పౌరాణిక (జానపద) కథలు - శ్రీ నరసింహావతారం

[k3vv3]

అక్రూరుడు

 రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
యదు వంశానికి చెందిన అక్రూరుడు పరమ భాగవతోత్తముడు, నిష్కల్మషమైన మనస్సు కలవాడు. కంసుడి కొలువులో ఉన్నప్పటికీ, ఆయన హృదయం ఎప్పుడూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ధ్యానంలోనే మునిగి ఉండేది. కంసుడు బలరామకృష్ణులను చంపాలనే కుట్రతో, వారిని బృందావనం నుండి మధురకు తీసుకురావడానికి అక్రూరుడిని రాయబారిగా ఎంచుకుంటాడు. తన ప్రభువు ఆజ్ఞను నెరవేర్చడమే కాకుండా, సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మ స్వరూపులైన అన్నదమ్ములను దర్శించుకునే భాగ్యం కలుగుతున్నందుకు అక్రూరుడు పొందిన ఆనందం వర్ణనాతీతం.


మధుర నుండి బృందావనానికి ప్రయాణమవుతున్న అక్రూరుడి మనస్సులో కలిగిన భావాలు భక్తాగ్రేసరులందరికీ ఒక మార్గదర్శకం. మార్గమధ్యంలో ఆయన రథంపై వెళ్తూ, "నేను ఏ పుణ్యం చేసుకున్నానని ఆ జగన్నాథుడిని చూడబోతున్నాను? నా కళ్లు ఆ నల్లనయ్యను చూసి ఎప్పుడు పునీతమవుతాయి? ఆయన నన్ను చూసి నవ్వుతారా? నన్ను పేరు పెట్టి పిలుస్తారా?" అని ఎన్నో ఆలోచనలతో పరవశించిపోతాడు. భగవంతుని దర్శనం కోసం తపించే ఒక భక్తుడి ఆర్తి అక్రూరుడి ప్రయాణంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆయనకు మార్గమంతా కృష్ణమయంగానే కనిపిస్తుంది. గాలిలో కృష్ణుడి వేణుగానం వినిపిస్తున్నట్లు, ప్రకృతి అంతా ఆయన కోసమే ఎదురుచూస్తున్నట్లు అక్రూరుడు భావిస్తాడు.


బృందావనం చేరుకున్న అక్రూరుడికి శ్రీకృష్ణుడి పాదముద్రలు కనిపిస్తాయి. ఆ పాదముద్రలలో ధ్వజ, వజ్ర, అంకుశ చిహ్నాలను చూసి ఆయన రథం నుండి కిందకు దూకి, ఆ ధూళిలో దొర్లి పరవశంతో పులకించిపోతాడు. ఒక గొప్ప యదువంశీయుడు, మంత్రి అయిన అక్రూరుడు భక్తి పారవశ్యంలో తన హోదాను, లోకాన్ని మర్చిపోయి భగవంతుని పాదధూళిని శిరస్సున ధరించడం ఆయనలోని అనన్య సామాన్యమైన భక్తిని చాటుతుంది. నందనందనుడైన శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు ఆవులను కాసి తిరిగి వస్తుండగా ఆయన కంటపడతారు. ఆ నీలమేఘశ్యాముడిని చూడగానే అక్రూరుడి జన్మ ధన్యమైందని భావిస్తాడు.


శ్రీకృష్ణుడు అక్రూరుడిని సాదరంగా ఆహ్వానించి, కంసుడి క్షేమ సమాచారాలను అడుగుతాడు. అక్రూరుడు కంసుడి కుట్రల గురించి వివరించి, మధురకు రావాలని కోరతాడు. మరుసటి రోజు ప్రయాణం మొదలవుతుంది. మార్గమధ్యంలో యమునా నది తీరంలో అక్రూరుడు స్నానం చేయడానికి వెళతాడు. నీటిలో మునిగిన ఆయనకు ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపిస్తుంది. నీటి అడుగున వెయ్యి పడగల ఆదిశేషుడిపై పవళించి ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువును, ఆయనను సేవిస్తున్న సిద్ధ, చారణ, గంధర్వులను దర్శించుకుంటాడు. కళ్ళెత్తి బయటకు చూడగా రథం మీద కూర్చున్న బలరామకృష్ణులు కనిపిస్తారు. మళ్లీ నీటిలో చూడగా అదే విష్ణు స్వరూపం కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల శ్రీకృష్ణుడే సాక్షాత్తు పరమాత్మ అని అక్రూరుడు గ్రహిస్తాడు.


యమునా నది అంతర్భాగంలో అక్రూరుడు చేసిన ఆ దివ్య స్తుతి భాగవతంలో అత్యంత విశిష్టమైనది. ఆయన పరమాత్మను సర్వవ్యాపిగా, సర్వలోక నియంతగా కొనియాడుతాడు. "ఓ దేవా! నీవు ప్రకృతికి అతీతుడవు. బ్రహ్మదేవుడు సైతం నీ నాభి కమలం నుండి ఉద్భవించినవాడే. వేదాలు నిన్నే వివిధ రూపాల్లో స్తుతిస్తున్నాయి. కొందరు నిన్ను యజ్ఞపురుషుడిగా, మరికొందరు జ్ఞానస్వరూపుడిగా, ఇంకొందరు భక్తి మార్గంలో ఆరాధిస్తున్నారు. నీవు ఒక్కడివే అయినా అనేక రూపాల్లో భక్తులను అనుగ్రహిస్తావు" అని అక్రూరుడు పరవశించిపోతాడు. ఈ స్తుతిలో అక్రూరుడు సగుణ, నిర్గుణ రూపాలలోని ఏకత్వాన్ని అద్భుతంగా వివరిస్తాడు. తనను సంసార సాగరం నుండి ఉద్ధరించమని, అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించమని ఆ వేడుకుంటాడు.


ఈ దర్శనం అక్రూరుడికి పరిపూర్ణమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఆయన మనస్సులోని సందేహాలన్నీ తొలగిపోతాయి. మధురకు చేరుకున్నాక, కృష్ణుడు కంసుడిని సంహరించి అక్రూరుడిని గౌరవిస్తాడు. అక్రూరుడి భక్తి కేవలం ఒక ప్రయాణం కాదు, అది జీవాత్మ పరమాత్మను చేరుకోవడానికి చేసే అన్వేషణ. భగవంతుని పట్ల నిశ్చలమైన ప్రేమ, శరణాగతి ఉంటే పరమాత్మ తానే భక్తుడి దగ్గరకు వస్తాడని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. అక్రూరుడు పొందిన ఈ దివ్య అనుభవం ప్రతి భక్తుడికి స్ఫూర్తిదాయకం. భగవత్ చింతనలో తరిస్తే జీవితం ఎంత ధన్యమవుతుందో అక్రూరుడి చరిత్ర ద్వారా స్పష్టమవుతుంది. 


సమాప్తం

[k3vv3]

ఇక్ష్వాకుడు
 

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
అయోధ్య నగరం వేకువజామునే వేద మంత్రోచ్చారణలతో ప్రతిధ్వనిస్తోంది. సూర్యవంశ మూలపురుషుడైన ఇక్ష్వాకు చక్రవర్తి తన దైనందిన ధర్మకార్యాలను ముగించుకుని సభాభవనానికి చేరుకున్నారు. వైవస్వత మనువు కుమారుడైన ఇక్ష్వాకు కేవలం ఒక రాజు మాత్రమే కాదు, ధర్మానికి సజీవ రూపం. ఆయన జననం ఒక పవిత్రమైన పుత్రకామేష్ఠి యజ్ఞం ద్వారా జరిగిందని పురాణాలు చెబుతాయి. చిన్నతనం నుంచే సత్యం పట్ల మక్కువ, అన్యాయం పట్ల అసహ్యం ఆయన వ్యక్తిత్వంలో పెనవేసుకుపోయాయి. రాజ్యపాలన చేపట్టిన నాటి నుండి ఇక్ష్వాకు ధర్మాన్ని తన ఊపిరిగా భావించేవాడు. ఆయన పాలనలో ప్రజలు ఆకలిని ఎరుగరు, అన్యాయం అనే మాటే వారికి తెలియదు. ఒకరోజు ఇక్ష్వాకు తన పరివారంతో కలిసి దట్టమైన అరణ్యంలోకి వేటకు వెళ్ళాడు. ఆ సమయంలో జరిగిన ఒక సంఘటన ఆయన నిష్పక్షపాత బుద్ధికి నిదర్శనంగా నిలిచింది.



వేట సాగుతుండగా, ఇక్ష్వాకు కుమారుడైన వికుక్షి ఒక అనాలోచితమైన పొరపాటు చేశాడు. పితృదేవతల ఆరాధన కోసం ఉద్దేశించిన మాంసంలో ఒక భాగాన్ని, ఆకలి తట్టుకోలేక యజ్ఞానికి ముందే భుజించాడు. ఇది శాస్త్ర విరుద్ధమని, అపచారమని తెలిసినా ఆ క్షణికావేశంలో వికుక్షి నిగ్రహం కోల్పోయాడు. ఈ విషయం తెలిసిన ఇక్ష్వాకు తీవ్రంగా కలత చెందాడు. "రాజకుమారుడివైన నీవే నియమాలను అతిక్రమిస్తే, సామాన్య ప్రజలకు ఏమని సందేశం ఇస్తావు? నియమం అందరికీ సమానమే" అని గంభీరంగా ప్రకటించాడు. పుత్రవాత్సల్యం కంటే ధర్మమే మిన్న అని భావించి, తన కుమారుడైన వికుక్షిని తక్షణమే రాజ్యం నుండి బహిష్కరించాడు. తండ్రిగా గుండె నిండా బాధ ఉన్నా, పాలకుడిగా ఆయన ధర్మం వైపే మొగ్గు చూపాడు. ఈ కఠిన నిర్ణయం రాజ్యంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ క్రమశిక్షణపై ఉన్న గౌరవాన్ని రెట్టింపు చేసింది. అధికారం అనేది బాధ్యత అని, అది స్వేచ్ఛావిహారం కాదని ఆయన చేతలతో నిరూపించారు.



మరో సందర్భంలో, ఇక్ష్వాకు రాజ్యంలో ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడు తన ఏకైక గోవును కోల్పోయి విలపిస్తూ రాజసభకు వచ్చాడు. ఆ గోవును క్రూర మృగాలు ఏమైనా ఎత్తుకుపోయాయేమోనని ఆయన భయం. రాజు తన స్వంత పనులన్నీ పక్కన పెట్టి, ఆ వృద్ధుడి కన్నీటిని తుడువడానికి స్వయంగా బయలుదేరాడు. దారిలో ఎదురైన ఎన్నో సవాళ్లను, అడవిలోని గాలివానలను సైతం లెక్కచేయకుండా వెతికారు. చివరకు ఒక లోతైన ప్రదేశంలో అడవి జంతువుల బారి నుండి ఆ గోవును రక్షించి తెచ్చి బ్రాహ్మణుడికి అప్పగించాడు. "ప్రజల కన్నీరు తుడవలేని రాజు, ఆ కిరీటానికి అనర్హుడు" అన్నది ఆయన సిద్ధాంతం. కేవలం మనుషులకే కాదు, ప్రకృతిలోని ప్రతి ప్రాణికి ఆయన రక్షకుడిగా నిలిచాడు. వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేసి ఇంద్రుడికి సమానమైన కీర్తిని గడించినా, ఆయనలో ఇసుమంతైనా అహంకారం ఉండేది కాదు. అణకువ అనేది రాజుకు అసలైన అలంకారమని ఆయన నమ్మేవారు. ఇక్ష్వాకు పాలనలో అయోధ్య సుభిక్షంగా ఉండేది. పంటలు సమృద్ధిగా పండేవి, ప్రజలు పరస్పర గౌరవంతో జీవించేవారు.



అయోధ్య నగరాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత ఇక్ష్వాకుదే. ఆయన పాలనలో విద్యాలయాలు, ధర్మశాలలు ఎంతో వైభవంగా ఉండేవి. ఇక్ష్వాకు చక్రవర్తి యోగ విద్యలోనూ గొప్ప ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. ఆయన సూర్యుడి నుండి పొందిన పరమ రహస్య జ్ఞానాన్ని తన రాజ్యంలోని అర్హులైన ప్రజలందరికీ పంచాడు. భౌతిక సుఖాల కంటే ఆత్మశాంతి గొప్పదని ఆయన ప్రవచించేవారు. కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ, ఇక్ష్వాకు తన బాధ్యతల నుండి విముక్తుడు కావాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. వికుక్షి తన తప్పును తెలుసుకుని పశ్చాత్తాపం చెందడంతో, అతడిని పిలిపించి రాజ్య బాధ్యతలు అప్పగించాడు. ఒక పాలకుడికి ఉండవలసిన సహనం, త్యాగం, కర్తవ్య నిర్వహణ గురించి ఎంతో ఓపికగా హితబోధ చేశాడు. తప్పును మన్నించడం కూడా ధర్మంలో భాగమేనని ఆయన కుమారుడికి అర్థమయ్యేలా చెప్పారు. ఒక తప్పు చేసిన వ్యక్తి నిజంగా పశ్చాత్తాపం చెందినప్పుడు అతనికి మార్చుకునే అవకాశం ఇవ్వడం కూడా రాజనీతియే.



వయసు పైబడిన తర్వాత ఇక్ష్వాకు వానప్రస్థాశ్రమాన్ని స్వీకరించి అడవులకు వెళ్ళిపోయాడు. అక్కడ కఠోరమైన తపస్సు ఆచరిస్తూ పరమాత్మను ధ్యానించాడు. చివరకు యోగ సమాధిలో ఐక్యం చెందాడు. ఇక్ష్వాకు నిర్మించిన సత్యం, ధర్మం అనే పునాదుల మీదనే సూర్యవంశం కొన్ని వేల ఏళ్ల పాటు అజేయంగా వర్ధిల్లింది. మాట తప్పని హరిశ్చంద్రుడు, గంగను భూమికి తెచ్చిన భగీరథుడు, మర్యాదా పురుషోత్తముడైన శ్రీరాముడు వంటి మహాపురుషులు ఈ వంశంలో జన్మించడానికి ఇక్ష్వాకు వేసిన ధర్మబీజాలే ప్రధాన కారణం. సూర్యవంశం అంటేనే త్యాగానికి, సత్యానికి ప్రతిరూపంగా నిలవడంలో ఆయన కృషి అమోఘం. పరిమితులు లేని అధికారాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా ఉపయోగించాలో, స్వేచ్ఛకు క్రమశిక్షణ తోడైనప్పుడే అది సార్థకమవుతుందని ఆయన జీవితం లోకానికి నిరంతరం చాటి చెబుతూనే ఉంటుంది. ఇక్ష్వాకు వారసత్వం కేవలం ఒక వంశ చరిత్ర మాత్రమే కాదు, అది ఒక సంస్కృతికి పునాది. ధర్మం కోసం నిలబడడం, ప్రజలను కన్నబిడ్డల్లా చూడడం అనే లక్షణాలను ఆయన తరువాతి తరాలకు వారసత్వంగా ఇచ్చారు. ఆ మహారాజు చూపిన బాటలోనే నేటికీ ఆదర్శపాలన గురించి చర్చించుకుంటున్నాము.
సమాప్తం

[k3vv3]

వైవస్వత మనువు

 
                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
సృష్టి ఆరంభంలో ధర్మ సంస్థాపన కోసం ఉద్భవించిన అత్యంత పవిత్రమైన నామం వైవస్వత మనువు. సూర్యభగవానుడైన వివస్వానుడికి, విశ్వకర్మ పుత్రిక అయిన సంజ్ఞాదేవికి జన్మించిన కుమారుడే ఈ మనువు. ప్రస్తుత వైవస్వత మన్వంతరానికి ఆయనే అధిపతి. సూర్యవంశానికి మూలపురుషుడిగా, మానవ జాతికి ధర్మశాస్త్రాలను ప్రసాదించిన ఆదిరాజుగా ఆయన చరిత్ర అజరామరం. వివస్వానుడి తేజస్సును పుణికిపుచ్చుకున్న మనువు, తన తండ్రి నుండి యోగ విజ్ఞానాన్ని మరియు రాజధర్మాలను నేర్చుకుని భూమండలాన్ని పాలించారు. సూర్యభగవానుడు స్వయంగా ఈ జ్ఞానాన్ని మనువుకు బోధించినట్లు భగవద్గీతలోని నాలుగవ అధ్యాయంలో ప్రస్తావించబడింది.


వైవస్వత మనువు చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం 'మత్స్యావతారం'తో ముడిపడి ఉంది. ఒకనాడు మనువు కృతమాలా నదిలో సంధ్యావందనం ఆచరిస్తూ తర్పణం వదులుతుండగా, ఆయన దోసిట్లోకి ఒక చిన్న చేప పిల్ల వచ్చింది. ఆ చేప తనను పెద్ద జలచరాల నుండి రక్షించమని వేడుకుంది. దయామయుడైన మనువు ఆ చేపను తన కమండలంలో వేసి ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. అయితే ఆ చేప అసాధారణ రీతిలో పెరుగుతూ కమండలం సరిపోకపోవడంతో బిందెలోకి, ఆపై చెరువులోకి, నదిలోకి, చివరకు సముద్రంలోకి చేరింది. అప్పుడు మనువు ఆ చేప సాధారణమైనది కాదని, సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువని గ్రహించి ప్రార్థించారు. అప్పుడు భగవంతుడు మత్స్యరూపంలో ప్రత్యక్షమై, ఏడు రోజులలో సంభవించబోయే ప్రళయం గురించి హెచ్చరించారు.


ప్రళయ కాలంలో భూమి అంతా జలమయమవుతుందని, ఆ సమయంలో సకల జీవరాశులను, ఓషధులను, వేదాలను రక్షించమని విష్ణువు మనువును ఆదేశించారు. భగవంతుని ఆజ్ఞ ప్రకారం మనువు ఒక భారీ నౌకను సిద్ధం చేసుకున్నారు. ప్రళయం సంభవించి జలాలు భూమిని ముంచెత్తుతున్నప్పుడు, సప్తమహర్షులు, సమస్త జీవజాతుల బీజాలతో ఆయన ఆ నౌకలోకి ప్రవేశించారు. ఆ భయంకరమైన సమయంలో విష్ణువు మహా మత్స్య రూపంలో వచ్చి, వాసుకి అనే సర్పం సాయంతో ఆ నౌకను తన కొమ్ముకు కట్టమని చెప్పారు. హిమాలయ పర్వత శిఖరాల వద్ద ఆ నౌకను సురక్షితంగా నిలిపి, ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత తిరిగి నూతన సృష్టిని ప్రారంభించడానికి మనువుకు దిశానిర్దేశం చేశారు.


ప్రళయం అనంతరం మనువు అరణ్యాలలో కఠోర తపస్సు ఆచరించి, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో సృష్టి కార్యానికి ఉపక్రమించారు. ఆయనకు పది మంది పుత్రులు జన్మించారు, వారిలో ఇక్ష్వాకు మహారాజు ప్రసిద్ధుడు. ఈ ఇక్ష్వాకు ద్వారానే అయోధ్య రాజధానిగా సూర్యవంశం విలసిల్లింది. మనువు కేవలం పాలకుడిగానే కాకుండా, సమాజానికి చట్టాలను అందించిన గొప్ప మేధావి. ఆయన రచించిన ధర్మశాస్త్రం మానవ ప్రవర్తనకు, సామాజిక విలువులకు ఒక మార్గదర్శిగా నిలిచింది. ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా గడపాలో, రాజు ప్రజలను ఎలా రక్షించాలో ఆయన స్పష్టంగా వివరించారు. ఆయన పాలనలో రాజ్యపాలన అనేది భోగంగా కాక, ఒక తపస్సులా సాగింది.


వైవస్వత మనువు పాలనలో సత్యం, అహింస, ధర్మం వెల్లివిరిశాయి. ఆయన ఆశీస్సులతోనే మానవ జాతి అభివృద్ధి చెందింది కాబట్టి మనల్ని 'మానవులు' అంటే మనువు సంతతి అని పిలుస్తారు. సూర్యుని నుండి పొందిన వెలుగును ధర్మరూపంలో లోకానికి పంచిన వైవస్వత మనువు వృత్తాంతం మన సంస్కృతిలో ఒక గొప్ప వారసత్వం. సూర్యవంశపు రాజులందరికీ ఆయనే ఆదర్శం. శ్రీరామచంద్రుడు కూడా తన పూర్వీకుడైన మనువు నిర్దేశించిన ధర్మాలనే పాటించి 'రామరాజ్యం' స్థాపించారు. వివస్వానుడి తేజస్సు మనువు ద్వారా ప్రవహించి ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజులలో నిలిచింది. యుగయుగాలుగా వైవస్వత మనువు పేరు ధర్మానికి పర్యాయపదంగా నిలిచిపోతుంది. ఆయన చూపిన మార్గం నేటికీ సత్యశోధకులకు దిక్సూచిగా ఉంది.


సమాప్తం

[k3vv3]

వైవస్వత మనువు


రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
సృష్టి ఆరంభంలో ధర్మ సంస్థాపన కోసం ఉద్భవించిన అత్యంత పవిత్రమైన నామం వైవస్వత మనువు. సూర్యభగవానుడైన వివస్వానుడికి, విశ్వకర్మ పుత్రిక అయిన సంజ్ఞాదేవికి జన్మించిన కుమారుడే ఈ మనువు. ప్రస్తుత వైవస్వత మన్వంతరానికి ఆయనే అధిపతి. సూర్యవంశానికి మూలపురుషుడిగా, మానవ జాతికి ధర్మశాస్త్రాలను ప్రసాదించిన ఆదిరాజుగా ఆయన చరిత్ర అజరామరం. వివస్వానుడి తేజస్సును పుణికిపుచ్చుకున్న మనువు, తన తండ్రి నుండి యోగ విజ్ఞానాన్ని మరియు రాజధర్మాలను నేర్చుకుని భూమండలాన్ని పాలించారు. సూర్యభగవానుడు స్వయంగా ఈ జ్ఞానాన్ని మనువుకు బోధించినట్లు భగవద్గీతలోని నాలుగవ అధ్యాయంలో ప్రస్తావించబడింది.


వైవస్వత మనువు చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం 'మత్స్యావతారం'తో ముడిపడి ఉంది. ఒకనాడు మనువు కృతమాలా నదిలో సంధ్యావందనం ఆచరిస్తూ తర్పణం వదులుతుండగా, ఆయన దోసిట్లోకి ఒక చిన్న చేప పిల్ల వచ్చింది. ఆ చేప తనను పెద్ద జలచరాల నుండి రక్షించమని వేడుకుంది. దయామయుడైన మనువు ఆ చేపను తన కమండలంలో వేసి ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. అయితే ఆ చేప అసాధారణ రీతిలో పెరుగుతూ కమండలం సరిపోకపోవడంతో బిందెలోకి, ఆపై చెరువులోకి, నదిలోకి, చివరకు సముద్రంలోకి చేరింది. అప్పుడు మనువు ఆ చేప సాధారణమైనది కాదని, సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువని గ్రహించి ప్రార్థించారు. అప్పుడు భగవంతుడు మత్స్యరూపంలో ప్రత్యక్షమై, ఏడు రోజులలో సంభవించబోయే ప్రళయం గురించి హెచ్చరించారు.


ప్రళయ కాలంలో భూమి అంతా జలమయమవుతుందని, ఆ సమయంలో సకల జీవరాశులను, ఓషధులను, వేదాలను రక్షించమని విష్ణువు మనువును ఆదేశించారు. భగవంతుని ఆజ్ఞ ప్రకారం మనువు ఒక భారీ నౌకను సిద్ధం చేసుకున్నారు. ప్రళయం సంభవించి జలాలు భూమిని ముంచెత్తుతున్నప్పుడు, సప్తమహర్షులు, సమస్త జీవజాతుల బీజాలతో ఆయన ఆ నౌకలోకి ప్రవేశించారు. ఆ భయంకరమైన సమయంలో విష్ణువు మహా మత్స్య రూపంలో వచ్చి, వాసుకి అనే సర్పం సాయంతో ఆ నౌకను తన కొమ్ముకు కట్టమని చెప్పారు. హిమాలయ పర్వత శిఖరాల వద్ద ఆ నౌకను సురక్షితంగా నిలిపి, ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత తిరిగి నూతన సృష్టిని ప్రారంభించడానికి మనువుకు దిశానిర్దేశం చేశారు.


ప్రళయం అనంతరం మనువు అరణ్యాలలో కఠోర తపస్సు ఆచరించి, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో సృష్టి కార్యానికి ఉపక్రమించారు. ఆయనకు పది మంది పుత్రులు జన్మించారు, వారిలో ఇక్ష్వాకు మహారాజు ప్రసిద్ధుడు. ఈ ఇక్ష్వాకు ద్వారానే అయోధ్య రాజధానిగా సూర్యవంశం విలసిల్లింది. మనువు కేవలం పాలకుడిగానే కాకుండా, సమాజానికి చట్టాలను అందించిన గొప్ప మేధావి. ఆయన రచించిన ధర్మశాస్త్రం మానవ ప్రవర్తనకు, సామాజిక విలువులకు ఒక మార్గదర్శిగా నిలిచింది. ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా గడపాలో, రాజు ప్రజలను ఎలా రక్షించాలో ఆయన స్పష్టంగా వివరించారు. ఆయన పాలనలో రాజ్యపాలన అనేది భోగంగా కాక, ఒక తపస్సులా సాగింది.


వైవస్వత మనువు పాలనలో సత్యం, అహింస, ధర్మం వెల్లివిరిశాయి. ఆయన ఆశీస్సులతోనే మానవ జాతి అభివృద్ధి చెందింది కాబట్టి మనల్ని 'మానవులు' అంటే మనువు సంతతి అని పిలుస్తారు. సూర్యుని నుండి పొందిన వెలుగును ధర్మరూపంలో లోకానికి పంచిన వైవస్వత మనువు వృత్తాంతం మన సంస్కృతిలో ఒక గొప్ప వారసత్వం. సూర్యవంశపు రాజులందరికీ ఆయనే ఆదర్శం. శ్రీరామచంద్రుడు కూడా తన పూర్వీకుడైన మనువు నిర్దేశించిన ధర్మాలనే పాటించి 'రామరాజ్యం' స్థాపించారు. వివస్వానుడి తేజస్సు మనువు ద్వారా ప్రవహించి ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజులలో నిలిచింది. యుగయుగాలుగా వైవస్వత మనువు పేరు ధర్మానికి పర్యాయపదంగా నిలిచిపోతుంది. ఆయన చూపిన మార్గం నేటికీ సత్యశోధకులకు దిక్సూచిగా ఉంది.


సమాప్తం

[k3vv3]

నారదునికి శాపం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


వైకుంఠంలో నిత్యం విష్ణునామస్మరణతో మార్మోగే వాతావరణం నెలకొని ఉండేది. దేవర్షి నారదుడు తన మహతి వీణను మీటుతూ నారాయణ మంత్రమును జపిస్తూ లోకసంచారం చేసేవాడు. నారదుడు ఎక్కడికి వెళ్లినా అక్కడ ఏదో ఒక కలహం మొదలయ్యేది. ఆ కలహాలు లోకకల్యాణానికే జరిగినప్పటికీ దేవతల మధ్య అప్పుడప్పుడు అశాంతికి కారణమయ్యేవి. నారదుని మాటలు వినడానికి ఎంతో మధురంగా వినపడేవి కానీ అవి ఎదుటివారి మనసులో అనుమానపు బీజాలు నాటి ఒకరిపై ఒకరికి అసూయ కలిగేలా చేసేవి. ఒకానొక శుభసమయాన ఇంద్రుని సభలో శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆ సభలో ఉన్న దేవతలందరూ భక్తిభావంతో స్వామిని సేవిస్తున్నారు.


నారదుడు మెల్లగా విష్ణుమూర్తి వద్దకు చేరుకుని ఇలా అన్నాడు. లోకనాథా! భూలోకంలో మీ భక్తులు కోకొల్లలుగా ఉన్నారు. వారందరూ తమ భక్తిని చాటుకుంటున్నారు. కానీ భూలోకంలో ఒక బోయవాడు ఉన్నాడు. అతడు మీపై ఎలాంటి భక్తిని ప్రదర్శించడు. కేవలం తన జీవనోపాధి కోసం జంతువులను వేటాడుతూ క్రూరంగా ప్రవర్తిస్తాడు. అటువంటి వ్యక్తికి కూడా మీరు మోక్షం ప్రసాదించాలని తలచుకోవడం విడ్డూరంగా ఉంది. దయచేసి దీని వెనుక ఉన్న మర్మమేమిటో సెలవియ్యండి అని అడిగాడు. విష్ణుమూర్తి చిరునవ్వు చిందిస్తూ నారదా! ఆ బోయవాడు ఎవరో నీవే వివరించు అని అడిగాడు.


నారదుడు ఉత్సాహంగా శ్రీవల్లభుడు అనే వ్యక్తి వేటగాడుగా జీవిస్తున్నాడు. అతడు ప్రతిరోజూ మిమ్మల్ని పూజిస్తున్నట్లు నటిస్తాడు కానీ అతని మనసులో నిజమైన భక్తి లేదు. కేవలం అతని భార్య శ్రీదేవి మాత్రమే నిష్కల్మషమైన భక్తురాలు. ఆమె భక్తి వల్లే అతనికి మీ అనుగ్రహం కలుగుతోంది. ఇది న్యాయం కాదు అని వాదించాడు. దేవతలందరూ నారదుని మాటలకు ఆశ్చర్యపోయారు. అప్పుడు విష్ణుమూర్తి సరే నారదా! నా మాయతో ఈ విషయాన్ని పరీక్షిద్దాం అని పలికాడు. ఆ క్షణమే నారదుడు ఒక కరుడుగట్టిన బోయవాడిగా మారిపోయాడు. అతని సుకుమారమైన ముఖం కఠినంగా మారింది. కళ్లలో క్రూరత్వం నిండింది. చేతిలోని వీణ కాస్తా వేటలో జంతువులను హింసించే ఒక బలమైన కర్రగా మారిపోయింది.


భూలోకంలో శ్రీవల్లభుని నివాసంలో నారదుడు బోయవాడి రూపంలో అడుగుపెట్టాడు. అతని భార్య శ్రీదేవి భర్త రూపంలో ఉన్న పరాయి వ్యక్తిని చూసి మొదట భయపడింది. నీవు ఎవరివి? నా భర్త ఎక్కడ? అని ఆందోళనతో ప్రశ్నించింది. అప్పుడు నారదుడు గంభీరమైన స్వరంతో నేనే నీ భర్తను. ఇకపై నా ఇష్టానుసారం నీవు నడుచుకోవాలి అని గర్జించాడు. శ్రీదేవి భయపడినా తన నిత్యకృత్యమైన విష్ణుపూజను మానలేదు. బోయవాడి రూపంలో ఉన్న నారదుడు ఆమెను ఎన్నో రకాలుగా ఇబ్బంది పెట్టాడు. పూజకు ఆటంకం కలిగించాడు. కానీ ఆమె భక్తి ఏమాత్రం చెలించలేదు. కష్టాలు ఎదురైనప్పుడే భక్తి మరింత దృఢమవుతుందని ఆమె నిరూపించింది.

[k3vv3]

ఒకరోజు బోయవాడు ఆమెను బలవంతంగా తన దారికి తెచ్చుకోవాలని ప్రయత్నించినప్పుడు ఆమె ఆర్తనాదాలు చేసింది. వెంటనే విష్ణుమూర్తి అక్కడ ప్రత్యక్షమై నారదా! చూశావా? భక్తి అంటే ప్రదర్శించేది కాదు అనుభవించేది. ఈ బోయవాడు నా పరమ భక్తుడు. నీవు అతని భక్తిని తక్కువ చేసి మాట్లాడావు. ఇప్పుడు నీ అహంకారానికి ఫలితంగా నీవు మానవ జన్మ ఎత్తక తప్పదు అని శాసించాడు. నారదుడు తన తప్పు తెలుసుకుని స్వామి! నన్ను క్షమించండి. అజ్ఞానంతో అహంకరించి మిమ్మల్ని పరీక్షించాను అని వేడుకున్నాడు.


మహావిష్ణువు శాంతించి నీవు ఒక సంవత్సరం పాటు భూలోకంలో సామాన్య మానవుడిగా జీవించాలి. ఆ తర్వాతే నీకు తిరిగి దేవర్షి పదవి లభిస్తుంది అని చెప్పాడు. నారదుడు ఒక సాధారణ పేద కుటుంబంలో జన్మించి ఆకలి దప్పులు పేదరికం కుటుంబ బాధ్యతలు వంటి ఎన్నో కష్టాలను అనుభవించాడు. ఆ కాలంలో అతనికి భక్తి వెనుక ఉన్న ఆవేదన ఆర్తి అర్థమయ్యాయి. కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు దేవునిపై కలిగే నమ్మకమే నిజమైన భక్తి అని తెలుసుకున్నాడు. ఏడాది గడిచిన తర్వాత విష్ణుమూర్తి అతనికి శాపవిముక్తి కలిగించాడు. అప్పటి నుండి నారదుని ప్రవర్తనలో మార్పు వచ్చింది. అతని మాటల్లో ఇప్పుడు కలహాల కంటే భక్తి మార్గ ప్రచారం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. నారదునికి కలిగిన ఆ శాపం అతనికి ఒక గొప్ప పాఠంగా మిగిలిపోయింది. లోకంలో భక్తిని పరీక్షించే అధికారం ఎవరికీ లేదని అందరూ గుర్తించారు.  
సమాప్తం

[k3vv3]

నరనారాయణులు

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
నర నారాయణులు ప్రాచీన భారతదేశ పురాణాలలో అత్యంత శక్తివంతమైన ముని సోదరులు. వీరు సాక్షాత్తూ శ్రీమహావిష్ణువు అంశతో లోక కల్యాణం కోసం అవతరించారు. బదరికావనంలో నివసిస్తూ ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించిన వీరి కథ మానవత్వాన్ని దైవత్వాన్ని కలిపే వారధిలా నిలుస్తుంది. నరుడు నారాయణుడు ఇద్దరు వేర్వేరు వ్యక్తులుగా కనిపించినప్పటికీ వారి ఆత్మ ఒక్కటే. వీరు ధర్మదేవత మూర్తిదేవి దంపతులకు పుత్రులుగా జన్మించారు. సత్యయుగం నుండి లోక రక్షణ కోసం వీరు నిరంతరం తపస్సు చేస్తూనే ఉన్నారు.

ఒకానొక సమయంలో సహస్రకవచుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుని నుండి వెయ్యి కవచాల వరాన్ని పొందాడు. ఆ కవచాలను ఛేదించాలంటే వెయ్యి ఏళ్లు తపస్సు చేసి ఒక్కొక్క కవచాన్ని విడగొట్టవలసి ఉంటుంది. అటువంటి అసాధ్యమైన కార్యాన్ని నర నారాయణులు ఇద్దరూ కలిసి పూర్తి చేశారు. ఒకరు తపస్సు చేస్తుంటే మరొకరు రాక్షసునితో యుద్ధం చేసేవారు. వెయ్యి సంవత్సరాల యుద్ధం తర్వాత ఒక కవచం విచ్ఛిన్నం అయ్యేది. ఈ విధంగా తొమ్మిది వందల తొంభై తొమ్మిది కవచాలను వారు నాశనం చేశారు. చివరి కవచంతో మిగిలిన ఆ రాక్షసుడు సూర్యదేవుని శరణు వేడి తర్వాతి జన్మలో కర్ణుడిగా పుట్టాడు. నర నారాయణులే ద్వాపర యుగంలో కృష్ణార్జునులుగా అవతరించి ఆ కర్ణుడిని సంహరించి భూభారాన్ని తగ్గించారు.



నర నారాయణుల తపస్సు ఎంతటి శక్తివంతమైనదంటే దేవరాజైన ఇంద్రుడు సైతం వారి తపఃశక్తిని చూసి భయపడ్డాడు. వారి తపస్సును భగ్నం చేయడానికి ఇంద్రుడు అనేకమంది అప్సరసలను బదరికావనానికి పంపాడు. వసంత రుతువును సృష్టించి మన్మథుని సాయంతో వారిని ప్రలోభపెట్టాలని ప్రయత్నించాడు. అయితే నారాయణ మహర్షి శాంతచిత్తుడై నవ్వుతూ తన తొడపై ఒక పువ్వుతో గీత గీశాడు. ఆ గీత నుండి అత్యంత సుందరమైన ఊర్వశి జన్మించింది. స్వర్గలోకపు అప్సరసల కంటే మిన్నయైన ఆమెను చూసి ఇంద్రుడి దూతలు ఆశ్చర్యపోయారు. తమ గర్వం అణిగిపోయి వారు నర నారాయణులకు క్షమాపణలు చెప్పుకున్నారు. నారాయణ మహర్షి ఆ ఊర్వశిని ఇంద్రుడికి కానుకగా పంపారు.



వీరు కేవలం తపస్సంపన్నులే కాకుండా గొప్ప యుద్ధ వీరులు కూడా. వీరి ఆశ్రమం ప్రశాంతతకు నిలయం. హిమాలయాలలోని బద్రీనాథ్ క్షేత్రం నేటికీ నర నారాయణ పర్వతాల మధ్య కొలువై ఉంది. ఒక పర్వతాన్ని నరుడిగా మరొక పర్వతాన్ని నారాయణుడిగా భక్తులు భావిస్తారు. మానవ రూపంలో ఉంటూనే పరమాత్మ స్థితిని ఎలా చేరుకోవాలో నర నారాయణులు లోకానికి చాటి చెప్పారు. అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టి ఇంద్రియాలను జయించడం ద్వారా మాత్రమే మోక్షం లభిస్తుందని వారి జీవితం నిరూపిస్తుంది.



ప్రహ్లాదుడితో జరిగిన యుద్ధంలో కూడా నర నారాయణుల పరాక్రమం కనిపిస్తుంది. శివుని అనుగ్రహంతో ప్రహ్లాదుడు నర నారాయణులను ఎదుర్కొన్నాడు. సుదీర్ఘ కాలం సాగిన ఆ యుద్ధంలో చివరకు నర నారాయణుల అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించిన ప్రహ్లాదుడు తన తప్పు తెలుసుకుని వారికి శిరస్సు వంచాడు. భగవంతుడు తన భక్తులను పరీక్షించడానికి కూడా ఇటువంటి లీలలు చేస్తూ ఉంటాడు. నర నారాయణుల స్మరణ వల్ల మనసులోని కల్మషాలు తొలగిపోతాయి. వీరి కథలు కేవలం పురాణ విశేషాలు మాత్రమే కాకుండా ధర్మ మార్గంలో నడవడానికి కావలసిన ప్రేరణను అందిస్తాయి. భగవంతుడు మానవ రూపంలో మన మధ్యే ఉంటాడని ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటూ ధర్మాన్ని కాపాడాలని ఈ మహర్షుల చరిత్ర చెబుతుంది.



బదరికావనంలోని చల్లని గాలులు అక్కడ ప్రవహించే అలకనందా నది పవిత్రత నర నారాయణుల తపస్సు ఫలితమే. నేటికీ సత్యం ధర్మం శాంతిని కోరుకునే వారు ఆ మహర్షుల ఆశీస్సుల కోసం వేచి చూస్తారు. నర నారాయణుల తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే పరమాత్మ వైపు అడుగులు వేయడమే. లోక క్షేమం కోసం తమ సుఖాలను త్యాగం చేసిన ఆ మహనీయుల పాద పద్మాలకు నమస్కరించడం ప్రతి మానవుడి కర్తవ్యం, శిరోధార్యము.
సమాప్తం

[k3vv3]

శ్రీ నరసింహావతారం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
“పగలు కాదు… రాత్రి కాదు… లోపల కాదు… బయట కాదు… అప్పుడు భగవంతుడు ఎలా ప్రత్యక్షమయ్యాడో తెలుసా?”



శ్రీ సి.హెచ్.ప్రతాప్ గారి 'శ్రీ నరసింహావతారం' కథలో భగవంతుని అవతరణ ప్రత్యక్షంగా చూసిన అనుభూతిని పొందండి.
కృతయుగంలో హిరణ్యకశిపుడు అనే అసుర చక్రవర్తి బ్రహ్మదేవుని గురించి ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చిన విధాత ప్రత్యక్షమై వరం కోరుకోమనగా హిరణ్యకశిపుడు తనకు మరణం లేని వరాన్ని ప్రసాదించమని అడిగాడు. అయితే పుట్టిన ప్రతి ప్రాణికి మరణం తప్పదని బ్రహ్మ చెప్పడంతో హిరణ్యకశిపుడు అత్యంత చాకచక్యంగా కొన్ని నిబంధనలతో కూడిన వరాన్ని పొందాడు. తనకు ఆకాశంలో గానీ భూమిపై గానీ మరణం ఉండకూడదని, ఆయుధాలతో గానీ శస్త్రాలతో గానీ చావు రాకూడదని, మనుషులు దేవతలు జంతువుల వల్ల ప్రాణహాని కలగకూడదని కోరుకున్నాడు. అలాగే పగలు గానీ రాత్రి గానీ ఇంటి లోపల గానీ బయట గానీ తనకు మృత్యువు సంభవించకూడదని వరం పొందాడు.



ఈ వర గర్వంతో హిరణ్యకశిపుడు ముల్లోకాలను పీడించడం మొదలుపెట్టాడు. దేవతలను దిక్పాలను ఓడించి తన పాదాలకు నమస్కరించేలా చేసుకున్నాడు. ఎక్కడ చూసినా హరినామ స్మరణ వినపడకూడదని తన పేరునే దైవంగా పూజించాలని శాసించాడు. అయితే అతని కుమారుడైన ప్రహ్లాదుడు పుట్టుకతోనే పరమ భాగవతోత్తముడు. తల్లి కాయాధు గర్భంలో ఉన్నప్పుడే నారద మహర్షి ఉపదేశం వల్ల ప్రహ్లాదుడు విష్ణు భక్తిని అలవరుచుకున్నాడు. రాక్షస రాజు తన కొడుకును విష్ణువుకు దూరం చేయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు చేశాడు. చదువు నేర్పే గురువులైన చండామార్కులు ప్రహ్లాదుని మార్చాలని చూసినా ఫలితం లేకపోయింది. ప్రహ్లాదుడు ఎల్లప్పుడూ శ్రీమన్నారాయణుని ధ్యానంలోనే మునిగి ఉండేవాడు.



కుమారుని ప్రవర్తనతో ఆగ్రహించిన హిరణ్యకశిపుడు అతడిని చంపమని ఆజ్ఞాపించాడు. ప్రహ్లాదుని ఏనుగులతో తొక్కించారు కొండల మీద నుండి తోసేశారు పాములతో కరిపించారు సముద్రంలో ముంచారు. నిప్పులలో వేయించారు. కానీ శ్రీహరి కృప వల్ల ప్రహ్లాదునికి ఎటువంటి ఆపద కలగలేదు. ఏ హాని తలపెట్టినా అతడు క్షేమంగా బయటపడేవాడు. అగ్నిదేవుడు సైతం ప్రహ్లాదుని తాకలేకపోయాడు. సముద్రపు అలలు అతడిని సురక్షితంగా ఒడ్డుకు చేర్చాయి. ఇది చూసిన హిరణ్యకశిపుడు సహనం కోల్పోయి స్వయంగా కొడుకును చంపడానికి సిద్ధపడ్డాడు. హిరణ్యకశిపుడు ప్రహ్లాదుని నిలదీస్తూ నిన్ను ప్రతి ఆపద నుండి కాపాడుతున్న ఆ విష్ణువు ఎక్కడ ఉన్నాడు? అని గర్జించాడు.



దానికి ఆ బాలుడు వినయంగా “తండ్రీ! ఆయన లేని చోటు లేదు. ఆయన సర్వవ్యాపి. అంతటా నిండి ఉన్నాడు” అని సమాధానమిచ్చాడు. 



“మరి ఈ ఎదురుగా ఉన్న రాతి స్తంభంలో ఉన్నాడా?” అని హిరణ్యకశిపుడు వెక్కిరిస్తూ అడిగాడు. 



ప్రహ్లాదుడు నిశ్చలమైన నమ్మకంతో “తప్పకుండా ఉన్నాడు” అని పలికాడు. 



తన గదతో ఆ స్తంభాన్ని హిరణ్యకశిపుడు బలంగా కొట్టాడు. అప్పుడు ఆ స్తంభం మధ్య నుండి భయంకరమైన శబ్దంతో శ్రీ నరసింహ స్వామి ఆవిర్భవించాడు. అది మనిషి రూపం కాదు అలాగని జంతువు రూపం కాదు. సింహపు తల మనిషి శరీరంతో ఉగ్రరూపంలో స్వామి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. స్వామి జటాజూటాలు ఆకాశమంతటా వ్యాపించగా కళ్ల నుండి నిప్పులు కురిశాయి.



ఆ సమయం పగలు కాదు రాత్రి కాదు అది సంధ్యా సమయం. ప్రదేశం లోపల కాదు బయట కాదు ఇంటి గడప మీద. స్వామి హిరణ్యకశిపుని తన తొడల మీద పడుకోబెట్టుకున్నాడు కాబట్టి భూమి మీద గానీ ఆకాశంలో గానీ మరణం సంభవించలేదు. ఎటువంటి ఆయుధాలు వాడకుండా తన పదునైన గోర్లతో ఆ రాక్షసుడి వక్షస్థలాన్ని చీల్చి సంహరించాడు. బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరాలకు ఎక్కడా భంగం కలగకుండా స్వామి ధర్మాన్ని నిలబెట్టాడు. హిరణ్యకశిపుని మరణంతో దేవతలు ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. ఆ సమయంలో ఆకాశం నుండి పుష్పవృష్టి కురిసింది. కిన్నెర కింపురుషులు స్వామిని కీర్తించారు.



స్వామి ఉగ్రత్వాన్ని చూసి దేవతలు సైతం భయపడి దూరంగా నిలబడగా ప్రహ్లాదుడు మాత్రం భయపడకుండా స్వామి పాదాలకు నమస్కరించాడు. పరమ భక్తుడైన ప్రహ్లాదుని చూసి స్వామి శాంతించి అతడిని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. 



“ప్రహ్లాదా! నీ భక్తికి మెచ్చాను ఏదైనా వరం కోరుకో” అని అడగ్గా ప్రహ్లాదుడు తన తండ్రి చేసిన పాపాలను క్షమించి మోక్షం ప్రసాదించమని కోరుకున్నాడు. తనను హింసించిన తండ్రికి కూడా సద్గతి కలగాలని కోరుకోవడం ప్రహ్లాదుని గొప్పతనానికి నిదర్శనం. భగవంతుడు ప్రహ్లాదుని కోరికను మన్నించి హిరణ్యకశిపునికి సద్గతిని ప్రసాదించాడు. భక్తి ముందు అధికారం అహంకారం తలవంచక తప్పదని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. శ్రీ నరసింహ స్వామి రక్షణకు నిదర్శనంగా ఇప్పటికీ భక్తుల హృదయాల్లో కొలువై ఉన్నాడు. లోకకల్యాణం కోసం భగవంతుడు ధరించే అవతారాలలో నరసింహ అవతారం అత్యంత మహిమాన్వితమైనది.  



సమాప్తం