꧁༺ అనుమానాల నీడలో … దాగిన నిజాలెన్నో ༻꧂

[12345677889]

మరోవైపు, పదకొండుంబావుకి సర్వే ఆఫీసులో జానకి నాగేశ్వరమ్మ ఫైల్ తెరిచింది. నిన్న సాయంత్రం ఆమె కొడుకు తెచ్చి అటెండర్ చేతిలో పెట్టిన పాస్‌బుక్ జిరాక్స్ ఫైల్‌లో పిన్ చేసి ఉంది. పేరు, సర్వే నంబర్, విస్తీర్ణం, అన్నీ సరిపోయాయి. జానకి సంతకం పెట్టి ఫోన్ తీసింది.

“మురళి గారూ, నాగేశ్వరమ్మ గారి పాస్‌బుక్ జిరాక్స్ వచ్చింది. మాట ఇచ్చినట్టే ఈ రోజే కొలత వేద్దాం. పన్నెండున్నరకి పొలం దగ్గర ఉండండి,” అంది.

“సరే మేడం. టేపు, రాడ్లు తీసుకుని వచ్చేస్తా,” అని మురళి గొంతు వినిపించింది.

ఫోన్ పెట్టేశాక జానకి ఒక్క క్షణం ఆగింది. బ్రిడ్జి రోజు కూడా మురళి ఇలాగే టేపు పట్టుకుని గట్టు మీద నిలబడ్డాడు. ఆ రోజు ఆ పొలం, ఆ చెట్టు, తన వేళ్ల మీద ఆరిన ఆ తెల్లని జిగురు. ‘మురళికి అది ఏమిటో తెలియదు,’ అని అప్పట్లో తనకు సర్దిచెప్పుకుంది. ఆ మాట ఇప్పుడు మళ్లీ ఒకసారి మనసులో చెప్పుకుని, ఫైల్ బ్యాగ్‌లో పెట్టుకుంది.

పన్నెండున్నరకి ఎండ నడినెత్తి మీద మండుతోంది. మొన్నటి వానలకి నానిన పొలాల మట్టి ఇప్పుడు పైపైన ఆరి, అక్కడక్కడ పగుళ్లు పడుతోంది. కాలు పెడితే పైన గట్టిగా, లోపల మెత్తగా కుంగుతోంది. గట్టు మీద తుమ్మ చెట్టు నీడ చిన్న మచ్చలా మాత్రమే పడుతోంది. దూరంగా తారు రోడ్డు మీద ఎండమావులు తళతళలాడుతున్నాయి. ఒక తాటిచెట్టు మీద కాకి ఏకధాటిగా అరుస్తోంది. గాల్లో తడిమట్టి, ఎండిన గడ్డి, ఆవుపేడ వాసన.

జానకి కారు గట్టు పక్కన ఆపి దిగింది. ఏసీ చల్లదనం ఒక్క నిమిషంలోనే ఆవిరైపోయింది. చేతిలో ఫైల్, ముక్కు మీద చెమట బొట్టు. అప్పటికే మురళి వచ్చి ఉన్నాడు. తెల్లని చొక్కా వీపుకి అతుక్కుపోయి ఉంది. భుజం మీద ఎరుపు, తెలుపు చారల రేంజింగ్ రాడ్లు, చేతిలో ఉక్కు టేపు చక్రం.

గట్టు మీద నాగేశ్వరమ్మ పాత నూలు చీరని మోకాళ్ల దాకా ఎగ్గట్టి, తల మీద కొంగు కప్పుకుని నిలబడి ఉంది. పక్కన లక్ష్మి నల్ల గొడుగు పట్టుకుని, ఇంకో చేత్తో సంఘం సంచి పట్టుకుంది.

“వచ్చారా మేడం గారూ? మీరు చెప్పిన మాట నిలబెట్టుకున్నారు,” అని నాగేశ్వరమ్మ రెండు చేతులూ జోడించింది.

“మాట ఇచ్చాక తప్పితే ఎలా?” అంది జానకి. “మురళి గారూ, ఆ ఉత్తరం మూల రాయి దగ్గర నుంచి మొదలుపెడదాం.”

“సరే మేడం,” అని మురళి టేపు చివర ఉన్న ఉక్కు కొక్కాన్ని నాగేశ్వరమ్మ చేతికి ఇచ్చాడు. “అమ్మా, ఈ చివర ఈ రాయి మీద బిగించి పట్టుకోండి. నేను అటు లాగుతా. మధ్యలో వదలకండి, కొలత తప్పిపోతుంది.”

“పట్టుకోవడం నాకు కొత్తా బాబూ? ఒకసారి చేతిలో పెడితే జారనివ్వను,” అని నాగేశ్వరమ్మ కొక్కాన్ని పిడికిట్లో బిగించి నవ్వింది.

మురళి టేపు విప్పుకుంటూ వెనక్కి నడుస్తున్నాడు. ఉక్కు రిబ్బను చక్రంలోంచి కిర్ర్ర్ మని సాగుతూ ఎండలో మెరుస్తోంది.

లక్ష్మి గొడుగు కిందే నాగేశ్వరమ్మ చెవి దగ్గరికి వంగింది. “ఏ టేపైనా నీ చేతిలో పడితే ఇక వెనక్కి ముడుచుకోదే లంజా,” అని గుసగుసలాడింది.

“ఇది ఉక్కు టేపే, బటన్ నొక్కితే ముడుచుకుపోతుంది,” అంది నాగేశ్వరమ్మ, కళ్లు మురళి వైపు తిప్పుతూ. “కానీ ఈ కుర్రాడి టేపు చూడవే, సాగుతూనే ఉంది. ముప్పై మీటర్లంట. మన ఊరి మగాళ్ల టేపులన్నీ వరసగా పెట్టినా ముప్పై అంగుళాలు రావు.”

“పొడుగు కాదే ముఖ్యం. నిటారుగా నిలబడాలి,” అని లక్ష్మి ముక్కు మీద చెమట తుడుచుకుంది. “మెత్తగా వంగిపోయే టేపుతో ఏ కొలతా సరిగ్గా రాదు.”

“నాకు పొడుగూ కావాలి, గట్టీ కావాలి. రెండూ ఒకే మగాడిలో దొరకవు కాబట్టే ఆడదానికి ఒకరికి ఇద్దరు ముగ్గురు కావాల్సి వస్తోంది,” అని నాగేశ్వరమ్మ కొక్కాన్ని ఇంకా గట్టిగా పట్టుకుంది.

“నీ ఆకలికి ఊరి పొలాలన్నీ కొలిచినా తక్కువేనే,” అని లక్ష్మి ఆమె నడుము మీద గిల్లింది. నాగేశ్వరమ్మ “స్స్…” అని ఎగిరి, కొక్కెం జారబోతే మళ్లీ పట్టుకుంది.

“అమ్మా, కదలకండి!” అని దూరం నుంచి మురళి అరిచాడు.

“కదలను బాబూ, ఈ లక్ష్మి ముండే గిల్లుతోంది,” అని నాగేశ్వరమ్మ అరిచింది. గట్టు మీద ఇద్దరూ కిసకిసా నవ్వారు.

జానకి ఫైల్‌లో ఎఫ్‌ఎంబీ స్కెచ్ వైపు చూస్తున్నట్టు తల దించుకుంది. ఆ గుసగుసలు ఆమె చెవుల్లో పడుతూనే ఉన్నాయి. ఆ రోజు షెడ్డు దగ్గర ఈ ఇద్దరి ఒళ్లు ఎలా ఊగాయో, ఎలా అరిచారో ఆమెకు గుర్తుంది. ఆ సంగతి వీళ్లకి తెలియదు. ఆ తెలియకపోవడమే ఆమెకి ఇప్పుడు కొంచెం నవ్వు తెప్పించింది. పెన్నుతో స్కెచ్ మీద ఒక గీత గీసింది. ఆ గీత కొంచెం వంకరగా పడింది.

“నలభై రెండు మీటర్ల ముప్పై సెంటీమీటర్లు, మేడం,” అని మురళి దూరం నుంచి గట్టిగా చెప్పాడు.

జానకి స్కెచ్‌తో పోల్చి చూసింది. “రికార్డులో నలభై మూడు ఇరవై ఉంది. తొంభై సెంటీమీటర్లు తక్కువ వస్తోంది. ఆ పక్క గట్టు లోపలికి జరిగింది,” అంది.

మురళి టేపు పట్టుకునే గట్టు వెంట నడిచి వెళ్లి, పక్క పొలం వైపు చూశాడు. “అవును మేడం. ఇక్కడ పక్కవాళ్లు గట్టు మూడు అడుగుల దాకా లోపలికి దూర్చారు. కొత్త మట్టి వేసిన గుర్తులు కనిపిస్తున్నాయి.”

“చూశారా మేడం గారూ,” అని నాగేశ్వరమ్మ జానకి వైపు తిరిగింది. ఈసారి ఆమె గొంతులో వెటకారం తగ్గి కొంచెం మర్యాద వచ్చింది. “ఎవడూ అడగకుండానే లోపలికి దూరిపోయాడు ఆ పక్కోడు. మనం ఊరుకుంటే ఇంకా లోపలికి వస్తాడు. ఆడది ఒంటరిగా ఉందంటే చాలు, ప్రతివాడికీ హద్దు గుర్తుండదు.”

“హద్దు దాటినవాణ్ణి వెనక్కి తోసేయాలి జానకీ,” అని లక్ష్మి గొడుగు జానకి తల మీదికి జరిపింది. “ఆడదాని పొలమైనా, ఆడదాని ఇంకేదైనా సరే.”

జానకి నవ్వింది. “అందుకేగా అక్కా రాళ్లు పాతిస్తున్నాం. ఎవరి హద్దు వాళ్లకి కళ్లకి కనిపించాలి.”

“రాయి కనిపించినా దాటేవాళ్లు దాటుతూనే ఉంటారు జానకీ,” అని లక్ష్మి కన్ను గీటింది. “రాయి కంటే గట్టిగా ఆడదాని మనసు ఉండాలి. మనసు దృఢంగా ఉంటే ఎవడూ లోపలికి రాలేడు. మనసే మెత్తబడితే ఏ రాయీ ఆపలేదు.”

ఆ మాట జానకి గుండెల్లో ఎక్కడో తగిలింది. ఆమె సమాధానం చెప్పలేదు. ఫైల్ మీద ఏదో రాస్తున్నట్టు తల దించుకుంది.

మురళి గట్టు మూల దగ్గర రేంజింగ్ రాడ్ ఒకటి నేలలోకి గుచ్చాడు. పైపై మట్టి గట్టిగా ఉన్నా లోపల తడికి రాడ్ ఒక పక్కకి ఒరిగిపోయింది. మళ్లీ లాగి గుచ్చాడు. మళ్లీ ఒరిగింది.

“నేల లోపల మెత్తగా ఉంది మేడం. రాడ్ నిటారుగా నిలవట్లేదు,” అన్నాడు, నుదుటి చెమట మోచేతితో తుడుచుకుంటూ.

“మెత్తని నేలలోనే కర్ర బాగా దిగుతుంది బాబూ,” అని నాగేశ్వరమ్మ వెంటనే అంది. “పైపైన గుచ్చితే ఒరుగుతుంది. ఇంకొంచెం లోతుగా, గట్టిగా దించండి. అప్పుడు చూడండి, కదలదు.”

లక్ష్మి గొడుగు కింద నోటికి కొంగు అడ్డం పెట్టుకుంది. మురళి చెవులు ఎర్రబడ్డాయి. అతను ఏమీ అనకుండా రాడ్‌ని రెండు చేతులతో పట్టుకుని, మోకాలి బరువంతా పెట్టి ఒకే ఊపులో లోపలికి నొక్కాడు. ఈసారి రాడ్ నిటారుగా నిలబడింది.

“అదీ,” అని నాగేశ్వరమ్మ చప్పట్లు కొట్టింది. “చూశారా మేడం గారూ, మెత్తని నేలని తిట్టకూడదు. దించేవాడి దమ్ము చూడాలి.”

జానకి పెదవి కొరుక్కుంది. రాత్రి మంచం మీద శ్రీనివాస్‌తో అన్న జెండా కర్ర మాట చటుక్కున గుర్తొచ్చింది. ‘ఈ మెత్తని మట్టిలో కూడా ఈ రాడ్ నిలబడుతోంది. కొందరి కర్రలకి నేల ఎంత అనువుగా ఉన్నా నిలబడే ఓపిక ఉండదు,’ అని ఆమె మనసులో అనుకుంది. నవ్వు గొంతులోకి ఉబికింది. ఆమె దగ్గి దాన్ని మింగేసింది.

“ఏంటి జానకీ, నవ్వు దాచుకుంటున్నావు?” అని లక్ష్మి ఆమె వైపు ఓరగా చూసింది.

“ఎండకి గొంతు ఎండిపోయింది అక్కా, అంతే,” అంది జానకి.

“మా జానకి కళ్లతోనే కొలతలు వేస్తుంది మురళి గారూ,” అని లక్ష్మి మురళి వైపు తిరిగి నవ్వింది. “మీ టేపు ఒక అంగుళం అబద్ధం చెప్పినా ఆమె కళ్లు చెప్పవు. ఎవరి కొలత ఎంతో ఒక్క చూపులో పట్టేస్తుంది.”

“నిజమే అండీ. మేడం గారి కొలత ఎప్పుడూ తప్పదు,” అన్నాడు మురళి. ఆ మాట అంటున్నప్పుడు అతని చూపు జానకి వీపు మీదికి జారింది. ఎండకి ఆమె జాకెట్ వెనక భాగం తడిసి చర్మానికి అతుక్కుంది. ఒక చెమట బొట్టు వెన్నెముక గుంట వెంట జారి చీర నడుము దగ్గర మాయమైంది.

జానకి ఆ చూపుని వీపు మీదే తెలుసుకుంది. గబుక్కున కొంగు లాగి భుజాల మీదుగా కప్పుకుంది. ఫైల్ పట్టుకున్న తన వేళ్ల వైపు మురళి కళ్లు ఒక్క క్షణం ఆగినట్టు అనిపించి, ఆ వేళ్లని ఫైల్ వెనక్కి దాచుకుంది. ‘అతనికి ఏమీ తెలియదు. నేనే ఎక్కువ ఆలోచిస్తున్నా,’ అని తనకు తానే చెప్పుకుంది.

కొలతలు ముగిసేసరికి ఒంటిగంటన్నర దాటింది. మురళి నాలుగు మూలల దగ్గర సున్నంతో గుర్తులు పెట్టాడు.

“రేపు మనుషుల్ని పంపించి హద్దు రాళ్లు పాతిస్తాం అమ్మా,” అన్నాడు మురళి. “గుంత మోకాలి లోతు తవ్వాలి.”

“లోతుగా తవ్వితేనే రాయి కదలదు బాబూ. పైపైన పాతితే మొదటి వానకే ఊగిపోతుంది,” అంది నాగేశ్వరమ్మ.

“నీ గుంత లోతు ఊరంతా తెలుసులేవే, ఇక కొలవక్కర్లేదు,” అని లక్ష్మి ఆమె చెవిలో అంది. నాగేశ్వరమ్మ ఆమె భుజం మీద చరిచి, “నోరు ముయ్యవే, ఆఫీసరమ్మ వింటుంది,” అని తనే గట్టిగా నవ్వింది.

నాగేశ్వరమ్మ జానకి దగ్గరికి వచ్చి ఆమె చేతులు పట్టుకుంది. ఆ అరచేతులు పని కాయలతో గరుకుగా, చెమటతో తడిగా ఉన్నాయి. “మీ మేలు మర్చిపోను మేడం గారూ. ఈ పొలం ఒక్కటే నాకు ఆధారం.”

“మీ హక్కు మీకు వచ్చింది అంతే. నేను చేసిందేమీ లేదు,” అంది జానకి.

“సరే అమ్మా, వస్తా. ఇంటికెళ్లే దారిలో సరుకులు తీసుకోవాలి,” అని నాగేశ్వరమ్మ కొంగుతో ముఖం తుడుచుకుంది.

లక్ష్మి గొడుగు మడిచి, “నేను సంఘం ఆఫీసుకి వెళ్తా జానకీ. ఆదివారం మర్చిపోకు,” అంది. ఇద్దరూ ఒకరి భుజం మీద ఒకరు చరుచుకుంటూ, ఏదో గుసగుసలాడుకుంటూ, పగలబడి నవ్వుకుంటూ గట్టు మీద నడిచి వెళ్లారు. ఎండలో వాళ్ల చీరలు చెమటకి ఒంటికి అతుక్కుని, ఒక్కో అడుగుకి పిర్రలు నిస్సిగ్గుగా ఊగుతున్నాయి.

జానకి కారు డోర్ దగ్గర ఆగి వెనక్కి చూసింది. పొలం మూలలో మురళి దించిన రేంజింగ్ రాడ్ ఇంకా నిటారుగా నిలబడే ఉంది. దాని మీది ఎరుపు, తెలుపు చారలు ఎండలో మెరుస్తున్నాయి. ఆమె ఆ రాడ్ వైపు చాలాసేపు చూసింది. తర్వాత కారెక్కి ఏసీ ఆన్ చేసింది. చల్లగాలి చెమట తడిసిన మెడకి తగలగానే ఒళ్లు ఒక్కసారి జలదరించింది.

మధ్యాహ్నం మూడుంబావుకి షాప్‌లో నిర్మల ఒక్కతే ఉంది. శ్రీను రెండున్నరకి భోజనానికి ఇంటికి వెళ్లాడు. సీలింగ్ ఫ్యాన్ బద్ధకంగా తిరుగుతోంది. బెల్లం దిమ్మెల మీద ఈగలు ముసురుతున్నాయి. ఎండుమిర్చి బస్తాల ఘాటు, సబ్బుల పెట్టెల సువాసన, ఆవనూనె డబ్బాల వాసన కలిసి గాలి బరువుగా ఉంది. బయట తారు రోడ్డు ఎండకి మెత్తబడి, ఒక సైకిల్ టైరు దాని మీద చిన్నగా అతుక్కుంటూ వెళ్లింది.

నిర్మల గల్లా పెట్టె పక్కన స్టూల్ మీద కూర్చుని, పద్దుల పుస్తకం తెరిచి పెట్టుకుంది. కానీ ఒక్క అంకె కూడా రాయలేదు. పొద్దున వంటింట్లో నవ్విన నవ్వు, టిఫిన్ దగ్గర మొగుడి నోట్లోంచి వచ్చిన ఆ కథలు, రెండూ మార్చి మార్చి మనసులో తిరుగుతున్నాయి. పెన్ను మూతని పళ్ల మధ్య పెట్టి కొరుకుతోంది.

“నిర్మలమ్మా, ఉన్నావా?”

నాగేశ్వరమ్మ చెమటతో తడిసిన ముఖంతో షాప్ మెట్లు ఎక్కింది. నుదుటి మీద పెద్ద కుంకుమ బొట్టు చెమటకి కరిగి కనుబొమ్మల దాకా జారింది. చీర కొంగు నడుముకి దోపి ఉంది. ఆమె ఒంటి నుంచి ఎండ, మట్టి, చెమట కలిసిన ఘాటైన వాసన.

“రా నాగేశ్వరమ్మా. ఈ ఎండలో ఎక్కడి నుంచి?” అని నిర్మల లేచింది.

“పొలం దగ్గర నుంచి వస్తున్నానమ్మా. ఎండ నెత్తి మాడ్చేస్తోంది,” అని నాగేశ్వరమ్మ కౌంటర్ మీద రెండు మోచేతులూ ఆనించి వంగింది. “కిలో సెనగపిండి, అర కిలో బెల్లం, ఒక సన్‌లైట్ సబ్బు, పెద్ద సీసా కొబ్బరినూనె ఇవ్వు.”

నిర్మల సెనగపిండి తూకం వేస్తుంటే నాగేశ్వరమ్మ నూనె సీసాల వైపు చూపించింది. “ఆ చిన్నది కాదమ్మా, పెద్దది. ఈ మధ్య ఒళ్లంతా నొప్పులు. రాత్రి రాసుకుని రుద్దుకోకపోతే నిద్రే పట్టదు.”

“చిన్న సీసా పది రోజులు వస్తుంది కదా,” అంది నిర్మల.

“రాసుకునేది నేనొక్కదాన్నే అయితే వస్తుంది,” అని నాగేశ్వరమ్మ కళ్లు తిప్పింది. “రుద్దే చేతులు ఎక్కువైతే నూనె కూడా ఎక్కువే కావాలిగా. ఒళ్లు పొడిగా ఉంటే రుద్దేవాడి చేయి సాఫీగా జారదు.”

నిర్మల సీసా కిందికి దించుతూ పెదవుల మీద నవ్వు ఆపుకుంది. నిన్నటి దాకా అయితే ఆ మాటకి ముఖం చిట్లించేది. ఇప్పుడు నవ్వు ఆపుకోవడానికే కష్టపడుతోంది. ‘వంటింట్లో ఒక్కసారి నోరు విప్పాను. ఇక ఆ తలుపు మూసుకోవట్లేదు,’ అని అనుకుంది.

బెల్లం దిమ్మె నుంచి ముక్క కొడుతుంటే నాగేశ్వరమ్మ దాన్ని వేలితో నొక్కి చూసింది. “ఈ బెల్లం మరీ బిరుసుగా ఉందమ్మా. నాకు చేతిలో పట్టుకుంటే బిర్రుగా తగలాలి, నోట్లో పెట్టుకుంటే కరగాలి.”

“అలాంటి బెల్లం ఎక్కడా దొరకదు నాగేశ్వరమ్మా,” అంది నిర్మల.

“దొరుకుతుందమ్మా, వెతుక్కోవాలి అంతే,” అని నాగేశ్వరమ్మ నవ్వింది. తర్వాత చుట్టూ ఒకసారి చూసి, రోడ్డు మీద ఎవరూ లేరని నిర్ధారించుకుని, గొంతు తగ్గించి కౌంటర్ మీదకి ఇంకా వంగింది. ఆమె జాకెట్ మెడ నుంచి చెమట వాసన నిర్మల ముఖానికి కొట్టింది.

“నిర్మలమ్మా, ఒక సంగతి విన్నావా? ఆ కిరణ్ గ్యాంగ్ రవిగాడు ఊళ్లో ఆంటీల వెంట పడుతున్నాడంట.”

నిర్మల చేతిలో బెల్లం ముక్క తూకం పళ్లెంలో ధబ్బున పడింది. తూకం ముల్లు అటూ ఇటూ ఊగి ఊగి ఆగింది. ఆమె ముఖంలోంచి రక్తం ఎక్కడికో దిగిపోయినట్టు పెదవులు తెల్లబడ్డాయి. ఫ్యాన్ శబ్దం చెవుల్లో ఒక్కసారిగా పెద్దదైంది.

‘ఊరికి తెలిసిపోయిందా? నా పేరు ఎవరైనా అన్నారా? ఆ రాత్రి నన్ను ఎవరైనా చూశారా?’ అని ఆమె గుండె గొంతులోకి ఎగబాకింది.

“ఎ… ఎవరు చెప్పారు?” అని అడిగింది. గొంతు ఆమెకే వేరే మనిషిదిలా వినిపించింది.

“ఊరే చెప్తోందమ్మా. ఊరి నోటికి తాళం ఉంటుందా?” అని నాగేశ్వరమ్మ ఉత్సాహంగా మొదలుపెట్టింది. “ఆ R15 బండి మీద తిరుగుతూ, ఏ వీధిలో చీర కట్టిన ఆడది కనిపించినా స్పీడ్ తగ్గిస్తాడంట. పడుచు పిల్లలంటే వాడికి రుచించదంట. ముప్పై దాటిన ఆడదే కావాలంట. కొత్త బండి కంటే పాత బండే బాగా నడుస్తుందంట, గేర్లు తనంతట తనే పడతాయంట, బ్రేకు వేసినా ఆగకుండా జారుతుందంట.”

ఆమె తన మాటకి తనే పగలబడి నవ్వింది. నిర్మల నవ్వలేకపోయింది. బెల్లం ముక్కని పొట్లంలో చుడుతున్న ఆమె వేళ్లు వణుకుతున్నాయి. కాగితం రెండుసార్లు చిరిగింది.

‘ఆంటీల వెంట… ఆంటీలంట. నేనొక్కదాన్నే కాదా?’ ఆ ఆలోచన రాగానే భయం మధ్యలో ఇంకేదో చురుక్కున కుట్టింది.

“ఏ… ఏ ఆంటీ వెంట అంట?” అని అడిగింది. అడిగాక ఆ ప్రశ్న ఎందుకు అడిగానా అనిపించింది.

“ఒక్కత్తి కాదమ్మా. ఈ వీధి, ఆ వీధి, గుడి దగ్గర, పాలకేంద్రం దగ్గర. వాడి కళ్లకి పైట జారిన ఆడది కనిపిస్తే చాలు,” అని నాగేశ్వరమ్మ చేయి ఊపింది. తర్వాత గర్వంగా నడుము మీద చేయి పెట్టుకుంది. “మొన్న నేను గుడి మెట్లు దిగుతుంటే నా వెనకాలే బండి నెమ్మదిగా పోనిచ్చి, నా వెనక భాగం చూసి ఈల వేశాడు ముండాకొడుకు. యాభై రెండేళ్ల దాన్ని, నాకే ఈల వేశాడంటే చూసుకో వాడి ఆకలి.”

నిర్మల కళ్లు తెలియకుండానే నాగేశ్వరమ్మ వెనక భాగం మీదికి జారాయి. ఎండలో పని చేసి గట్టిపడిన, చెమటకి చీర అతుక్కున్న వెడల్పాటి పిర్రలు. ఒక్క క్షణం ఆమె కళ్ల ముందు పొద్దున అద్దంలో తన పిర్రలు అలలా కదిలిన దృశ్యం మెదిలింది. తెలియకుండానే ఆ రెండిటినీ పోల్చుకుంది. ఆ పోలిక వచ్చిన క్షణమే తనని తాను అసహ్యించుకుంది. ఛాతీలో ఏదో వేడిగా, చేదుగా ఉబికి గొంతుకి అడ్డుపడింది.

‘దీనికా? దీని వెనకా ఈల వేశాడా వాడు?’

“ఇరవై ఆరేళ్ల కుర్ర గుర్రం అమ్మా,” అని నాగేశ్వరమ్మ కొనసాగించింది. “కళ్లెం లేదు. ఏ చేలో పడితే ఆ చేలో మేస్తుంది. పచ్చి పైరు కంటే పండిన పంటే దానికి రుచి. ఒక్కసారి నోరు పెట్టిందంటే వేర్లతో సహా మేసేస్తుంది.”

“ఛ… ఏం మాటలు నాగేశ్వరమ్మా,” అంది నిర్మల. కానీ ఆ మాటలో బలం లేదు.

“నిజం చెప్తున్నానమ్మా. నీలాంటి ఇల్లాలు జాగ్రత్తగా ఉండాలి,” అని నాగేశ్వరమ్మ ఆమె ముఖంలోకి సూటిగా చూసింది. “నువ్వసలే మెత్తని మనిషివి. మధ్యాహ్నం షాప్‌లో ఒక్కదానివే కూర్చుంటావు. వాడి కళ్లు నీ మీద పడ్డాయంటే ఇక వదలడు.”

నిర్మల చేతిలోని పెన్ను కౌంటర్ మీద టక్కుమని పడింది. ‘దీనికి తెలుసా? వాడు ఇక్కడికి వచ్చి కౌంటర్ మీద వంగింది ఎవరైనా చూశారా?’ ఆ రోజు ఎదురింటి ముసలావిడ రవిని ఎగాదిగా చూసి గొణిగిన మాట గుర్తొచ్చింది. పొద్దున అదే ముసలావిడ తన వంటింట్లో కూర్చుని నవ్వింది. ‘ఆవిడ ఊళ్లో ఎవరితోనైనా ఏమైనా అందా?’ ఆమె వీపు మీద చెమట జారింది.

“నా వయసు దానికి వాడెందుకు వస్తాడు,” అని ఆమె బలవంతంగా నవ్వింది. ఆ నవ్వు పెదవుల దాకా వచ్చి అక్కడే ఎండిపోయింది.

“వయసా?” అని నాగేశ్వరమ్మ నవ్వింది. ఆమె కళ్లు నిర్మల జాకెట్ మీద నుంచి నడుము దాకా ఒక్కసారి జారి మళ్లీ పైకి వచ్చాయి. “వాడికి వయసుతో పనేంటమ్మా, సరుకు కావాలి. నీ సరుకు సంగతి నీకు తెలియదా? నేను ఆడదాన్నే, నాకే కళ్లు జారుతున్నాయి.”

నిర్మల గబుక్కున కొంగు లాగి జాకెట్ మీదుగా కప్పుకుంది. బుగ్గలు మండాయి.

నాగేశ్వరమ్మ డబ్బులు లెక్కపెట్టి కౌంటర్ మీద పెట్టింది. సరుకుల సంచి భుజానికి తగిలించుకుని మెట్లు దిగుతూ వెనక్కి తిరిగింది. “ఎక్కువ ఆలోచించకమ్మా. నీ మొగుడికి చెప్పు, మధ్యాహ్నం భోజనానికి వెళ్లేటప్పుడు కొట్టు దగ్గర నిన్ను ఒక్కదాన్ని వదలొద్దని. కాపలా లేని పొలంలోనే పశువులు దూరేది,” అని నవ్వుకుంటూ ఎండలోకి వెళ్లిపోయింది.

ఆమె వెళ్లిపోయాక షాప్‌లో మళ్లీ ఫ్యాన్ శబ్దం ఒక్కటే మిగిలింది. బెల్లం మీద ఈగలు. తారు రోడ్డు మీద ఎండమావులు. తూకం పళ్లెంలో చిరిగిన కాగితం ముక్క.

నిర్మల కౌంటర్ అంచుని రెండు చేతులతో పట్టుకుని నిలబడింది. ఒక పక్క భయం ఆమె కాళ్లని చల్లబరుస్తోంది. ‘ఊరు మాట్లాడుకుంటోంది. ఈ రోజు ఆంటీలు అంటున్నారు. రేపు పేరు అంటారు. ఆ పేరు నాది అయితే?’

ఇంకో పక్క, ఆ భయం కిందే, ఛాతీ మధ్యలో ఒక మంట రగులుతోంది. గుడి మెట్ల మీద నాగేశ్వరమ్మ వెనక నెమ్మదిగా వెళ్లిన ఆ బండి. ఆ ఈల. ఆ కళ్లు ఇంకో ఒంటి మీద జారడం. ఆ దృశ్యాన్ని ఊహించుకుంటేనే ఆమె పిడికిళ్లు బిగుసుకున్నాయి. గోళ్లు అరచేతుల్లో గుచ్చుకున్నాయి.

‘ఛీ… వాడు ఎవత్తి వెంట పడితే నాకేంటి? పోతే పోనీ. నా పీడ వదులుతుంది,’ అని తనను తానే గద్దించుకుంది.

కానీ ఆ గద్దింపు ఇంకా పూర్తి కాకముందే లోపల ఇంకో గొంతు గుసగుసలాడింది.

‘నా సళ్లు వాడి అరచేతులకి సరిపోలేదని ఈయన దగ్గర గొప్పలు పోయాడుగా… మరి ఇప్పుడు ఇంకోదాని వెనక ఈల ఎందుకు వేస్తున్నాడు?’