27-04-2026, 11:35 AM
చిత్రాంగదుడు
![[Image: image.jpg]](https://i.ibb.co/35FkNSS7/image.jpg)
రచన: Ch. ప్రతాప్
కురు వంశాధిపతి అయిన శంతన మహారాజుకు, సత్యవతి దేవికి జన్మించిన కుమారుల్లో పెద్దవాడు చిత్రాంగదుడు. అతని జననంతోనే హస్తినాపుర రాజ్యంలో కొత్త ఆశలు చిగురించాయి. బాల్యం నుంచే అతని నడవడికలో అసాధారణ ధైర్యం, కళ్లలో రాజసపు తేజస్సు ఉట్టిపడేవి. గురువుల దగ్గర శస్త్ర అస్త్ర విద్యలు అభ్యసిస్తున్నప్పుడు, అతనిలోని ఏకాగ్రతను చూసి సైన్యాధిపతులు ముక్కున వేలేసుకునేవారు. తండ్రి శంతనుడు కూడా తన కుమారుడు భవిష్యత్తులో అజేయమైన చక్రవర్తి అవుతాడని అపారమైన నమ్మకంతో ఉండేవాడు.
యువకుడయ్యాక చిత్రాంగదుడు సింహాసనాన్ని అధిరోహించాడు. ఆ రాజ్యాభిషేక సమయంలో హస్తినాపురమంతా ఉత్సవశోభతో నిండిపోయింది. అతను సభలోకి వస్తుంటే కేవలం ఒక యువరాజులా కాకుండా, గంభీరంగా అడుగులు వేసే ఒక యువసింహంలా కనిపించేవాడు. అపారమైన బలం, తిరుగులేని యుద్ధ నైపుణ్యం అతని స్వభావంలోనే భాగమయ్యాయి. అయితే, ఆ ధైర్యంతో పాటే అతనిలో తెలియకుండానే అహంకారం కూడా వేళ్ళూనుకుంది.
ఈ ప్రపంచంలో తనతో సమానమైన వీరుడు మరొకడు లేడనే గర్వం అతని మనసులో నెమ్మదిగా చోటు చేసుకుంది. కాలక్రమేణా చిత్రాంగదుడి వీరగాథలు దిక్కుదిక్కులా వ్యాపించాయి. చిన్న రాజ్యాలపై దండెత్తి విజయం సాధించి, తన ఖడ్గానికి ఉన్న రక్తం చారలను గర్వంగా ప్రదర్శించేవాడు. రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా రక్షించాలనే లక్ష్యం కన్నా, తన ప్రతాపాన్ని లోకానికి చాటుకోవాలనే కోరిక అతనిలో పెరిగిపోయింది. ఈ అతిశయమే అతడిని విధి నిర్దేశించిన ప్రమాదకర అంచుకు నడిపించింది.
సరిగ్గా అదే సమయంలో గంధర్వ లోకంలో చిత్రాంగదుడు అనే పేరు గల మరో మహావీరుడు ఉన్నాడు. ఒకే పేరుతో ఇద్దరు వీరులు ఉండటం విధి ఆడిన వింత నాటకంలా మారింది. భూలోకంలోని చిత్రాంగదుడు తన పేరుతో మరొకడు ఉండటాన్ని భరించలేకపోయాడు. "నా పేరు పెట్టుకోవడానికి ఇంకొకడికి ఎంత సాహసం?" అనే అహంకారం అతని రక్తాన్ని ఉడికించింది. తక్షణమే ఆ గంధర్వుడితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ఆ పోరాటం కేవలం భూమి మీద జరగలేదు; అది లోకాల మధ్య సరిహద్దుల్లో, మానవ శక్తికి మరియు గంధర్వ మాయకు మధ్య జరిగిన భీకర సంగ్రామం. మొదట్లో కురు వంశపు చిత్రాంగదుడు తన భుజబలంతో గంధర్వుడిని ముప్పుతిప్పలు పెట్టాడు. కానీ గంధర్వ చిత్రాంగదుడు తన మాయా విద్యలతో అతడిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేశాడు. ఒకరు ఖడ్గంతో పోరాడితే, మరొకరు మాయతో ఎదురుదాడి చేశారు. ఆ యుద్ధం కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య కాదు, అహంకారానికి మరియు అజేయమైన మాయాశక్తికి మధ్య సాగిన పోరు.
చివరకు విధి తన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించింది. గంధర్వుడి మాయాశక్తి ముందు మానవ మాత్రుడైన చిత్రాంగదుడి బలం సరిపోలేదు. తీవ్రమైన గాయాలతో అతను రణభూమిలో నేలకూలాడు. ప్రాణాలు పోతున్న ఆ ఆఖరి క్షణంలో అతనిలోని గర్వం పూర్తిగా కరిగిపోయింది. రాజ్యం, కీర్తి, అహంకారం— అన్నీ క్షణభంగురమని అతనికి అర్థమైంది. కానీ ఆ జ్ఞానం కలిగేసరికి సమయం మించిపోయింది. ఆ యువరాజు యుద్ధభూమిలోనే కన్నుమూశాడు.
చిత్రాంగదుడి మరణవార్త విని శంతనుడు గుండె పగిలి విలపించాడు. హస్తినాపురమంతా నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోయింది. కానీ అతని కథ అక్కడితో ఆగిపోలేదు. అతని అకాల మరణమే భీష్ముడిని నిరంతర రాజ్య సంరక్షకుడిగా మార్చింది మరియు విచిత్రవీర్యుడి పాలనకు దారితీసింది. ఆ విధంగా కురు వంశ చరిత్ర ఒక ఊహించని మలుపు తిరిగింది.చిత్రాంగదుడి జీవితం మనకు ఒక హెచ్చరికలా కనిపిస్తుంది. బలం ధర్మంతో తోడైతే అది ఆశీర్వాదంగా మారుతుంది, అదే అహంకారంతో కలిస్తే వినాశనానికి దారితీస్తుంది. ప్రతిభకు వినయం తోడైనప్పుడే దానికి నిండుతనం వస్తుంది. మహాభారతం చెప్పే శాశ్వత సత్యం ఇదే— విధి అనేది మన ఖడ్గం కంటే బలమైనది, అది మన మనసులోని అహంకారాన్ని సరైన సమయంలో శిక్షించి తీరుతుంది.
సమాప్తం
***
![[Image: image.jpg]](https://i.ibb.co/35FkNSS7/image.jpg)
రచన: Ch. ప్రతాప్
కురు వంశాధిపతి అయిన శంతన మహారాజుకు, సత్యవతి దేవికి జన్మించిన కుమారుల్లో పెద్దవాడు చిత్రాంగదుడు. అతని జననంతోనే హస్తినాపుర రాజ్యంలో కొత్త ఆశలు చిగురించాయి. బాల్యం నుంచే అతని నడవడికలో అసాధారణ ధైర్యం, కళ్లలో రాజసపు తేజస్సు ఉట్టిపడేవి. గురువుల దగ్గర శస్త్ర అస్త్ర విద్యలు అభ్యసిస్తున్నప్పుడు, అతనిలోని ఏకాగ్రతను చూసి సైన్యాధిపతులు ముక్కున వేలేసుకునేవారు. తండ్రి శంతనుడు కూడా తన కుమారుడు భవిష్యత్తులో అజేయమైన చక్రవర్తి అవుతాడని అపారమైన నమ్మకంతో ఉండేవాడు.
యువకుడయ్యాక చిత్రాంగదుడు సింహాసనాన్ని అధిరోహించాడు. ఆ రాజ్యాభిషేక సమయంలో హస్తినాపురమంతా ఉత్సవశోభతో నిండిపోయింది. అతను సభలోకి వస్తుంటే కేవలం ఒక యువరాజులా కాకుండా, గంభీరంగా అడుగులు వేసే ఒక యువసింహంలా కనిపించేవాడు. అపారమైన బలం, తిరుగులేని యుద్ధ నైపుణ్యం అతని స్వభావంలోనే భాగమయ్యాయి. అయితే, ఆ ధైర్యంతో పాటే అతనిలో తెలియకుండానే అహంకారం కూడా వేళ్ళూనుకుంది.
ఈ ప్రపంచంలో తనతో సమానమైన వీరుడు మరొకడు లేడనే గర్వం అతని మనసులో నెమ్మదిగా చోటు చేసుకుంది. కాలక్రమేణా చిత్రాంగదుడి వీరగాథలు దిక్కుదిక్కులా వ్యాపించాయి. చిన్న రాజ్యాలపై దండెత్తి విజయం సాధించి, తన ఖడ్గానికి ఉన్న రక్తం చారలను గర్వంగా ప్రదర్శించేవాడు. రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా రక్షించాలనే లక్ష్యం కన్నా, తన ప్రతాపాన్ని లోకానికి చాటుకోవాలనే కోరిక అతనిలో పెరిగిపోయింది. ఈ అతిశయమే అతడిని విధి నిర్దేశించిన ప్రమాదకర అంచుకు నడిపించింది.
సరిగ్గా అదే సమయంలో గంధర్వ లోకంలో చిత్రాంగదుడు అనే పేరు గల మరో మహావీరుడు ఉన్నాడు. ఒకే పేరుతో ఇద్దరు వీరులు ఉండటం విధి ఆడిన వింత నాటకంలా మారింది. భూలోకంలోని చిత్రాంగదుడు తన పేరుతో మరొకడు ఉండటాన్ని భరించలేకపోయాడు. "నా పేరు పెట్టుకోవడానికి ఇంకొకడికి ఎంత సాహసం?" అనే అహంకారం అతని రక్తాన్ని ఉడికించింది. తక్షణమే ఆ గంధర్వుడితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
ఆ పోరాటం కేవలం భూమి మీద జరగలేదు; అది లోకాల మధ్య సరిహద్దుల్లో, మానవ శక్తికి మరియు గంధర్వ మాయకు మధ్య జరిగిన భీకర సంగ్రామం. మొదట్లో కురు వంశపు చిత్రాంగదుడు తన భుజబలంతో గంధర్వుడిని ముప్పుతిప్పలు పెట్టాడు. కానీ గంధర్వ చిత్రాంగదుడు తన మాయా విద్యలతో అతడిని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేశాడు. ఒకరు ఖడ్గంతో పోరాడితే, మరొకరు మాయతో ఎదురుదాడి చేశారు. ఆ యుద్ధం కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య కాదు, అహంకారానికి మరియు అజేయమైన మాయాశక్తికి మధ్య సాగిన పోరు.
చివరకు విధి తన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించింది. గంధర్వుడి మాయాశక్తి ముందు మానవ మాత్రుడైన చిత్రాంగదుడి బలం సరిపోలేదు. తీవ్రమైన గాయాలతో అతను రణభూమిలో నేలకూలాడు. ప్రాణాలు పోతున్న ఆ ఆఖరి క్షణంలో అతనిలోని గర్వం పూర్తిగా కరిగిపోయింది. రాజ్యం, కీర్తి, అహంకారం— అన్నీ క్షణభంగురమని అతనికి అర్థమైంది. కానీ ఆ జ్ఞానం కలిగేసరికి సమయం మించిపోయింది. ఆ యువరాజు యుద్ధభూమిలోనే కన్నుమూశాడు.
చిత్రాంగదుడి మరణవార్త విని శంతనుడు గుండె పగిలి విలపించాడు. హస్తినాపురమంతా నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోయింది. కానీ అతని కథ అక్కడితో ఆగిపోలేదు. అతని అకాల మరణమే భీష్ముడిని నిరంతర రాజ్య సంరక్షకుడిగా మార్చింది మరియు విచిత్రవీర్యుడి పాలనకు దారితీసింది. ఆ విధంగా కురు వంశ చరిత్ర ఒక ఊహించని మలుపు తిరిగింది.చిత్రాంగదుడి జీవితం మనకు ఒక హెచ్చరికలా కనిపిస్తుంది. బలం ధర్మంతో తోడైతే అది ఆశీర్వాదంగా మారుతుంది, అదే అహంకారంతో కలిస్తే వినాశనానికి దారితీస్తుంది. ప్రతిభకు వినయం తోడైనప్పుడే దానికి నిండుతనం వస్తుంది. మహాభారతం చెప్పే శాశ్వత సత్యం ఇదే— విధి అనేది మన ఖడ్గం కంటే బలమైనది, అది మన మనసులోని అహంకారాన్ని సరైన సమయంలో శిక్షించి తీరుతుంది.
సమాప్తం
***
ఎందరో మహానుభావులు, అందరికీ వందనములు
మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ
మా తెలుగు తల్లికి మల్లె పూదండ


![[+]](https://xossipy.com/themes/sharepoint/collapse_collapsed.png)