20-02-2019, 09:13 PM
ఎప్పటికీ గుర్తుపెట్టుకోదగిన వాక్యం ఒకటుంది. – “శాస్త్రజ్ఞానము లోకమునకు బాహిరమైనది కాదు. లోకజ్ఞానములోని మేలిమియే శాస్త్ర జ్ఞానము.”
అద్భుతమనిపించే ఒక వివరణా వుంది. – “వాని కీర్తి దశదిశల యందు వ్యాపించినది యన్న వాక్యమున కర్ధమేమి? ఏ యూరు పోయినను వానిని గూర్చి ప్రశంసించు మానవులున్నారనియే యర్ధమా? కీర్తి యను యొక పదార్థము గగనము నందు వ్యాపించి యున్నదని అర్ధమా? వాడు మర్యాద కలవాడనగా మర్యాదాలక్షణము ప్రదర్శించు నవసరము వచ్చినపుడు వాడట్లు ప్రవర్తించునని అర్ధము. ప్రవర్తించిన సమయమునందు సరే. తదితర సమయముల, మరియొక గుణము వలె దానికొక స్థితియున్నట్లు లోకము భాషించుచున్నది. ఈ భాషణము యొక్క అర్ధము పూర్వమందతడు ప్రవర్తించిన ప్రవర్తన యొక్క స్మరణ మని చెప్పుటయునా? లేనిచో నా మర్యాద యన్న గుణమొకటి యున్నదని చెప్పవలయునా? స్మరణ మని మాత్రమే చెప్పుదము. స్మరణ మనగా నేమి? ఒకప్పుడొక పని జరిగినది. అనంతర కాలమున, జరిగినపని జరిగినప్పుడు చూచిన వాడు దానిని స్మరించును. ఈ నడిమి కాలమునందు దత్కార్య మెట్లున్నది? వాని మనస్సు నందున్నదా? కాలమునందున్నదా? వాయువు నందున్నదా? ఆ స్మరణ ఎట్లు జరుగుచున్నది? మనస్సున కట్టి శక్తి యున్నదందము. ఆ శక్తిని గురించియే యిప్పుడు విచారించుచున్నది. ఆ శక్తియే కాలమునం దిమిడియున్నది. గగనమునం దిమిడియున్నది. అన్నాదులయందిమిడియున్నది. వాడన్నము తినుచుండిన గదా వాడు బ్రదికియుండుటయు, వాని మనస్సున కా శక్తి యుండుటయు. అందుచేత అన్నాదుల యందు గూడ నీ శక్తి లేదనుటకు వీలు లేదు. గగనము నందు లేదనుటకు వీలు లేదు. కాలమునందు లేదనుటకు వీలు లేదు. అనగా నేమగుచున్నది? ఆ మర్యాద యన్న గుణమునకు స్వతంత్ర మయిన స్థితి యున్నదని చెప్పవలసి వచ్చును. ఆ స్థితి ఎచ్చట నున్నది? ఆకాశమునందు దిక్కులయందు గాలమునందు అన్నాదులయందు నున్నది. మరియాద అన్న గుణమునకు, కీర్తి యన్న భావమునకు ఇట్టి స్థితి నిరూపింప బడుచుండగా, పాప పుణ్యములకు కర్మఫలితములకు పరమేశ్వర భావమునకు పరలోకములకు స్థితి లేదా? ఆలోచనా శక్తి యని యొకటున్నచో నన్నియు నున్నవి. అది లేనిచో నేమియు లేదు. ఇది యెంత యైన విచారణీయమైన విషయము. మానవుడు విచారించుట కొరకు జన్మించినాడు. ఆలోచనా హీనుని యందు మానవత్వము లేదు. ..”
****
అద్భుతమనిపించే ఒక వివరణా వుంది. – “వాని కీర్తి దశదిశల యందు వ్యాపించినది యన్న వాక్యమున కర్ధమేమి? ఏ యూరు పోయినను వానిని గూర్చి ప్రశంసించు మానవులున్నారనియే యర్ధమా? కీర్తి యను యొక పదార్థము గగనము నందు వ్యాపించి యున్నదని అర్ధమా? వాడు మర్యాద కలవాడనగా మర్యాదాలక్షణము ప్రదర్శించు నవసరము వచ్చినపుడు వాడట్లు ప్రవర్తించునని అర్ధము. ప్రవర్తించిన సమయమునందు సరే. తదితర సమయముల, మరియొక గుణము వలె దానికొక స్థితియున్నట్లు లోకము భాషించుచున్నది. ఈ భాషణము యొక్క అర్ధము పూర్వమందతడు ప్రవర్తించిన ప్రవర్తన యొక్క స్మరణ మని చెప్పుటయునా? లేనిచో నా మర్యాద యన్న గుణమొకటి యున్నదని చెప్పవలయునా? స్మరణ మని మాత్రమే చెప్పుదము. స్మరణ మనగా నేమి? ఒకప్పుడొక పని జరిగినది. అనంతర కాలమున, జరిగినపని జరిగినప్పుడు చూచిన వాడు దానిని స్మరించును. ఈ నడిమి కాలమునందు దత్కార్య మెట్లున్నది? వాని మనస్సు నందున్నదా? కాలమునందున్నదా? వాయువు నందున్నదా? ఆ స్మరణ ఎట్లు జరుగుచున్నది? మనస్సున కట్టి శక్తి యున్నదందము. ఆ శక్తిని గురించియే యిప్పుడు విచారించుచున్నది. ఆ శక్తియే కాలమునం దిమిడియున్నది. గగనమునం దిమిడియున్నది. అన్నాదులయందిమిడియున్నది. వాడన్నము తినుచుండిన గదా వాడు బ్రదికియుండుటయు, వాని మనస్సున కా శక్తి యుండుటయు. అందుచేత అన్నాదుల యందు గూడ నీ శక్తి లేదనుటకు వీలు లేదు. గగనము నందు లేదనుటకు వీలు లేదు. కాలమునందు లేదనుటకు వీలు లేదు. అనగా నేమగుచున్నది? ఆ మర్యాద యన్న గుణమునకు స్వతంత్ర మయిన స్థితి యున్నదని చెప్పవలసి వచ్చును. ఆ స్థితి ఎచ్చట నున్నది? ఆకాశమునందు దిక్కులయందు గాలమునందు అన్నాదులయందు నున్నది. మరియాద అన్న గుణమునకు, కీర్తి యన్న భావమునకు ఇట్టి స్థితి నిరూపింప బడుచుండగా, పాప పుణ్యములకు కర్మఫలితములకు పరమేశ్వర భావమునకు పరలోకములకు స్థితి లేదా? ఆలోచనా శక్తి యని యొకటున్నచో నన్నియు నున్నవి. అది లేనిచో నేమియు లేదు. ఇది యెంత యైన విచారణీయమైన విషయము. మానవుడు విచారించుట కొరకు జన్మించినాడు. ఆలోచనా హీనుని యందు మానవత్వము లేదు. ..”
****