పౌరాణిక (జానపద) కథలు - యుధామన్యుడు

[k3vv3]

యుధామన్యుడు

 
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


పురాణ విభాగంలో కొందరు పాత్రలు వారి ప్రాతినిధ్యం ద్వారా కాలాతీతంగా నిలుస్తారు. అలాంటి పాత్రే యుధామన్యుడు. మహాభారతంలోని ఈ మహారథుడు ధైర్యం కర్తవ్యనిష్ఠకు ప్రతీక. అతి తక్కువగా ప్రస్తావించబడినప్పటికీ అతని పాత్రలో గాఢమైన మార్మికత ఉంది. 


యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజుతో పాటు ద్రుపదుని కుమారుడు. వీరిద్దరూ మహారథులుగా పాండవుల పక్షాన కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో పాల్గొన్నారు. భీష్మ పర్వములో (15/19) అర్జునుని రథ చక్రాలను రక్షించుటకు వీరిని నియమించినట్లు సూచన ఉంది. వారి ధైర్యసాహసాలు పాండవుల విజయానికి కీలకంగా నిలిచాయి. 


అయితే యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత కూడా క్షత్రధర్మం ముగియలేదు. పాండవ శిబిరంలో వారు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న అర్ధరాత్రి వేళ అశ్వత్థామ వీరిపై దాడి చేశాడు. యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజులు నిద్రలోనే ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ సంఘటన కేవలం బలవంతపు ప్రతీకారం కాదు – అది ఆచరణాతీతంగా పతితమైన తత్వాన్ని సూచించే ఘోర సంఘటనగా నిలిచింది. 


అశ్వత్థామ చేసిన ఈ క్రూరత్వానికి శ్రీకృష్ణుడు ఘోర శాపం నివ్వడం పురాణాల్లో ప్రస్తావించబడింది – "గర్భస్థ శిశువును హత్య చేసిన పాపం నిన్ను ఎన్నడూ వదలదు. దుర్వాసనలతో ఉన్న రక్తాన్ని శరీరంపై పూసుకొని మూడు వేల ఏళ్ళపాటు ఈ భూమిపై తిండిలేక నీడలేక తిరగాల్సి వస్తుంది." 


ఈ శాపానికి మరింత బలాన్ని వ్యాసుడూ జోడించాడు. ఆ తరువాత తన శిరోరత్నాన్ని పాండవులకు సమర్పించి అశ్వత్థామ తపోవనంలోకి వెళ్ళిపోయాడు. 


అశ్వత్థామ పురాణాల్లో "చిరంజీవి" గా పేర్కొనబడిన ఏకైక శాపగ్రస్తుడు. అతని చిరంజీవిత్వం శాపం స్వరూపంగా మిగిలింది. ఇతనిని చూచే ప్రతి కథలో ఆత్మచింతనకు స్థానం ఉంటుంది. ఇతని పాత్ర మానవ మానసిక స్థితులను ప్రతీకారాన్ని దుర్మార్గాన్ని మరియు దైవశాపాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. 


యుధామన్యుడి మరణం ఒక సంఘటన మాత్రమే కాదు. అది యుద్ధానంతర వేదనకు హింసకు నిదర్శనం. ధర్మపక్షాన ఉన్నా అది చావునుండి రక్షించదు – ఇది మహాభారతం చెప్పిన లోతైన సందేశాలలో ఒకటి. నిజమైన వీరుడు కేవలం శత్రువును హతమార్చడంలో కాదు ధర్మాన్ని పాటించడంలో ఉన్నాడన్న సందేశం యుధామన్యుడి కథ ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది. 


ఈ నేపథ్యంలో యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజులు అర్ధరాత్రి హత్యకు గురైన సంఘటన అశ్వత్థామ శాపగ్రస్త జీవితం – ఇవన్నీ కలిపి పౌరాణిక వైభవాన్ని మాత్రమే కాదు మానవ విలువలను దైవసంకల్పాలను మనకు గుర్తు చేస్తాయి. 
భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం శ్లోకం 6:


యుధామన్యుశ్చ విక్రాంతః ఉత్తమౌజాశ్చ వీర్యవాన్ |
సౌభద్రో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వ ఏవ మహారథాః ||


విక్రమశాలి యుధామన్యుడు పరాక్రమవంతుడైన ఉత్తమౌజ సుభద్రా కుమారుడు అభిమన్యుడు ద్రౌపదీ కుమారులు – వీరందరూ మహారధులు అని పై శ్లోకం భావం.. 


ఈ శ్లోకంలో శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునుని రథసారధిగా ఉండగా కౌరవ సేనకు వ్యతిరేకంగా పాండవుల పక్షాన ఉన్న మహారధులను ధృతరాష్ట్రుడికి సంజయుడు వివరిస్తున్న సందర్భంలో ఈ శ్లోకం వుంటుంది. 


ఈ శ్లోకంలో యుధామన్యుడు మరియు అతని సోదరుడు అయిన ఉత్తమౌజులు “మహారథులుగా” వర్ణించబడ్డారు – అంటే ఒకరికి పదివేల మందిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం ఉన్నవారు. ఇది వారి శౌర్యాన్ని సామర్థ్యాన్ని గౌరవించే ప్రకటనగా చెప్తారు. 


ఈ శ్లోకం ఆధారంగా మనం యుధామన్యుడు కేవలం ఒక పాత్ర కాదు అతను ఒక మహారథుడు, ధర్మపక్ష సమర్థుడు. భగవద్గీత వంటి గొప్ప గ్రంథంలో ఆయన పేరుని ప్రస్తావించడం వల్ల ఆయన ఘనత మరింత గుర్తించబడుతుంది అని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. 


***