15-09-2026, 11:49 AM
యానివర్శరీ
![[Image: Picture1.png]](https://i.ibb.co/ZnrC94X/Picture1.png)
రచనః తిరుమలశ్రీ
***
రైలు స్క్రీచ్ మని శబ్దం చేస్తూ ఆగడంతో బ్యాక్ ప్యాక్ తో ఆ స్టేషన్లో దిగాను నేను. అక్కడ దిగిన ఏకైక ప్యాసెంజర్ నేనే కావడం విశేషం. అక్కడ ఎక్కేవారు కూడా ఎవరూ లేరు.
ఉత్తర ఆంధ్రాలో మన్యప్రాంతానికి చెందిన చిన్న రైల్వే స్టేషన్ అది. పేరు భగవతీపురం. పెచ్చులూడిన సిమెంట్ ప్లాట్ ఫామ్…దానిపైన రెండు మూడు విరిగిన పాత చెక్కబల్లలు…వెల్లకు నోచుకోని టికెట్ బుకింగ్ గది…గది బైట సిగ్నలింగ్ పరికరాలు…రైళ్ళ రాకపోకలను గూర్చి తెలియబరచుతూ మ్రోగించేందుకు వ్రేలాడుతూన్న ఓ ఇనుప గంట – ఇదీ దాని స్వరూపం. స్టేషన్ నిర్మానుష్యంగా ఉంది.
సమీపంలో చిన్న గ్రామం. దాన్ని కలుపుతూ పాములా మెలికలు తిరుగుతూ పోతూన్న ఓ మట్టిబాట. అడవిలో నెలవైయున్న వివిధ గిరిజన తండాలకు ముఖద్వారం లాంటిది భగవతీపురం.
మిట్టమధ్యాహ్నం. బుకింగ్ రూమ్ వైపు నడచాను. లోపల పొడవుగా రివటలా ఉన్న సుమారు యాభయ్యేళ్ళ వ్యక్తి కూర్చునియున్నాడు. తెల్లటి ప్యాంటు, షర్టులపైన నల్లకోటు ధరించాడు. మెళ్ళో టై ఉంది. స్టేషన్ మాస్టర్ కాబోలు, ఆ స్టేషన్ లాగే అతనూ పాతవాసన కొడుతున్నాడు. బుకింగ్ క్లర్క్, టికెట్ కలెక్టర్, సిగ్నల్ మేన్ – అన్నీ అతనే అయివుంటాడు…ఈజీ చెయిర్లో పడుకుని దినపత్రికను చదువుతూన్న అతను, నా అడుగుల సవ్వడికి తల ఎత్తి చూసాడు.
“దుర్గారం తండాకి వెళ్ళే రైలు ఎన్ని గంటలకు ఉంది?” అడిగాను నేను. మధ్యాహ్నం మూడు గంటలకని చెప్పాడు. ‘మై గాడ్! మూడు గంటలసేపు అక్కడ ఒంటరిగా గడపాలా?’ అనుకున్నాను. దుర్గారానికి టికెట్ తీసుకుని బైటకు నడచాను. ప్లాట్ ఫామ్ మీద రావిచెట్టు క్రింద ఉన్న బల్ల మీద కూర్చుని పరిసరాలను ఆసక్తిగా తిలకిస్తూంటే, అనుకోని ఆ ప్రయాణం యొక్క నేపథ్యం నా మదిలో మెదిలింది….
విజయవాడలో పి.జి. పూర్తిచేసి ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు చేస్తూన్న నాకు ఓ రోజున విచిత్ర అనుభవం ఒకటి ఎదురయింది. ప్రతి శుక్రవారమూ కనకదుర్గ గుడికి వెళ్ళడం అలవాటు నాకు. ఆ రోజున గుడి దగ్గర వృద్ధ కొండదొర ఒకడు తారసపడ్డాడు. నన్ను ఆపి నా ముఖం చూస్తూ అయాచితంగా నాగురించి ఏమేమో చెప్పనారంభించాడు.
‘నిన్ను కన్నది ఒకరు, పెంచి పెద్ద చేసింది వేరొకరు. నీకు రూపమే కాదు, సరస్వతీ కటాక్షం కూడా పుష్కలంగా ఉంది. పెద్ద చదువులు చదివావు, ఉద్యోగపు వేటలో ఉన్నావు. దుర్గమ్మ తల్లంటే అమిత భక్తి నీకు. అమ్మను నమ్మి చెడినవారు లేరు. నెల తిరక్కుండానే చక్కటి ఉద్యోగం వస్తుంది నీకు. ఇది ఈ కొండదొర పలుకు కాదు, దుర్గమ్మ వాక్కు. ఉద్యోగం రాగానే దుర్గారం తండాలో జరిగే జాతరకు వెళ్ళి అమ్మను దర్శించుకో. నీకు శుభం కలుగుతుంది…’ అంటూ అతను ఏదేదో చెప్పుకుపోతూంటే ఓ పక్క ఆశ్చర్యమూ, మరో పక్క అంతా మమ్మల్నే చూస్తున్నారన్న ఇబ్బందీ కలిగాయి నాకు. త్వరగా బైటపడాలని ఓ వందనోటు అతని చేతిలో పెట్టబోయాను.
తీసుకోలేదు అతను. “నేను ఇదంతా సొమ్ములకోసం చెప్పడంలేదు, బిడ్డా! నాది సోది కాదు. అమ్మ ఆదేశం. నాకు డబ్బులు వద్దు. ఏడాది తరువాత మళ్ళీ నీకు ఇక్కడే కనిపిస్తాను నేను. నా పలుకులు నిజమైతే ఏకంగా పంచెలసాపే పెడుదువుగాని…’ అంటూ నా నుదుటను బొట్టు పెట్టి దీవించి వెళ్ళిపోయాడు.
విస్తుపాటుతో జరిగినది నెమరువేసుకుంటూ ఇంటికి చేరుకున్నాను నేను. అమ్మ, నాన్న ఇద్దరూ వైద్యులే. రాత్రి అమ్మ ఇంటికి రాగానే, ఆ రోజు దుర్గ గుడి వద్ద జరిగిన సంఘటనను గూర్చి చెప్పి, “నన్ను కన్నవారొకరు, పెంచినవారు వేరొకరు అంటాడేమిటమ్మా ఆ కొండదొర?” అని అయోమయంగా అడిగాను.
“డబ్బులకోసం నోటికి వచ్చింది వాగుతారు వాళ్ళు. అవన్నీ పట్టించుకోనవసరంలేదు మనం” అంటూ కొట్టిపడేసింది అమ్మ. నాన్న వచ్చాక అదే ప్రశ్న వేసాను. ఓ క్షణం ఆలోచించి, “చిత్రంగానే ఉందిరా!” అనేసారు.
కొండదొర చెప్పినట్టే నెల తిరక్కుండానే హైదరాబాద్ లోని ఓ ఎమ్మెన్సీలో నెలకు అరవై వేల రూపాయల జీతంతో మంచి ఉద్యోగం వచ్చింది నాకు. దాంతో కొండదొర పలుకులపైన విశ్వాసం కలిగింది. దుర్గారం జాతరకు తప్పకుండా వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నాను.
గూగిల్ సెర్చ్ ద్వారా దుర్గారం గురించి సమాచారం సేకరించాను…ఉత్తర ఆంధ్రాలోని మన్నెపు ప్రాంతంలో ఉంది ఆ తండా. ఆ ఏజెన్సీ ఏరియాలోని తండాలలో ప్రధానమైనది అది. ఆ తండాలన్నిటికీ ఇలవేల్పు మహంకాళి. ఏడాదికోసారి – వేసవిలో మూడు రోజులపాటు ముమ్మరంగా సాగుతుంది దేవి జాతర. ఆ తల్లి అత్యంత మహిమాన్వితమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ జాతరకు దేశపు నలుమూలల నుండీ భక్తులు, దేశ-విదేశీ పర్యాటకులు తరలిరావడం విశేషం. మొక్కులు మొక్కుకునేవారు, మొక్కులు తీర్చుకునేవారితో అత్యంత సందడిగా ఉంటుంది. కీకారణ్యంలోని దుర్గారాన్ని చేరుకోవడానికి కాలిబాట తప్ప సరైన మార్గం లేదు. కార్లు, బస్సుల వంటివి వెళ్ళలేవు. కాలినడకే శరణ్యం. ఏటేటా పెరుగుతూన్న భక్తులను, పర్యాటకులను దృష్టిలో పెట్టుకుని, ప్రభుత్వం అడవిలోకి ఓ రైలు మార్గం వేసింది. నేరో గాజ్ పట్టాల పైన నడచే మూడు కంపార్ట్ మెంటుల పాసెంజర్ రైలు అది. భగవతీపురానికి వంద కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఓ చిన్న పట్టణం నుండి, భగవతీపురం మీదుగా దుర్గారం వరకు నడపబడుతుంది. వారం రోజులపాటు నడపబడే ఆ జాతర స్పెషల్, భగవతీపురం నుండి దుర్గారం చేరడానికి సుమారు గంట సమయం పడుతుంది.
భగవతీపురం రైల్వే స్టేషన్ మెయిన్ లైన్ లోనే ఉన్నా మెయిల్, ఎక్స్ ప్రెస్ రైళ్ళేవీ ఆగవు అక్కడ – ఒక్క జాతర సందర్భంలో తప్ప. జాతరకు వెళ్ళేవారు అక్కడ దిగి, జాతర స్పెషల్ని పట్టుకోవలసియుంటుంది….
నా స్నేహితురాళ్ళను తోడు రమ్మంటే, ఆడపిల్లల్ని ఒంటరిగా అడవిలోకి పంపడానికి వాళ్ళ తల్లిదండ్రులు ఒప్పుకోలేదు. అందువల్ల ఒక్కతినే బైలుదేరాను – మమ్మీ డాడీల భయాలను త్రోసిపుచ్చి. జాతర ఇంకో రెండు రోజుల్లో ఆరంభం కాబోతోంది.
![[Image: Picture1.png]](https://i.ibb.co/ZnrC94X/Picture1.png)
రచనః తిరుమలశ్రీ
***
రైలు స్క్రీచ్ మని శబ్దం చేస్తూ ఆగడంతో బ్యాక్ ప్యాక్ తో ఆ స్టేషన్లో దిగాను నేను. అక్కడ దిగిన ఏకైక ప్యాసెంజర్ నేనే కావడం విశేషం. అక్కడ ఎక్కేవారు కూడా ఎవరూ లేరు.
ఉత్తర ఆంధ్రాలో మన్యప్రాంతానికి చెందిన చిన్న రైల్వే స్టేషన్ అది. పేరు భగవతీపురం. పెచ్చులూడిన సిమెంట్ ప్లాట్ ఫామ్…దానిపైన రెండు మూడు విరిగిన పాత చెక్కబల్లలు…వెల్లకు నోచుకోని టికెట్ బుకింగ్ గది…గది బైట సిగ్నలింగ్ పరికరాలు…రైళ్ళ రాకపోకలను గూర్చి తెలియబరచుతూ మ్రోగించేందుకు వ్రేలాడుతూన్న ఓ ఇనుప గంట – ఇదీ దాని స్వరూపం. స్టేషన్ నిర్మానుష్యంగా ఉంది.
సమీపంలో చిన్న గ్రామం. దాన్ని కలుపుతూ పాములా మెలికలు తిరుగుతూ పోతూన్న ఓ మట్టిబాట. అడవిలో నెలవైయున్న వివిధ గిరిజన తండాలకు ముఖద్వారం లాంటిది భగవతీపురం.
మిట్టమధ్యాహ్నం. బుకింగ్ రూమ్ వైపు నడచాను. లోపల పొడవుగా రివటలా ఉన్న సుమారు యాభయ్యేళ్ళ వ్యక్తి కూర్చునియున్నాడు. తెల్లటి ప్యాంటు, షర్టులపైన నల్లకోటు ధరించాడు. మెళ్ళో టై ఉంది. స్టేషన్ మాస్టర్ కాబోలు, ఆ స్టేషన్ లాగే అతనూ పాతవాసన కొడుతున్నాడు. బుకింగ్ క్లర్క్, టికెట్ కలెక్టర్, సిగ్నల్ మేన్ – అన్నీ అతనే అయివుంటాడు…ఈజీ చెయిర్లో పడుకుని దినపత్రికను చదువుతూన్న అతను, నా అడుగుల సవ్వడికి తల ఎత్తి చూసాడు.
“దుర్గారం తండాకి వెళ్ళే రైలు ఎన్ని గంటలకు ఉంది?” అడిగాను నేను. మధ్యాహ్నం మూడు గంటలకని చెప్పాడు. ‘మై గాడ్! మూడు గంటలసేపు అక్కడ ఒంటరిగా గడపాలా?’ అనుకున్నాను. దుర్గారానికి టికెట్ తీసుకుని బైటకు నడచాను. ప్లాట్ ఫామ్ మీద రావిచెట్టు క్రింద ఉన్న బల్ల మీద కూర్చుని పరిసరాలను ఆసక్తిగా తిలకిస్తూంటే, అనుకోని ఆ ప్రయాణం యొక్క నేపథ్యం నా మదిలో మెదిలింది….
విజయవాడలో పి.జి. పూర్తిచేసి ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు చేస్తూన్న నాకు ఓ రోజున విచిత్ర అనుభవం ఒకటి ఎదురయింది. ప్రతి శుక్రవారమూ కనకదుర్గ గుడికి వెళ్ళడం అలవాటు నాకు. ఆ రోజున గుడి దగ్గర వృద్ధ కొండదొర ఒకడు తారసపడ్డాడు. నన్ను ఆపి నా ముఖం చూస్తూ అయాచితంగా నాగురించి ఏమేమో చెప్పనారంభించాడు.
‘నిన్ను కన్నది ఒకరు, పెంచి పెద్ద చేసింది వేరొకరు. నీకు రూపమే కాదు, సరస్వతీ కటాక్షం కూడా పుష్కలంగా ఉంది. పెద్ద చదువులు చదివావు, ఉద్యోగపు వేటలో ఉన్నావు. దుర్గమ్మ తల్లంటే అమిత భక్తి నీకు. అమ్మను నమ్మి చెడినవారు లేరు. నెల తిరక్కుండానే చక్కటి ఉద్యోగం వస్తుంది నీకు. ఇది ఈ కొండదొర పలుకు కాదు, దుర్గమ్మ వాక్కు. ఉద్యోగం రాగానే దుర్గారం తండాలో జరిగే జాతరకు వెళ్ళి అమ్మను దర్శించుకో. నీకు శుభం కలుగుతుంది…’ అంటూ అతను ఏదేదో చెప్పుకుపోతూంటే ఓ పక్క ఆశ్చర్యమూ, మరో పక్క అంతా మమ్మల్నే చూస్తున్నారన్న ఇబ్బందీ కలిగాయి నాకు. త్వరగా బైటపడాలని ఓ వందనోటు అతని చేతిలో పెట్టబోయాను.
తీసుకోలేదు అతను. “నేను ఇదంతా సొమ్ములకోసం చెప్పడంలేదు, బిడ్డా! నాది సోది కాదు. అమ్మ ఆదేశం. నాకు డబ్బులు వద్దు. ఏడాది తరువాత మళ్ళీ నీకు ఇక్కడే కనిపిస్తాను నేను. నా పలుకులు నిజమైతే ఏకంగా పంచెలసాపే పెడుదువుగాని…’ అంటూ నా నుదుటను బొట్టు పెట్టి దీవించి వెళ్ళిపోయాడు.
విస్తుపాటుతో జరిగినది నెమరువేసుకుంటూ ఇంటికి చేరుకున్నాను నేను. అమ్మ, నాన్న ఇద్దరూ వైద్యులే. రాత్రి అమ్మ ఇంటికి రాగానే, ఆ రోజు దుర్గ గుడి వద్ద జరిగిన సంఘటనను గూర్చి చెప్పి, “నన్ను కన్నవారొకరు, పెంచినవారు వేరొకరు అంటాడేమిటమ్మా ఆ కొండదొర?” అని అయోమయంగా అడిగాను.
“డబ్బులకోసం నోటికి వచ్చింది వాగుతారు వాళ్ళు. అవన్నీ పట్టించుకోనవసరంలేదు మనం” అంటూ కొట్టిపడేసింది అమ్మ. నాన్న వచ్చాక అదే ప్రశ్న వేసాను. ఓ క్షణం ఆలోచించి, “చిత్రంగానే ఉందిరా!” అనేసారు.
కొండదొర చెప్పినట్టే నెల తిరక్కుండానే హైదరాబాద్ లోని ఓ ఎమ్మెన్సీలో నెలకు అరవై వేల రూపాయల జీతంతో మంచి ఉద్యోగం వచ్చింది నాకు. దాంతో కొండదొర పలుకులపైన విశ్వాసం కలిగింది. దుర్గారం జాతరకు తప్పకుండా వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నాను.
గూగిల్ సెర్చ్ ద్వారా దుర్గారం గురించి సమాచారం సేకరించాను…ఉత్తర ఆంధ్రాలోని మన్నెపు ప్రాంతంలో ఉంది ఆ తండా. ఆ ఏజెన్సీ ఏరియాలోని తండాలలో ప్రధానమైనది అది. ఆ తండాలన్నిటికీ ఇలవేల్పు మహంకాళి. ఏడాదికోసారి – వేసవిలో మూడు రోజులపాటు ముమ్మరంగా సాగుతుంది దేవి జాతర. ఆ తల్లి అత్యంత మహిమాన్వితమైనదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ జాతరకు దేశపు నలుమూలల నుండీ భక్తులు, దేశ-విదేశీ పర్యాటకులు తరలిరావడం విశేషం. మొక్కులు మొక్కుకునేవారు, మొక్కులు తీర్చుకునేవారితో అత్యంత సందడిగా ఉంటుంది. కీకారణ్యంలోని దుర్గారాన్ని చేరుకోవడానికి కాలిబాట తప్ప సరైన మార్గం లేదు. కార్లు, బస్సుల వంటివి వెళ్ళలేవు. కాలినడకే శరణ్యం. ఏటేటా పెరుగుతూన్న భక్తులను, పర్యాటకులను దృష్టిలో పెట్టుకుని, ప్రభుత్వం అడవిలోకి ఓ రైలు మార్గం వేసింది. నేరో గాజ్ పట్టాల పైన నడచే మూడు కంపార్ట్ మెంటుల పాసెంజర్ రైలు అది. భగవతీపురానికి వంద కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఓ చిన్న పట్టణం నుండి, భగవతీపురం మీదుగా దుర్గారం వరకు నడపబడుతుంది. వారం రోజులపాటు నడపబడే ఆ జాతర స్పెషల్, భగవతీపురం నుండి దుర్గారం చేరడానికి సుమారు గంట సమయం పడుతుంది.
భగవతీపురం రైల్వే స్టేషన్ మెయిన్ లైన్ లోనే ఉన్నా మెయిల్, ఎక్స్ ప్రెస్ రైళ్ళేవీ ఆగవు అక్కడ – ఒక్క జాతర సందర్భంలో తప్ప. జాతరకు వెళ్ళేవారు అక్కడ దిగి, జాతర స్పెషల్ని పట్టుకోవలసియుంటుంది….
నా స్నేహితురాళ్ళను తోడు రమ్మంటే, ఆడపిల్లల్ని ఒంటరిగా అడవిలోకి పంపడానికి వాళ్ళ తల్లిదండ్రులు ఒప్పుకోలేదు. అందువల్ల ఒక్కతినే బైలుదేరాను – మమ్మీ డాడీల భయాలను త్రోసిపుచ్చి. జాతర ఇంకో రెండు రోజుల్లో ఆరంభం కాబోతోంది.
ఎందరో మహానుభావులు, అందరికీ వందనములు
మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ
మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ


![[+]](https://xossipy.com/themes/sharepoint/collapse_collapsed.png)