పౌరాణిక (జానపద) కథలు - యుధామన్యుడు

[k3vv3]

జమదగ్ని



“తపస్సుతో శక్తి… క్షమతో మహిమ – అదే జమదగ్ని మహర్షి!”
                                                
Ch. ప్రతాప్   



పురాణ కాలంలో భృగు వంశీయుడైన జమదగ్ని మహర్షి తన తపశ్శక్తితో, ధర్మనిష్ఠతో ముల్లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన సత్యవ్రతుడు, అత్యంత నిష్ఠాగరిష్ఠుడు. జమదగ్ని మహర్షి సూర్యవంశానికి చెందిన రేణుకను వివాహం చేసుకుని, నర్మదా నది తీరాన ఆశ్రమాన్ని నిర్మించుకుని జీవించేవారు. వారికి ఐదుగురు కుమారులు, వారిలో కనిష్ఠుడైన పరశురాముడు సాక్షాత్తు విష్ణు అంశతో జన్మించాడు. జమదగ్ని ఆశ్రమం ఎప్పుడూ వేదఘోషలతో, అతిథి అభ్యాగతుల రాకతో కళకళలాడుతూ ఉండేది. ఆ మహర్షి వద్ద ఉన్న 'కామధేనువు' సంతానమైన సుశీల అనే గోవు వారి అవసరాలన్నింటినీ తీర్చేది. జమదగ్ని మహర్షి తన అసాధారణ తపశ్శక్తితో ప్రకృతి శక్తులను కూడా నియంత్రించగలిగేవారు. ఆయన ధనుర్విద్యలో ఆరితేరిన వారు మాత్రమే కాదు, ఆయుధ శాస్త్రంపై అపారమైన పట్టున్న మేధావి. ఒకానొక సందర్భంలో ఆయన సూర్యుని ప్రతాపాన్ని తట్టుకోలేక, తన బాణాలతో సూర్యుడిపై యుద్ధానికి సిద్ధపడ్డారు. అప్పుడు సూర్యభగవానుడు ఒక బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వచ్చి మహర్షికి గొడుగును, పాదరక్షలను కానుకగా ఇచ్చి శాంతింపజేశారు. లోకానికి గొడుగు, పాదరక్షల వినియోగాన్ని పరిచయం చేసింది జమదగ్ని మహర్షి కావడం విశేషం. ఆయన నిరంతరం సత్యన్వేషణలో ఉంటూ, అష్టసిద్ధులను పొందినా ఏనాడూ గర్వపడలేదు.


ఒకనాడు జమదగ్ని మహర్షి పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహించేందుకు సిద్ధమయ్యారు. ఆ సమయంలో లోకపావని అయిన గంగమ్మ ఒక చిన్న బాలిక రూపంలో వచ్చి, ఆయన పూజా ద్రవ్యాలను తాకి అపవిత్రం చేసేందుకు ప్రయత్నించింది. మహర్షి తన దివ్యదృష్టితో వచ్చినది సాక్షాత్తు గంగ అని గ్రహించి, ఆమెను తన తపశ్శక్తితో బంధించారు. చివరకు గంగమ్మ స్వయంగా ప్రార్థించగా, లోక కళ్యాణం కోసం ఆమెను విడిచిపెట్టారు. ఈ ఘటన జమదగ్ని నిష్ఠను, సత్యవ్రతాన్ని చాటిచెబుతుంది.


మరో సందర్భంలో, జమదగ్ని మహర్షి తన ఆశ్రమంలో అతిథులకు భోజనం వడ్డిస్తుండగా, ధర్మదేవత ఆయన సహనాన్ని పరీక్షించాలనుకుంది. ఆ వడ్డిస్తున్న పాత్రలలో విషం కలిపినట్లు భ్రమను కలిగించింది. అయినప్పటికీ జమదగ్ని చలించకుండా, తన తపస్సుపై నమ్మకంతో అతిథులకు ఆ భోజనాన్ని వడ్డించారు. ఆయన పవిత్రత వల్ల ఆ ఆహారం అమృతంగా మారిపోయింది. ఈ అద్భుతాన్ని చూసి ధర్మదేవత ప్రత్యక్షమై ఆయన ధర్మనిష్ఠను కొనియాడింది.


ఒకనాడు కార్తవీర్యార్జునుడు అనే వేయి బాహువులు కలిగిన రాజు తన సైన్యంతో అడవిలో వేటకు వచ్చి, అలసిపోయి జమదగ్ని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. జమదగ్ని తన తపశ్శక్తితో, ఆ గోవు సహాయంతో రాజుకు, అతని అశేష సైన్యానికి క్షణాల్లో రాజభోజనం ఏర్పాటు చేశారు. ఆ గోవు మహిమను చూసిన రాజు మనసులో దురాశ పుట్టింది. ఆ గోవును తనకు ఇచ్చేయమని జమదగ్నిని కోరాడు. కానీ, ఆశ్రమ ధర్మానికి మూలమైన గోవును ఇచ్చేందుకు మహర్షి నిరాకరించారు. ఆగ్రహించిన రాజు బలాత్కారంగా గోవును తీసుకువెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు. ఆ సమయంలో జరిగిన ఘర్షణలో మహర్షి శాంతంగానే ఉన్నప్పటికీ, కార్తవీర్యార్జునుని సైన్యం ఆశ్రమాన్ని ధ్వంసం చేసింది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న పరశురాముడు ఆగ్రహోదగ్రుడై రాజును వధించాడు.


కొంతకాలం తర్వాత, పరశురాముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయంలో కార్తవీర్యార్జునుని కుమారులు ప్రతీకారంతో రగిలిపోతూ ఆశ్రమానికి వచ్చారు. అప్పుడు జమదగ్ని మహర్షి గాఢ ధ్యానంలో ఉన్నారు. కళ్ళు మూసుకుని పరమాత్మను స్మరిస్తున్న ఆ నిరాయుధుడైన మహర్షిపై వారు క్రూరంగా దాడి చేశారు. రేణుకాదేవి రోదిస్తున్నా వినకుండా, ధ్యానంలో ఉన్న జమదగ్ని తల నరికి చంపారు. పరశురాముడు తిరిగి వచ్చేసరికి తండ్రి విగతజీవిగా పడి ఉండటం చూసి, అతని ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. తన తండ్రి మరణానికి కారణమైన క్షత్రియ వంశాన్ని నిర్మూలిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. అయితే, జమదగ్ని మహర్షి కేవలం కోపానికి గురయ్యే వ్యక్తి మాత్రమే కాదు, ఆయన గొప్ప క్షమాశీలి కూడా. పూర్వం ఒకసారి రేణుకాదేవి గంధర్వుని చూసి మనసు చలించినప్పుడు, తన కుమారులను ఆమెను వధించమని కోరారు. పరశురాముడు తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించి తల్లిని వధించగా, సంతోషించిన జమదగ్ని ఏదైనా వరం కోరుకోమన్నారు. అప్పుడు పరశురాముడు తన తల్లిని తిరిగి బతికించమని వేడుకున్నాడు. కుమారుని పితృభక్తికి, ధర్మబుద్ధికి మెచ్చిన మహర్షి తన తపశ్శక్తితో రేణుకను పునర్జీవితురాలిని చేశారు.


మహర్షి తన అంతిమ ఘడియల్లో పరశురాముడిని ఉద్దేశించి ఇలా హితబోధ చేశారు: "నాయనా పరశురామా, క్రోధం అనేది మనిషిని దహించే అగ్ని వంటిది. తపస్సు వల్ల సంపాదించిన శక్తిని లోక కళ్యాణానికి ఉపయోగించాలి కానీ కేవలం ప్రతీకారానికి కాదు. నా శరీరం నశించినా, నేను ఆచరించిన ధర్మం శాశ్వతంగా ఉంటుంది. నువ్వు ధర్మ రక్షణ కోసం శ్రమించు, కానీ నీ మనసులో శాంతిని మాత్రం కోల్పోకు. అహంకారం తలకెక్కిన పాలకులకు బుద్ధి చెప్పడం నీ ధర్మం, కానీ నిరపరాధులను హింసించకు. నాయనా! అధికారం చేతిలో ఉందని అహంకరించే పాలకుల వల్ల ధర్మానికి గ్లాని కలుగుతుంది. అటువంటి వారిని దండించడం క్షత్రియ ధర్మం అయినప్పటికీ, బ్రాహ్మణుడికి ఉండవలసిన పరమౌషధం క్షమ మాత్రమే. నీవు ధర్మ సంస్థాపన కోసం చేసే ఈ యుద్ధం లోకహితం కోసమే కావాలి తప్ప, కేవలం వ్యక్తిగత ద్వేషంతో సాగకూడదు. తపస్సు ద్వారా పొందిన జ్ఞానమే నీకు నిజమైన ఆయుధం. ఎల్లప్పుడూ సత్యం వైపు నిలబడు, నీ గొడ్డలి అధర్మాన్ని కూల్చడానికే ఉపయోగపడాలి. నా ఆశీస్సులు నీకు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి."
 
సమాప్తం
***