పౌరాణిక (జానపద) కథలు - నియోగ ధర్మం

[k3vv3]

సైంధవుడు

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 

మహాభారతం మనకు చెప్పే మహత్తర సత్యం ఒక్కటే— మనిషి చేసే ప్రతి కర్మకూ తప్పని సరిగా ఫలితం ఉంటుంది. ఆ ఫలితం వెంటనే రావచ్చు, ఆలస్యం కావచ్చు; కానీ అది తప్పదు. ఈ కర్మసిద్ధాంతానికి జ్వలంత సాక్ష్యంగా నిలిచిన పాత్ర సైంధవుడు, అనగా జయద్రథుడు. కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో పదమూడవ రోజు జరిగిన మహావిషాద ఘట్టాలకు మూలకారణమైన ఇతని జీవితం, అహంకారం మనిషిని ఎలా అంధుడిగా మార్చి వినాశనానికి నడిపిస్తుందో స్పష్టంగా దర్శింపజేస్తుంది.



జయద్రథుడు సింధు దేశానికి అధిపతి. రాజ్యాధికారం, బంధుత్వ బలం— ఈ రెండింటి మదంలో అతని అంతఃకరణం క్రమంగా మసకబారిపోయింది. దుర్యోధనుడి ఏకైక చెల్లెలైన దుశ్శలను వివాహం చేసుకున్నప్పటి నుంచి అతడు కౌరవ వంశానికి అత్యంత సమీప బంధువయ్యాడు. కానీ ఆ బంధం ధర్మానికి చేరువ చేయక, అతడిని అధర్మానికి బంధించింది. మహాభారతం ఇక్కడ మనకు ఒక సూక్ష్మసత్యాన్ని బోధిస్తుంది—ధర్మానికి దూరమైన బంధం ఒక ఆశీర్వాదం కాదు, అది ఒక పాశమే.



పాండవుల అరణ్యవాస కాలంలో ద్రౌపదీ అపహరణ యత్నమే జయద్రథుడి పతనానికి తొలి విత్తనం. ఆశ్రమంలో ఒంటరిగా ఉన్న ద్రౌపదిని చూసి అతని లోపల దాగి ఉన్న కామం, రాజగర్వం, అహంకారం ఒక్కసారిగా ఉగ్రరూపం ధరించాయి. ఒక పతివ్రతను అవమానించగలనన్న దుర్మోహమే అతడిని పాపపు అగాధంలోకి నెట్టింది. భీమార్జునులు అతడిని తరిమి పట్టుకుని శిక్షించగా, ధర్మరాజు కరుణ వల్ల అతడు ప్రాణాలతో బయటపడ్డాడు. కానీ శిక్ష నుంచి తప్పించుకున్నాడేగాని, కర్మబంధం నుంచి అతడు తప్పించుకోలేకపోయాడు.



ఆ అవమానాన్ని జయద్రథుడు పశ్చాత్తాపంగా మలచుకోలేదు; ప్రతీకారంగా మలచుకున్నాడు. ఇక్కడే అతని ఆత్మ పతనం మొదలైంది. పాపాన్ని పశ్చాత్తాపంతో కాల్చివేయాలి; ప్రతీకారంగా పెంచుకుంటే అది విధ్వంసాగ్నిగా మారుతుంది— ఇదే మహాభారత ధర్మబోధ.



కురుక్షేత్ర రణభూమిలో పదమూడవ రోజున, ద్రోణాచార్యుడు నిర్మించిన అతి క్లిష్టమైన చక్రవ్యూహంలోకి ధైర్యంగా అభిమన్యుడు అడుగుపెట్టాడు. వ్యూహంలో ప్రవేశించే విద్య అతనికి తెలిసింది; కాని ఆ మాయావ్యూహం నుంచి నిష్క్రమించే మార్గం మాత్రం అతనికి అజ్ఞాతమే. ఆ క్షణంలోనే, సైంధవుడు తనలో పెరిగిపోయిన అహంకారాన్నే ఆయుధంగా మలచుకొని, అర్జునుడిని తప్ప మిగతా పాండవ వీరులందరినీ అడ్డుకున్నాడు. కుమారుణ్ని కాపాడుకునేందుకు తండ్రి పరుగెత్తుకొచ్చే దారిని కూడా అతడు నిర్ధాక్షిణ్యంగా మూసివేశాడు. ఆ ఒక్క క్షణమే— సైంధవుడి జీవితంలో అతడు స్వయంగా తన విధ్వంసానికి సంతకం పెట్టుకున్న అత్యంత భయానకమైన కర్మగా మారింది.



అభిమన్యుడు ఒంటరిగా, నియమాలను ఉల్లంఘించిన యుద్ధంలో వీరమరణం పొందాడు. ఆ రక్తబిందువులు ధర్మభూమిపై పడినప్పుడే, జయద్రథుడి విధికి అంతిమ తీర్పు వ్రాయబడింది. కుమారుడి మరణవార్త విన్న అర్జునుడు శోకాగ్నిలో దహనమయ్యాడు; అదే శోకం ధర్మజ్వాలగా మారింది. “రేపు సూర్యాస్తమయం లోపల జయద్రథుడిని సంహరించకపోతే, నేనే అగ్నిలో ప్రవేశిస్తాను”— అన్న అతని ప్రతిజ్ఞ ప్రతీకారం కాదు, ధర్మప్రతిజ్ఞ.



పద్నాలుగో రోజు అంతా అర్జునుడు జయద్రథుడి కోసం కౌరవ సైన్యాన్ని చీల్చుకుంటూ ముందుకు దూకాడు. దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుడు—అందరూ కలిసి అతడిని రక్షించడానికి ప్రయత్నించారు. కానీ అధర్మాన్ని ఎన్ని శక్తులు కాపాడినా, కర్మఫలాన్ని ఎవ్వరూ అడ్డుకోలేరు.



సూర్యుడు అస్తమిస్తున్న వేళ శ్రీకృష్ణుడు తన యోగమాయతో చీకటి కమ్మించాడు. సూర్యుడు అస్తమించాడని భ్రమించిన జయద్రథుడు గర్వంతో బయటకు వచ్చాడు. అదే అతని ఆఖరి గర్వక్షణం. ఆ మాయను తొలగించిన కృష్ణుడు సూర్యుడిని మళ్లీ దర్శనమిచ్చాడు. క్షణాల్లో అర్జునుడి బాణం సైంధవుడి శిరస్సును ఛేదించింది.



తండ్రి వరం కారణంగా ఆ తల నేల పడకూడదని జాగ్రత్తపడి, అర్జునుడు ఆ శిరస్సును బాణాలపై మోసుకుంటూ తీసుకెళ్లి, తపస్సులో లీనమైన వృద్ధ క్షత్రుడి ఒడిలో వేసాడు. నిద్ర లేచిన అతడు తెలియక ఆ తలను నేలపై పడేయగా, వర ప్రభావంతో అతని శిరస్సు కూడా బద్దలై, జయద్రథుడి పతనానికి సంపూర్ణత చేకూరింది.



సైంధవుడి జీవితం మనకు ఒక నిత్యనిజాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. స్త్రీకి చేసిన అవమానం, నిరపరాధిపై చేసిన అన్యాయం, అహంకారంతో చేసిన అధర్మం— ఈ మూడు కలిసిన చోట ఏ వరమూ రక్షించదు, ఏ రాజ్యమూ నిలబడదు, ఏ బంధమూ కాపాడదు. కర్మ ఎప్పుడూ నిద్రపోదు; అది నిశ్శబ్దంగా ఎదురు చూస్తుంది. తగిన క్షణం రాగానే అది తన తీర్పును తప్పక అమలు చేస్తుంది.



జయద్రథుడు రాజుగా జన్మించాడు; కానీ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించలేదు. గర్వాన్ని ఆశ్రయించాడు. బంధాలను ఆయుధంగా చేసుకున్నాడు. కామాన్ని తన అధిపతిగా చేసుకున్నాడు. ఫలితం— వినాశనం. మహాభారతం ద్వారా వ్యాసుడు మనకు చెబుతున్న పరమార్థం ఇదే—



ధర్మాన్ని విస్మరించిన క్షణం నుంచే మన పతనం ప్రారంభమవుతుంది. కర్మను ఎవరూ మోసం చేయలేరు. న్యాయాన్ని అడ్డుకున్నవాడే చివరికి న్యాయానికి ఆహుతి అవుతాడు.



ఇదే సైంధవుడి జీవితం మనకు అందించిన శాశ్వత ఆధ్యాత్మిక సందేశం.
సమాప్తం
***