గరగా.
★
పాపారావు చిన్ని వైపు తిరిగాడు. “ఇప్పుడు నీకు, చిన్నీ.”
చిన్ని దుప్పటి గుట్ట ముందే నిలబడింది. ఆయన రెండడుగులు వేశాడు ఆమె వైపు. ఆయన కాలు చాప అంచు దాటింది.
ఆ ఎర్ర వెలుగులో, నేల మీద, ఏదో మెరిసింది.
పాపారావు ఆగాడు. కిందికి వంగాడు.
“అరే, ఇదేంటి? గాజు ముక్కలా?”
ఆ పచ్చ ముక్కలు. సుధ మట్టి గాజు. ఉదయం నోము కోసం వేసుకున్న గాజుల్లో ఒకటి. ఆయన చేయి ఆ ముక్కల వైపు చాపబడింది.
చిన్ని కుడి పాదం ముందుకి జారింది. నెమ్మదిగా, ఊరికే బరువు మార్చుకున్నట్టు. ఆమె అరికాలు, వెండి మెట్టెలతో సహా, ఆ రెండు పచ్చ ముక్కల మీద ఆగింది. ఆ ముక్కల అంచులు ఆమె అరికాలి చర్మానికి గుచ్చుకున్నాయి. ఆమె ముఖంలో ఏమీ మారలేదు.
“ఏమీ లేదు సార్. అక్షింతలు ఒలికాయి. పసుపు కలిపిన బియ్యం. వెలుగుకి మెరుస్తాయి.”
“బియ్యమా? పచ్చగా మెరిసింది.”
“పసుపు సార్. ఈ బల్బు ఎర్రది కదా. ఎరుపు మీద పసుపు పడితే పచ్చగా కనిపిస్తుంది. రంగుల ఆట.”
పాపారావు ఒక్క క్షణం ఆ పాదం వైపు చూశాడు. చిన్ని పాదం. నల్లటి, బలమైన పాదం, వెండి మెట్టెలతో. ఆయన కళ్లు మెట్టెల మీద ఆగాయి.
“కొత్త మెట్టెలు కొన్నావా చిన్నీ? బాగున్నాయి.”
“కొత్తవే సార్,” చిన్ని నవ్వింది. ఆమె అరికాలి కింద గాజు ముక్క ఇంకొంచెం లోపలికి దిగింది. “ఈ మధ్యే వచ్చాయి. ఎవరు పెట్టారో అడగకండి.”
“అడగను అడగను!” పాపారావు గట్టిగా నవ్వి, నిటారుగా నిలబడ్డాడు. ఆ పచ్చ మెరుపు ఆయన బుర్రలోంచి పోయింది. ఆయన ఉంగరం వేలు మళ్లీ కుంకుమలో ముంచి, చిన్ని నుదుటి మీద బొట్టు పెట్టాడు.
“సౌభాగ్యవతీ భవ,” అన్నాడు.
చిన్ని తల వంచింది. ఆమె పెదవి చివర ఒక చిన్న ముడుత. ఆమె పాదం కదలలేదు.
★
పాపారావు పళ్లెం వైపు చూశాడు. తర్వాత గది వైపు. ఆయనకి అక్కడ ఇంకా ఏదో పని మిగిలి ఉన్నట్టు.
“ఈ ప్రమిద చూడండి,” ఆయన ట్రంకు మీద ఉన్న చిన్న మట్టి ప్రమిద వైపు వేలు చూపించాడు. పసుపు కుంకుమ కోసం చిన్ని వెలిగించింది. వత్తి నూనె అంతా తాగేసి, అడుగున నల్లగా కాలుతోంది. “నూనె అయిపోయింది. వత్తి ఎండిపోయి కాలిపోతోంది. ఎంత పోసినా తాగేసింది ఇది. ఆడవాళ్ల గదిలో దీపాలకి దాహం ఎక్కువేమో!”
“ఈ వత్తి ఆకలి చూశారా సార్?” అంది చిన్ని. “ఒకడు పోస్తే చాలదు. ఇద్దరు ఒకేసారి పోసినా పొంగి కారుతోంది. ముందు నుంచి ఒకడు, వెనక నుంచి ఒకడు పోస్తేనే ఇది నిండుతుంది.”
“ముందూ వెనకా? ప్రమిదకి?”
“రెండు ముక్కుల ప్రమిద సార్. ముత్తైదువుల ప్రమిద అంతే.”
చీర కింద సుధ కళ్లు మూసుకుంది. ఆమె పెదాలు ఇంకా లలిత పెదాల మీదే. కదలకుండా. ఆ మాటలు ఆమెకి వినిపిస్తున్నాయి. ఆమె గురించే.
“మరి నేను?” పాపారావు నిజంగానే ఉత్సాహపడ్డాడు. “వంటింట్లో నూనె డబ్బా ఉంది. నేనూ ఒక చేయి పోస్తా!”
“మీరు దూరం నుంచి చూస్తే చాలు సార్,” అంది లలిత. ఆమె గొంతు ఇంకా పూర్తిగా కుదుటపడలేదు. “మీ నూనె చిన్న డబ్బా. మీ ఇంటి దీపానికే. ఈ ప్రమిదకి గుండిగలు కావాలి. ఇది బయటి చేతులకే వెలుగుతుంది.”
“గుండిగలా!” పాపారావు కనుబొమ్మలు ఎత్తాడు. “ఆచారాలు ఎన్నో!”
చిన్ని ఇక ఆపుకోలేకపోయింది. ఆమె పళ్లెం పట్టుకున్న చేయి వణికి, కర్పూరం బిళ్ల ఒకటి నేల మీద పడింది. ఆమె వంగి దాన్ని ఏరింది. వంగినప్పుడు ఆమె ముఖం ఎవరికీ కనిపించలేదు. ఆమె భుజాలు ఊగుతున్నాయి.
“ఆ బిళ్ల నోట్లో పెట్టుకోకు చిన్నీ,” పాపారావు నవ్వాడు. “కర్పూరం నాలుక మీద పెట్టుకుంటే మంట. కానీ కొంతమంది అలవాటుపడ్డవాళ్లకి దాని ఘాటే రుచి అంటారు.”
“కొంతమంది నాలుకలు అంతే సార్,” అంది చిన్ని, లేస్తూ. ఆమె కళ్లు లలిత చీర కుచ్చిళ్ల మీద. “ఎంత ఘాటు తగిలితే అంత తియ్యగా ఉంటుంది వాటికి. మామూలు రుచి ఎక్కదు.”
★
పాపారావు చివరికి పళ్లెం తీసుకున్నాడు.
ఆయన గుమ్మం వైపు తిరిగాడు. రెండు అడుగులు. గడప దాకా.
అక్కడ ఆయన ఆగాడు.
“ఈ తలుపు,” అన్నాడు. “ఎప్పుడూ సగమే తీసి ఉంచుతారెందుకు? లోపలికి వెలుగు రాదు. నడవాలో బల్బు ఉంది కదా. పూర్తిగా తీస్తే ఆ వెలుగు ఇక్కడ పడుతుంది. ఈ ఎర్ర బల్బులో మీ ముఖాలు కూడా సరిగ్గా కనిపించట్లేదు.”
ఆయన ఎడమ చేయి తలుపు రెక్క అంచు మీద పడింది.
రెక్క వెనక, గోడకీ చెక్కకీ మధ్య, కమల.
నగ్నంగా. గోడకి వీపు ఆనించి. ఆమె సన్నులు చెక్కకి నొక్కుకుని. ఆమె ముఖం మీద భైరాగి రసం, ఇంకా పూర్తిగా ఆరకుండా, ఆమె నుదుటి కుంకుమతో కలిసి ఒక గులాబీ రంగు మరకలా. ఆమె పెదవి మూల నరసింహం రసం. ఆమె కళ్లు పెద్దవి. ఆమె ఊపిరి ఆగిపోయింది. ఆ రెక్క ఒక్క అడుగు లోపలికి కదిలితే ఆమె ఛాతీ మీదికి ఒత్తుకుంటుంది. రెండు అడుగులు కదిలితే ఆ రెక్క ఆమె దగ్గర ఆగిపోతుంది. ఎందుకు ఆగిందో చూడటానికి పాపారావు తల ఆ వెనక్కి తిప్పుతాడు.
ఆమె ఆ చెక్క సందులోంచి పాపారావు వేళ్లని చూస్తోంది. ఆ వేళ్లకీ ఆమె ముక్కుకీ మధ్య జానెడు దూరం కూడా లేదు. ఆమె మొగుడి స్నేహితుడి వేళ్లు. ఆమె మొగుడితో రోజూ టీ తాగే మనిషి.
పాపారావు రెక్కని లోపలికి నెట్టాడు. ఒక అంగుళం.
రెక్క కిర్రుమంది.
కమల కళ్లు మూసుకుంది.
లలిత చేయి ట్రంకు అంచుని వదిలి, అప్రయత్నంగా ముందుకి లేచింది. ఆమె చీర కుచ్చిళ్లు కదిలాయి. ఆ చీర కింద సుధ ఊపిరి బిగబట్టింది.
చిన్ని నోరు విచ్చుకుంది, ఏదో చెప్పడానికి. ఏం చెప్పాలో ఆమెకి కూడా తెలియదు.
“అయ్యగారూ!”
హాల్ నుంచి. నరసింహం గొంతు. బొంగురుగా, గట్టిగా, హార్మోనియం మోత మీదుగా.
“అయ్యగారూ! హారతి పాట మొదలుపెడుతున్నా! పళ్లెం లేకుండా హారతి పాటా? పాట మొదలైపోయాక పళ్లెం వస్తే అపశకునం అంటారు! రండి!”
పాపారావు చేయి తలుపు రెక్క మీంచి తొలగింది.
“వస్తున్నా పెద్దాయనా!” ఆయన హాల్ వైపు అరిచాడు. తర్వాత గది వైపు తిరిగి, తొందరగా. “మీరు త్వరగా రండి. సుధని కూడా నూతి దగ్గర్నుంచి త్వరగా రమ్మనండి. హారతి దాని చేతుల మీదుగానే ఇవ్వాలి. నోము దాంతే.”
“వచ్చేస్తారు సార్,” అంది చిన్ని.
పాపారావు పళ్లెం పట్టుకుని నడవాలోకి వెళ్లాడు. ఆయన అడుగులు హాల్ వైపు. ఆయన గొంతు ఇంకా వినిపిస్తోంది. “పెద్దాయనా, మా సుధ ముత్తైదువులకి పాదసేవ చేసిందంట! ఎంత శ్రద్ధో!”
తలుపు రెక్క అంగుళం లోపలికి జరిగి, అక్కడే ఆగిపోయింది.
★
ఎవరూ కదలలేదు. మూడు ఊపిరులు. నాలుగు.
తర్వాత కమల రెక్క వెనక నుంచి జారి, నేల మీద కూలిపోయింది. ఆమె రెండు చేతులూ నోటి మీద. ఆమె భుజాలు ఊగుతున్నాయి. ఏడుస్తోందో, నవ్వుతోందో ఆమెకే తెలియదు.
చిన్ని కాలు గాజు ముక్కల మీంచి లేపింది. ఆమె అరికాలి మీద ఒక సన్నటి ఎర్ర గీత. రక్తం. ఆమె దాన్ని చూసి, ఆ బొటనవేలితో తుడిచి, నవ్వింది. “పచ్చ గాజు కాటు. ఈ రాత్రి గుర్తుగా.”
లలిత తన చీర కుచ్చిళ్లని నెమ్మదిగా పైకి ఎత్తింది.
కింద సుధ.
మోకాళ్ల మీద, ముడుచుకుని, ముఖం పైకి ఎత్తి. ఆ ముఖం మొత్తం తడిగా. ఆమె కనురెప్పలు, ముక్కు, పెదాలు, గడ్డం, మెడ అంతా లలిత రసంతో మెరుస్తోంది. ఆమె జుట్టు ఆ చెమటకి నుదుటికి అతుక్కుంది. ఆమె పెదాలు ఉబ్బి ఎర్రగా. ఆమె కళ్లు సగం మూసుకుని, మత్తుగా, ఆకలిగా. ఆమె తొడలు ఇంకా వణుకుతున్నాయి. ఆ ఊదా రంగు మూలుగు ఇంకా ఆమె అడుగున.
ఆమె నోట్లోంచి వచ్చిన మొదటి మాట:
“ఆయన… ఆయన కాలి వేళ్లు… నాకు కనిపించాయి.”
లలిత సుధ గడ్డం పట్టుకుని ఆమె ముఖాన్ని ఇంకా పైకి ఎత్తింది. ఎర్ర వెలుగులో ఆ తడి ముఖాన్ని చూసింది. ఆమె నుదుటి మీద పాపారావు పెట్టిన కుంకుమ బొట్టు ఇంకా తాజాగా.
“నీ మొగుడు నాకు బొట్టు పెట్టాడు,” అంది లలిత, మెల్లగా. “నువ్వు నా కింద నాకుతుంటే. నువ్వు అతని పాదాలు చూస్తూ నన్ను కార్పించావు.”
ఆమె వంగి, సుధ చెవి దగ్గర అంది.
“ఇప్పుడు లేచి చీర కట్టుకో. హారతి నీ చేతుల మీదుగానే ఇవ్వాలంట. నోము నీదే కదా.”
ఆమె వేలు సుధ పెదాల మీద ఒకసారి రాసింది. తడిగా.
“ఈ ముఖం కడుక్కోకుండా.”


![[+]](https://xossipy.com/themes/sharepoint/collapse_collapsed.png)