పౌరాణిక (జానపద) కథలు - యుధామన్యుడు

[k3vv3]

అక్రూరుడు

 రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
యదు వంశానికి చెందిన అక్రూరుడు పరమ భాగవతోత్తముడు, నిష్కల్మషమైన మనస్సు కలవాడు. కంసుడి కొలువులో ఉన్నప్పటికీ, ఆయన హృదయం ఎప్పుడూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ధ్యానంలోనే మునిగి ఉండేది. కంసుడు బలరామకృష్ణులను చంపాలనే కుట్రతో, వారిని బృందావనం నుండి మధురకు తీసుకురావడానికి అక్రూరుడిని రాయబారిగా ఎంచుకుంటాడు. తన ప్రభువు ఆజ్ఞను నెరవేర్చడమే కాకుండా, సాక్షాత్తు పరబ్రహ్మ స్వరూపులైన అన్నదమ్ములను దర్శించుకునే భాగ్యం కలుగుతున్నందుకు అక్రూరుడు పొందిన ఆనందం వర్ణనాతీతం.


మధుర నుండి బృందావనానికి ప్రయాణమవుతున్న అక్రూరుడి మనస్సులో కలిగిన భావాలు భక్తాగ్రేసరులందరికీ ఒక మార్గదర్శకం. మార్గమధ్యంలో ఆయన రథంపై వెళ్తూ, "నేను ఏ పుణ్యం చేసుకున్నానని ఆ జగన్నాథుడిని చూడబోతున్నాను? నా కళ్లు ఆ నల్లనయ్యను చూసి ఎప్పుడు పునీతమవుతాయి? ఆయన నన్ను చూసి నవ్వుతారా? నన్ను పేరు పెట్టి పిలుస్తారా?" అని ఎన్నో ఆలోచనలతో పరవశించిపోతాడు. భగవంతుని దర్శనం కోసం తపించే ఒక భక్తుడి ఆర్తి అక్రూరుడి ప్రయాణంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఆయనకు మార్గమంతా కృష్ణమయంగానే కనిపిస్తుంది. గాలిలో కృష్ణుడి వేణుగానం వినిపిస్తున్నట్లు, ప్రకృతి అంతా ఆయన కోసమే ఎదురుచూస్తున్నట్లు అక్రూరుడు భావిస్తాడు.


బృందావనం చేరుకున్న అక్రూరుడికి శ్రీకృష్ణుడి పాదముద్రలు కనిపిస్తాయి. ఆ పాదముద్రలలో ధ్వజ, వజ్ర, అంకుశ చిహ్నాలను చూసి ఆయన రథం నుండి కిందకు దూకి, ఆ ధూళిలో దొర్లి పరవశంతో పులకించిపోతాడు. ఒక గొప్ప యదువంశీయుడు, మంత్రి అయిన అక్రూరుడు భక్తి పారవశ్యంలో తన హోదాను, లోకాన్ని మర్చిపోయి భగవంతుని పాదధూళిని శిరస్సున ధరించడం ఆయనలోని అనన్య సామాన్యమైన భక్తిని చాటుతుంది. నందనందనుడైన శ్రీకృష్ణుడు, బలరాముడు ఆవులను కాసి తిరిగి వస్తుండగా ఆయన కంటపడతారు. ఆ నీలమేఘశ్యాముడిని చూడగానే అక్రూరుడి జన్మ ధన్యమైందని భావిస్తాడు.


శ్రీకృష్ణుడు అక్రూరుడిని సాదరంగా ఆహ్వానించి, కంసుడి క్షేమ సమాచారాలను అడుగుతాడు. అక్రూరుడు కంసుడి కుట్రల గురించి వివరించి, మధురకు రావాలని కోరతాడు. మరుసటి రోజు ప్రయాణం మొదలవుతుంది. మార్గమధ్యంలో యమునా నది తీరంలో అక్రూరుడు స్నానం చేయడానికి వెళతాడు. నీటిలో మునిగిన ఆయనకు ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం కనిపిస్తుంది. నీటి అడుగున వెయ్యి పడగల ఆదిశేషుడిపై పవళించి ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువును, ఆయనను సేవిస్తున్న సిద్ధ, చారణ, గంధర్వులను దర్శించుకుంటాడు. కళ్ళెత్తి బయటకు చూడగా రథం మీద కూర్చున్న బలరామకృష్ణులు కనిపిస్తారు. మళ్లీ నీటిలో చూడగా అదే విష్ణు స్వరూపం కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల శ్రీకృష్ణుడే సాక్షాత్తు పరమాత్మ అని అక్రూరుడు గ్రహిస్తాడు.


యమునా నది అంతర్భాగంలో అక్రూరుడు చేసిన ఆ దివ్య స్తుతి భాగవతంలో అత్యంత విశిష్టమైనది. ఆయన పరమాత్మను సర్వవ్యాపిగా, సర్వలోక నియంతగా కొనియాడుతాడు. "ఓ దేవా! నీవు ప్రకృతికి అతీతుడవు. బ్రహ్మదేవుడు సైతం నీ నాభి కమలం నుండి ఉద్భవించినవాడే. వేదాలు నిన్నే వివిధ రూపాల్లో స్తుతిస్తున్నాయి. కొందరు నిన్ను యజ్ఞపురుషుడిగా, మరికొందరు జ్ఞానస్వరూపుడిగా, ఇంకొందరు భక్తి మార్గంలో ఆరాధిస్తున్నారు. నీవు ఒక్కడివే అయినా అనేక రూపాల్లో భక్తులను అనుగ్రహిస్తావు" అని అక్రూరుడు పరవశించిపోతాడు. ఈ స్తుతిలో అక్రూరుడు సగుణ, నిర్గుణ రూపాలలోని ఏకత్వాన్ని అద్భుతంగా వివరిస్తాడు. తనను సంసార సాగరం నుండి ఉద్ధరించమని, అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించమని ఆ వేడుకుంటాడు.


ఈ దర్శనం అక్రూరుడికి పరిపూర్ణమైన ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఆయన మనస్సులోని సందేహాలన్నీ తొలగిపోతాయి. మధురకు చేరుకున్నాక, కృష్ణుడు కంసుడిని సంహరించి అక్రూరుడిని గౌరవిస్తాడు. అక్రూరుడి భక్తి కేవలం ఒక ప్రయాణం కాదు, అది జీవాత్మ పరమాత్మను చేరుకోవడానికి చేసే అన్వేషణ. భగవంతుని పట్ల నిశ్చలమైన ప్రేమ, శరణాగతి ఉంటే పరమాత్మ తానే భక్తుడి దగ్గరకు వస్తాడని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. అక్రూరుడు పొందిన ఈ దివ్య అనుభవం ప్రతి భక్తుడికి స్ఫూర్తిదాయకం. భగవత్ చింతనలో తరిస్తే జీవితం ఎంత ధన్యమవుతుందో అక్రూరుడి చరిత్ర ద్వారా స్పష్టమవుతుంది. 


సమాప్తం

[k3vv3]

ఇక్ష్వాకుడు
 

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
అయోధ్య నగరం వేకువజామునే వేద మంత్రోచ్చారణలతో ప్రతిధ్వనిస్తోంది. సూర్యవంశ మూలపురుషుడైన ఇక్ష్వాకు చక్రవర్తి తన దైనందిన ధర్మకార్యాలను ముగించుకుని సభాభవనానికి చేరుకున్నారు. వైవస్వత మనువు కుమారుడైన ఇక్ష్వాకు కేవలం ఒక రాజు మాత్రమే కాదు, ధర్మానికి సజీవ రూపం. ఆయన జననం ఒక పవిత్రమైన పుత్రకామేష్ఠి యజ్ఞం ద్వారా జరిగిందని పురాణాలు చెబుతాయి. చిన్నతనం నుంచే సత్యం పట్ల మక్కువ, అన్యాయం పట్ల అసహ్యం ఆయన వ్యక్తిత్వంలో పెనవేసుకుపోయాయి. రాజ్యపాలన చేపట్టిన నాటి నుండి ఇక్ష్వాకు ధర్మాన్ని తన ఊపిరిగా భావించేవాడు. ఆయన పాలనలో ప్రజలు ఆకలిని ఎరుగరు, అన్యాయం అనే మాటే వారికి తెలియదు. ఒకరోజు ఇక్ష్వాకు తన పరివారంతో కలిసి దట్టమైన అరణ్యంలోకి వేటకు వెళ్ళాడు. ఆ సమయంలో జరిగిన ఒక సంఘటన ఆయన నిష్పక్షపాత బుద్ధికి నిదర్శనంగా నిలిచింది.



వేట సాగుతుండగా, ఇక్ష్వాకు కుమారుడైన వికుక్షి ఒక అనాలోచితమైన పొరపాటు చేశాడు. పితృదేవతల ఆరాధన కోసం ఉద్దేశించిన మాంసంలో ఒక భాగాన్ని, ఆకలి తట్టుకోలేక యజ్ఞానికి ముందే భుజించాడు. ఇది శాస్త్ర విరుద్ధమని, అపచారమని తెలిసినా ఆ క్షణికావేశంలో వికుక్షి నిగ్రహం కోల్పోయాడు. ఈ విషయం తెలిసిన ఇక్ష్వాకు తీవ్రంగా కలత చెందాడు. "రాజకుమారుడివైన నీవే నియమాలను అతిక్రమిస్తే, సామాన్య ప్రజలకు ఏమని సందేశం ఇస్తావు? నియమం అందరికీ సమానమే" అని గంభీరంగా ప్రకటించాడు. పుత్రవాత్సల్యం కంటే ధర్మమే మిన్న అని భావించి, తన కుమారుడైన వికుక్షిని తక్షణమే రాజ్యం నుండి బహిష్కరించాడు. తండ్రిగా గుండె నిండా బాధ ఉన్నా, పాలకుడిగా ఆయన ధర్మం వైపే మొగ్గు చూపాడు. ఈ కఠిన నిర్ణయం రాజ్యంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ క్రమశిక్షణపై ఉన్న గౌరవాన్ని రెట్టింపు చేసింది. అధికారం అనేది బాధ్యత అని, అది స్వేచ్ఛావిహారం కాదని ఆయన చేతలతో నిరూపించారు.



మరో సందర్భంలో, ఇక్ష్వాకు రాజ్యంలో ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడు తన ఏకైక గోవును కోల్పోయి విలపిస్తూ రాజసభకు వచ్చాడు. ఆ గోవును క్రూర మృగాలు ఏమైనా ఎత్తుకుపోయాయేమోనని ఆయన భయం. రాజు తన స్వంత పనులన్నీ పక్కన పెట్టి, ఆ వృద్ధుడి కన్నీటిని తుడువడానికి స్వయంగా బయలుదేరాడు. దారిలో ఎదురైన ఎన్నో సవాళ్లను, అడవిలోని గాలివానలను సైతం లెక్కచేయకుండా వెతికారు. చివరకు ఒక లోతైన ప్రదేశంలో అడవి జంతువుల బారి నుండి ఆ గోవును రక్షించి తెచ్చి బ్రాహ్మణుడికి అప్పగించాడు. "ప్రజల కన్నీరు తుడవలేని రాజు, ఆ కిరీటానికి అనర్హుడు" అన్నది ఆయన సిద్ధాంతం. కేవలం మనుషులకే కాదు, ప్రకృతిలోని ప్రతి ప్రాణికి ఆయన రక్షకుడిగా నిలిచాడు. వంద అశ్వమేధ యజ్ఞాలు చేసి ఇంద్రుడికి సమానమైన కీర్తిని గడించినా, ఆయనలో ఇసుమంతైనా అహంకారం ఉండేది కాదు. అణకువ అనేది రాజుకు అసలైన అలంకారమని ఆయన నమ్మేవారు. ఇక్ష్వాకు పాలనలో అయోధ్య సుభిక్షంగా ఉండేది. పంటలు సమృద్ధిగా పండేవి, ప్రజలు పరస్పర గౌరవంతో జీవించేవారు.



అయోధ్య నగరాన్ని ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత ఇక్ష్వాకుదే. ఆయన పాలనలో విద్యాలయాలు, ధర్మశాలలు ఎంతో వైభవంగా ఉండేవి. ఇక్ష్వాకు చక్రవర్తి యోగ విద్యలోనూ గొప్ప ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు. ఆయన సూర్యుడి నుండి పొందిన పరమ రహస్య జ్ఞానాన్ని తన రాజ్యంలోని అర్హులైన ప్రజలందరికీ పంచాడు. భౌతిక సుఖాల కంటే ఆత్మశాంతి గొప్పదని ఆయన ప్రవచించేవారు. కాలం గడుస్తున్న కొద్దీ, ఇక్ష్వాకు తన బాధ్యతల నుండి విముక్తుడు కావాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. వికుక్షి తన తప్పును తెలుసుకుని పశ్చాత్తాపం చెందడంతో, అతడిని పిలిపించి రాజ్య బాధ్యతలు అప్పగించాడు. ఒక పాలకుడికి ఉండవలసిన సహనం, త్యాగం, కర్తవ్య నిర్వహణ గురించి ఎంతో ఓపికగా హితబోధ చేశాడు. తప్పును మన్నించడం కూడా ధర్మంలో భాగమేనని ఆయన కుమారుడికి అర్థమయ్యేలా చెప్పారు. ఒక తప్పు చేసిన వ్యక్తి నిజంగా పశ్చాత్తాపం చెందినప్పుడు అతనికి మార్చుకునే అవకాశం ఇవ్వడం కూడా రాజనీతియే.



వయసు పైబడిన తర్వాత ఇక్ష్వాకు వానప్రస్థాశ్రమాన్ని స్వీకరించి అడవులకు వెళ్ళిపోయాడు. అక్కడ కఠోరమైన తపస్సు ఆచరిస్తూ పరమాత్మను ధ్యానించాడు. చివరకు యోగ సమాధిలో ఐక్యం చెందాడు. ఇక్ష్వాకు నిర్మించిన సత్యం, ధర్మం అనే పునాదుల మీదనే సూర్యవంశం కొన్ని వేల ఏళ్ల పాటు అజేయంగా వర్ధిల్లింది. మాట తప్పని హరిశ్చంద్రుడు, గంగను భూమికి తెచ్చిన భగీరథుడు, మర్యాదా పురుషోత్తముడైన శ్రీరాముడు వంటి మహాపురుషులు ఈ వంశంలో జన్మించడానికి ఇక్ష్వాకు వేసిన ధర్మబీజాలే ప్రధాన కారణం. సూర్యవంశం అంటేనే త్యాగానికి, సత్యానికి ప్రతిరూపంగా నిలవడంలో ఆయన కృషి అమోఘం. పరిమితులు లేని అధికారాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా ఉపయోగించాలో, స్వేచ్ఛకు క్రమశిక్షణ తోడైనప్పుడే అది సార్థకమవుతుందని ఆయన జీవితం లోకానికి నిరంతరం చాటి చెబుతూనే ఉంటుంది. ఇక్ష్వాకు వారసత్వం కేవలం ఒక వంశ చరిత్ర మాత్రమే కాదు, అది ఒక సంస్కృతికి పునాది. ధర్మం కోసం నిలబడడం, ప్రజలను కన్నబిడ్డల్లా చూడడం అనే లక్షణాలను ఆయన తరువాతి తరాలకు వారసత్వంగా ఇచ్చారు. ఆ మహారాజు చూపిన బాటలోనే నేటికీ ఆదర్శపాలన గురించి చర్చించుకుంటున్నాము.
సమాప్తం

[k3vv3]

వైవస్వత మనువు

 
                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
సృష్టి ఆరంభంలో ధర్మ సంస్థాపన కోసం ఉద్భవించిన అత్యంత పవిత్రమైన నామం వైవస్వత మనువు. సూర్యభగవానుడైన వివస్వానుడికి, విశ్వకర్మ పుత్రిక అయిన సంజ్ఞాదేవికి జన్మించిన కుమారుడే ఈ మనువు. ప్రస్తుత వైవస్వత మన్వంతరానికి ఆయనే అధిపతి. సూర్యవంశానికి మూలపురుషుడిగా, మానవ జాతికి ధర్మశాస్త్రాలను ప్రసాదించిన ఆదిరాజుగా ఆయన చరిత్ర అజరామరం. వివస్వానుడి తేజస్సును పుణికిపుచ్చుకున్న మనువు, తన తండ్రి నుండి యోగ విజ్ఞానాన్ని మరియు రాజధర్మాలను నేర్చుకుని భూమండలాన్ని పాలించారు. సూర్యభగవానుడు స్వయంగా ఈ జ్ఞానాన్ని మనువుకు బోధించినట్లు భగవద్గీతలోని నాలుగవ అధ్యాయంలో ప్రస్తావించబడింది.


వైవస్వత మనువు చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం 'మత్స్యావతారం'తో ముడిపడి ఉంది. ఒకనాడు మనువు కృతమాలా నదిలో సంధ్యావందనం ఆచరిస్తూ తర్పణం వదులుతుండగా, ఆయన దోసిట్లోకి ఒక చిన్న చేప పిల్ల వచ్చింది. ఆ చేప తనను పెద్ద జలచరాల నుండి రక్షించమని వేడుకుంది. దయామయుడైన మనువు ఆ చేపను తన కమండలంలో వేసి ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. అయితే ఆ చేప అసాధారణ రీతిలో పెరుగుతూ కమండలం సరిపోకపోవడంతో బిందెలోకి, ఆపై చెరువులోకి, నదిలోకి, చివరకు సముద్రంలోకి చేరింది. అప్పుడు మనువు ఆ చేప సాధారణమైనది కాదని, సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువని గ్రహించి ప్రార్థించారు. అప్పుడు భగవంతుడు మత్స్యరూపంలో ప్రత్యక్షమై, ఏడు రోజులలో సంభవించబోయే ప్రళయం గురించి హెచ్చరించారు.


ప్రళయ కాలంలో భూమి అంతా జలమయమవుతుందని, ఆ సమయంలో సకల జీవరాశులను, ఓషధులను, వేదాలను రక్షించమని విష్ణువు మనువును ఆదేశించారు. భగవంతుని ఆజ్ఞ ప్రకారం మనువు ఒక భారీ నౌకను సిద్ధం చేసుకున్నారు. ప్రళయం సంభవించి జలాలు భూమిని ముంచెత్తుతున్నప్పుడు, సప్తమహర్షులు, సమస్త జీవజాతుల బీజాలతో ఆయన ఆ నౌకలోకి ప్రవేశించారు. ఆ భయంకరమైన సమయంలో విష్ణువు మహా మత్స్య రూపంలో వచ్చి, వాసుకి అనే సర్పం సాయంతో ఆ నౌకను తన కొమ్ముకు కట్టమని చెప్పారు. హిమాలయ పర్వత శిఖరాల వద్ద ఆ నౌకను సురక్షితంగా నిలిపి, ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత తిరిగి నూతన సృష్టిని ప్రారంభించడానికి మనువుకు దిశానిర్దేశం చేశారు.


ప్రళయం అనంతరం మనువు అరణ్యాలలో కఠోర తపస్సు ఆచరించి, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో సృష్టి కార్యానికి ఉపక్రమించారు. ఆయనకు పది మంది పుత్రులు జన్మించారు, వారిలో ఇక్ష్వాకు మహారాజు ప్రసిద్ధుడు. ఈ ఇక్ష్వాకు ద్వారానే అయోధ్య రాజధానిగా సూర్యవంశం విలసిల్లింది. మనువు కేవలం పాలకుడిగానే కాకుండా, సమాజానికి చట్టాలను అందించిన గొప్ప మేధావి. ఆయన రచించిన ధర్మశాస్త్రం మానవ ప్రవర్తనకు, సామాజిక విలువులకు ఒక మార్గదర్శిగా నిలిచింది. ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా గడపాలో, రాజు ప్రజలను ఎలా రక్షించాలో ఆయన స్పష్టంగా వివరించారు. ఆయన పాలనలో రాజ్యపాలన అనేది భోగంగా కాక, ఒక తపస్సులా సాగింది.


వైవస్వత మనువు పాలనలో సత్యం, అహింస, ధర్మం వెల్లివిరిశాయి. ఆయన ఆశీస్సులతోనే మానవ జాతి అభివృద్ధి చెందింది కాబట్టి మనల్ని 'మానవులు' అంటే మనువు సంతతి అని పిలుస్తారు. సూర్యుని నుండి పొందిన వెలుగును ధర్మరూపంలో లోకానికి పంచిన వైవస్వత మనువు వృత్తాంతం మన సంస్కృతిలో ఒక గొప్ప వారసత్వం. సూర్యవంశపు రాజులందరికీ ఆయనే ఆదర్శం. శ్రీరామచంద్రుడు కూడా తన పూర్వీకుడైన మనువు నిర్దేశించిన ధర్మాలనే పాటించి 'రామరాజ్యం' స్థాపించారు. వివస్వానుడి తేజస్సు మనువు ద్వారా ప్రవహించి ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజులలో నిలిచింది. యుగయుగాలుగా వైవస్వత మనువు పేరు ధర్మానికి పర్యాయపదంగా నిలిచిపోతుంది. ఆయన చూపిన మార్గం నేటికీ సత్యశోధకులకు దిక్సూచిగా ఉంది.


సమాప్తం

[k3vv3]

వైవస్వత మనువు


రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
సృష్టి ఆరంభంలో ధర్మ సంస్థాపన కోసం ఉద్భవించిన అత్యంత పవిత్రమైన నామం వైవస్వత మనువు. సూర్యభగవానుడైన వివస్వానుడికి, విశ్వకర్మ పుత్రిక అయిన సంజ్ఞాదేవికి జన్మించిన కుమారుడే ఈ మనువు. ప్రస్తుత వైవస్వత మన్వంతరానికి ఆయనే అధిపతి. సూర్యవంశానికి మూలపురుషుడిగా, మానవ జాతికి ధర్మశాస్త్రాలను ప్రసాదించిన ఆదిరాజుగా ఆయన చరిత్ర అజరామరం. వివస్వానుడి తేజస్సును పుణికిపుచ్చుకున్న మనువు, తన తండ్రి నుండి యోగ విజ్ఞానాన్ని మరియు రాజధర్మాలను నేర్చుకుని భూమండలాన్ని పాలించారు. సూర్యభగవానుడు స్వయంగా ఈ జ్ఞానాన్ని మనువుకు బోధించినట్లు భగవద్గీతలోని నాలుగవ అధ్యాయంలో ప్రస్తావించబడింది.


వైవస్వత మనువు చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం 'మత్స్యావతారం'తో ముడిపడి ఉంది. ఒకనాడు మనువు కృతమాలా నదిలో సంధ్యావందనం ఆచరిస్తూ తర్పణం వదులుతుండగా, ఆయన దోసిట్లోకి ఒక చిన్న చేప పిల్ల వచ్చింది. ఆ చేప తనను పెద్ద జలచరాల నుండి రక్షించమని వేడుకుంది. దయామయుడైన మనువు ఆ చేపను తన కమండలంలో వేసి ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు. అయితే ఆ చేప అసాధారణ రీతిలో పెరుగుతూ కమండలం సరిపోకపోవడంతో బిందెలోకి, ఆపై చెరువులోకి, నదిలోకి, చివరకు సముద్రంలోకి చేరింది. అప్పుడు మనువు ఆ చేప సాధారణమైనది కాదని, సాక్షాత్తు శ్రీమహావిష్ణువని గ్రహించి ప్రార్థించారు. అప్పుడు భగవంతుడు మత్స్యరూపంలో ప్రత్యక్షమై, ఏడు రోజులలో సంభవించబోయే ప్రళయం గురించి హెచ్చరించారు.


ప్రళయ కాలంలో భూమి అంతా జలమయమవుతుందని, ఆ సమయంలో సకల జీవరాశులను, ఓషధులను, వేదాలను రక్షించమని విష్ణువు మనువును ఆదేశించారు. భగవంతుని ఆజ్ఞ ప్రకారం మనువు ఒక భారీ నౌకను సిద్ధం చేసుకున్నారు. ప్రళయం సంభవించి జలాలు భూమిని ముంచెత్తుతున్నప్పుడు, సప్తమహర్షులు, సమస్త జీవజాతుల బీజాలతో ఆయన ఆ నౌకలోకి ప్రవేశించారు. ఆ భయంకరమైన సమయంలో విష్ణువు మహా మత్స్య రూపంలో వచ్చి, వాసుకి అనే సర్పం సాయంతో ఆ నౌకను తన కొమ్ముకు కట్టమని చెప్పారు. హిమాలయ పర్వత శిఖరాల వద్ద ఆ నౌకను సురక్షితంగా నిలిపి, ప్రళయం ముగిసిన తర్వాత తిరిగి నూతన సృష్టిని ప్రారంభించడానికి మనువుకు దిశానిర్దేశం చేశారు.


ప్రళయం అనంతరం మనువు అరణ్యాలలో కఠోర తపస్సు ఆచరించి, బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞతో సృష్టి కార్యానికి ఉపక్రమించారు. ఆయనకు పది మంది పుత్రులు జన్మించారు, వారిలో ఇక్ష్వాకు మహారాజు ప్రసిద్ధుడు. ఈ ఇక్ష్వాకు ద్వారానే అయోధ్య రాజధానిగా సూర్యవంశం విలసిల్లింది. మనువు కేవలం పాలకుడిగానే కాకుండా, సమాజానికి చట్టాలను అందించిన గొప్ప మేధావి. ఆయన రచించిన ధర్మశాస్త్రం మానవ ప్రవర్తనకు, సామాజిక విలువులకు ఒక మార్గదర్శిగా నిలిచింది. ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని ధర్మబద్ధంగా ఎలా గడపాలో, రాజు ప్రజలను ఎలా రక్షించాలో ఆయన స్పష్టంగా వివరించారు. ఆయన పాలనలో రాజ్యపాలన అనేది భోగంగా కాక, ఒక తపస్సులా సాగింది.


వైవస్వత మనువు పాలనలో సత్యం, అహింస, ధర్మం వెల్లివిరిశాయి. ఆయన ఆశీస్సులతోనే మానవ జాతి అభివృద్ధి చెందింది కాబట్టి మనల్ని 'మానవులు' అంటే మనువు సంతతి అని పిలుస్తారు. సూర్యుని నుండి పొందిన వెలుగును ధర్మరూపంలో లోకానికి పంచిన వైవస్వత మనువు వృత్తాంతం మన సంస్కృతిలో ఒక గొప్ప వారసత్వం. సూర్యవంశపు రాజులందరికీ ఆయనే ఆదర్శం. శ్రీరామచంద్రుడు కూడా తన పూర్వీకుడైన మనువు నిర్దేశించిన ధర్మాలనే పాటించి 'రామరాజ్యం' స్థాపించారు. వివస్వానుడి తేజస్సు మనువు ద్వారా ప్రవహించి ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజులలో నిలిచింది. యుగయుగాలుగా వైవస్వత మనువు పేరు ధర్మానికి పర్యాయపదంగా నిలిచిపోతుంది. ఆయన చూపిన మార్గం నేటికీ సత్యశోధకులకు దిక్సూచిగా ఉంది.


సమాప్తం

[k3vv3]

నారదునికి శాపం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


వైకుంఠంలో నిత్యం విష్ణునామస్మరణతో మార్మోగే వాతావరణం నెలకొని ఉండేది. దేవర్షి నారదుడు తన మహతి వీణను మీటుతూ నారాయణ మంత్రమును జపిస్తూ లోకసంచారం చేసేవాడు. నారదుడు ఎక్కడికి వెళ్లినా అక్కడ ఏదో ఒక కలహం మొదలయ్యేది. ఆ కలహాలు లోకకల్యాణానికే జరిగినప్పటికీ దేవతల మధ్య అప్పుడప్పుడు అశాంతికి కారణమయ్యేవి. నారదుని మాటలు వినడానికి ఎంతో మధురంగా వినపడేవి కానీ అవి ఎదుటివారి మనసులో అనుమానపు బీజాలు నాటి ఒకరిపై ఒకరికి అసూయ కలిగేలా చేసేవి. ఒకానొక శుభసమయాన ఇంద్రుని సభలో శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. ఆ సభలో ఉన్న దేవతలందరూ భక్తిభావంతో స్వామిని సేవిస్తున్నారు.


నారదుడు మెల్లగా విష్ణుమూర్తి వద్దకు చేరుకుని ఇలా అన్నాడు. లోకనాథా! భూలోకంలో మీ భక్తులు కోకొల్లలుగా ఉన్నారు. వారందరూ తమ భక్తిని చాటుకుంటున్నారు. కానీ భూలోకంలో ఒక బోయవాడు ఉన్నాడు. అతడు మీపై ఎలాంటి భక్తిని ప్రదర్శించడు. కేవలం తన జీవనోపాధి కోసం జంతువులను వేటాడుతూ క్రూరంగా ప్రవర్తిస్తాడు. అటువంటి వ్యక్తికి కూడా మీరు మోక్షం ప్రసాదించాలని తలచుకోవడం విడ్డూరంగా ఉంది. దయచేసి దీని వెనుక ఉన్న మర్మమేమిటో సెలవియ్యండి అని అడిగాడు. విష్ణుమూర్తి చిరునవ్వు చిందిస్తూ నారదా! ఆ బోయవాడు ఎవరో నీవే వివరించు అని అడిగాడు.


నారదుడు ఉత్సాహంగా శ్రీవల్లభుడు అనే వ్యక్తి వేటగాడుగా జీవిస్తున్నాడు. అతడు ప్రతిరోజూ మిమ్మల్ని పూజిస్తున్నట్లు నటిస్తాడు కానీ అతని మనసులో నిజమైన భక్తి లేదు. కేవలం అతని భార్య శ్రీదేవి మాత్రమే నిష్కల్మషమైన భక్తురాలు. ఆమె భక్తి వల్లే అతనికి మీ అనుగ్రహం కలుగుతోంది. ఇది న్యాయం కాదు అని వాదించాడు. దేవతలందరూ నారదుని మాటలకు ఆశ్చర్యపోయారు. అప్పుడు విష్ణుమూర్తి సరే నారదా! నా మాయతో ఈ విషయాన్ని పరీక్షిద్దాం అని పలికాడు. ఆ క్షణమే నారదుడు ఒక కరుడుగట్టిన బోయవాడిగా మారిపోయాడు. అతని సుకుమారమైన ముఖం కఠినంగా మారింది. కళ్లలో క్రూరత్వం నిండింది. చేతిలోని వీణ కాస్తా వేటలో జంతువులను హింసించే ఒక బలమైన కర్రగా మారిపోయింది.


భూలోకంలో శ్రీవల్లభుని నివాసంలో నారదుడు బోయవాడి రూపంలో అడుగుపెట్టాడు. అతని భార్య శ్రీదేవి భర్త రూపంలో ఉన్న పరాయి వ్యక్తిని చూసి మొదట భయపడింది. నీవు ఎవరివి? నా భర్త ఎక్కడ? అని ఆందోళనతో ప్రశ్నించింది. అప్పుడు నారదుడు గంభీరమైన స్వరంతో నేనే నీ భర్తను. ఇకపై నా ఇష్టానుసారం నీవు నడుచుకోవాలి అని గర్జించాడు. శ్రీదేవి భయపడినా తన నిత్యకృత్యమైన విష్ణుపూజను మానలేదు. బోయవాడి రూపంలో ఉన్న నారదుడు ఆమెను ఎన్నో రకాలుగా ఇబ్బంది పెట్టాడు. పూజకు ఆటంకం కలిగించాడు. కానీ ఆమె భక్తి ఏమాత్రం చెలించలేదు. కష్టాలు ఎదురైనప్పుడే భక్తి మరింత దృఢమవుతుందని ఆమె నిరూపించింది.

[k3vv3]

ఒకరోజు బోయవాడు ఆమెను బలవంతంగా తన దారికి తెచ్చుకోవాలని ప్రయత్నించినప్పుడు ఆమె ఆర్తనాదాలు చేసింది. వెంటనే విష్ణుమూర్తి అక్కడ ప్రత్యక్షమై నారదా! చూశావా? భక్తి అంటే ప్రదర్శించేది కాదు అనుభవించేది. ఈ బోయవాడు నా పరమ భక్తుడు. నీవు అతని భక్తిని తక్కువ చేసి మాట్లాడావు. ఇప్పుడు నీ అహంకారానికి ఫలితంగా నీవు మానవ జన్మ ఎత్తక తప్పదు అని శాసించాడు. నారదుడు తన తప్పు తెలుసుకుని స్వామి! నన్ను క్షమించండి. అజ్ఞానంతో అహంకరించి మిమ్మల్ని పరీక్షించాను అని వేడుకున్నాడు.


మహావిష్ణువు శాంతించి నీవు ఒక సంవత్సరం పాటు భూలోకంలో సామాన్య మానవుడిగా జీవించాలి. ఆ తర్వాతే నీకు తిరిగి దేవర్షి పదవి లభిస్తుంది అని చెప్పాడు. నారదుడు ఒక సాధారణ పేద కుటుంబంలో జన్మించి ఆకలి దప్పులు పేదరికం కుటుంబ బాధ్యతలు వంటి ఎన్నో కష్టాలను అనుభవించాడు. ఆ కాలంలో అతనికి భక్తి వెనుక ఉన్న ఆవేదన ఆర్తి అర్థమయ్యాయి. కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు దేవునిపై కలిగే నమ్మకమే నిజమైన భక్తి అని తెలుసుకున్నాడు. ఏడాది గడిచిన తర్వాత విష్ణుమూర్తి అతనికి శాపవిముక్తి కలిగించాడు. అప్పటి నుండి నారదుని ప్రవర్తనలో మార్పు వచ్చింది. అతని మాటల్లో ఇప్పుడు కలహాల కంటే భక్తి మార్గ ప్రచారం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. నారదునికి కలిగిన ఆ శాపం అతనికి ఒక గొప్ప పాఠంగా మిగిలిపోయింది. లోకంలో భక్తిని పరీక్షించే అధికారం ఎవరికీ లేదని అందరూ గుర్తించారు.  
సమాప్తం

[k3vv3]

నరనారాయణులు

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
నర నారాయణులు ప్రాచీన భారతదేశ పురాణాలలో అత్యంత శక్తివంతమైన ముని సోదరులు. వీరు సాక్షాత్తూ శ్రీమహావిష్ణువు అంశతో లోక కల్యాణం కోసం అవతరించారు. బదరికావనంలో నివసిస్తూ ఘోరమైన తపస్సు ఆచరించిన వీరి కథ మానవత్వాన్ని దైవత్వాన్ని కలిపే వారధిలా నిలుస్తుంది. నరుడు నారాయణుడు ఇద్దరు వేర్వేరు వ్యక్తులుగా కనిపించినప్పటికీ వారి ఆత్మ ఒక్కటే. వీరు ధర్మదేవత మూర్తిదేవి దంపతులకు పుత్రులుగా జన్మించారు. సత్యయుగం నుండి లోక రక్షణ కోసం వీరు నిరంతరం తపస్సు చేస్తూనే ఉన్నారు.

ఒకానొక సమయంలో సహస్రకవచుడు అనే రాక్షసుడు బ్రహ్మదేవుని నుండి వెయ్యి కవచాల వరాన్ని పొందాడు. ఆ కవచాలను ఛేదించాలంటే వెయ్యి ఏళ్లు తపస్సు చేసి ఒక్కొక్క కవచాన్ని విడగొట్టవలసి ఉంటుంది. అటువంటి అసాధ్యమైన కార్యాన్ని నర నారాయణులు ఇద్దరూ కలిసి పూర్తి చేశారు. ఒకరు తపస్సు చేస్తుంటే మరొకరు రాక్షసునితో యుద్ధం చేసేవారు. వెయ్యి సంవత్సరాల యుద్ధం తర్వాత ఒక కవచం విచ్ఛిన్నం అయ్యేది. ఈ విధంగా తొమ్మిది వందల తొంభై తొమ్మిది కవచాలను వారు నాశనం చేశారు. చివరి కవచంతో మిగిలిన ఆ రాక్షసుడు సూర్యదేవుని శరణు వేడి తర్వాతి జన్మలో కర్ణుడిగా పుట్టాడు. నర నారాయణులే ద్వాపర యుగంలో కృష్ణార్జునులుగా అవతరించి ఆ కర్ణుడిని సంహరించి భూభారాన్ని తగ్గించారు.



నర నారాయణుల తపస్సు ఎంతటి శక్తివంతమైనదంటే దేవరాజైన ఇంద్రుడు సైతం వారి తపఃశక్తిని చూసి భయపడ్డాడు. వారి తపస్సును భగ్నం చేయడానికి ఇంద్రుడు అనేకమంది అప్సరసలను బదరికావనానికి పంపాడు. వసంత రుతువును సృష్టించి మన్మథుని సాయంతో వారిని ప్రలోభపెట్టాలని ప్రయత్నించాడు. అయితే నారాయణ మహర్షి శాంతచిత్తుడై నవ్వుతూ తన తొడపై ఒక పువ్వుతో గీత గీశాడు. ఆ గీత నుండి అత్యంత సుందరమైన ఊర్వశి జన్మించింది. స్వర్గలోకపు అప్సరసల కంటే మిన్నయైన ఆమెను చూసి ఇంద్రుడి దూతలు ఆశ్చర్యపోయారు. తమ గర్వం అణిగిపోయి వారు నర నారాయణులకు క్షమాపణలు చెప్పుకున్నారు. నారాయణ మహర్షి ఆ ఊర్వశిని ఇంద్రుడికి కానుకగా పంపారు.



వీరు కేవలం తపస్సంపన్నులే కాకుండా గొప్ప యుద్ధ వీరులు కూడా. వీరి ఆశ్రమం ప్రశాంతతకు నిలయం. హిమాలయాలలోని బద్రీనాథ్ క్షేత్రం నేటికీ నర నారాయణ పర్వతాల మధ్య కొలువై ఉంది. ఒక పర్వతాన్ని నరుడిగా మరొక పర్వతాన్ని నారాయణుడిగా భక్తులు భావిస్తారు. మానవ రూపంలో ఉంటూనే పరమాత్మ స్థితిని ఎలా చేరుకోవాలో నర నారాయణులు లోకానికి చాటి చెప్పారు. అహంకారాన్ని వదిలిపెట్టి ఇంద్రియాలను జయించడం ద్వారా మాత్రమే మోక్షం లభిస్తుందని వారి జీవితం నిరూపిస్తుంది.



ప్రహ్లాదుడితో జరిగిన యుద్ధంలో కూడా నర నారాయణుల పరాక్రమం కనిపిస్తుంది. శివుని అనుగ్రహంతో ప్రహ్లాదుడు నర నారాయణులను ఎదుర్కొన్నాడు. సుదీర్ఘ కాలం సాగిన ఆ యుద్ధంలో చివరకు నర నారాయణుల అసలు స్వరూపాన్ని గ్రహించిన ప్రహ్లాదుడు తన తప్పు తెలుసుకుని వారికి శిరస్సు వంచాడు. భగవంతుడు తన భక్తులను పరీక్షించడానికి కూడా ఇటువంటి లీలలు చేస్తూ ఉంటాడు. నర నారాయణుల స్మరణ వల్ల మనసులోని కల్మషాలు తొలగిపోతాయి. వీరి కథలు కేవలం పురాణ విశేషాలు మాత్రమే కాకుండా ధర్మ మార్గంలో నడవడానికి కావలసిన ప్రేరణను అందిస్తాయి. భగవంతుడు మానవ రూపంలో మన మధ్యే ఉంటాడని ఒకరికొకరు తోడుగా ఉంటూ ధర్మాన్ని కాపాడాలని ఈ మహర్షుల చరిత్ర చెబుతుంది.



బదరికావనంలోని చల్లని గాలులు అక్కడ ప్రవహించే అలకనందా నది పవిత్రత నర నారాయణుల తపస్సు ఫలితమే. నేటికీ సత్యం ధర్మం శాంతిని కోరుకునే వారు ఆ మహర్షుల ఆశీస్సుల కోసం వేచి చూస్తారు. నర నారాయణుల తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవడం అంటే పరమాత్మ వైపు అడుగులు వేయడమే. లోక క్షేమం కోసం తమ సుఖాలను త్యాగం చేసిన ఆ మహనీయుల పాద పద్మాలకు నమస్కరించడం ప్రతి మానవుడి కర్తవ్యం, శిరోధార్యము.
సమాప్తం

[k3vv3]

శ్రీ నరసింహావతారం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
“పగలు కాదు… రాత్రి కాదు… లోపల కాదు… బయట కాదు… అప్పుడు భగవంతుడు ఎలా ప్రత్యక్షమయ్యాడో తెలుసా?”



శ్రీ సి.హెచ్.ప్రతాప్ గారి 'శ్రీ నరసింహావతారం' కథలో భగవంతుని అవతరణ ప్రత్యక్షంగా చూసిన అనుభూతిని పొందండి.
కృతయుగంలో హిరణ్యకశిపుడు అనే అసుర చక్రవర్తి బ్రహ్మదేవుని గురించి ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు. అతని తపస్సుకు మెచ్చిన విధాత ప్రత్యక్షమై వరం కోరుకోమనగా హిరణ్యకశిపుడు తనకు మరణం లేని వరాన్ని ప్రసాదించమని అడిగాడు. అయితే పుట్టిన ప్రతి ప్రాణికి మరణం తప్పదని బ్రహ్మ చెప్పడంతో హిరణ్యకశిపుడు అత్యంత చాకచక్యంగా కొన్ని నిబంధనలతో కూడిన వరాన్ని పొందాడు. తనకు ఆకాశంలో గానీ భూమిపై గానీ మరణం ఉండకూడదని, ఆయుధాలతో గానీ శస్త్రాలతో గానీ చావు రాకూడదని, మనుషులు దేవతలు జంతువుల వల్ల ప్రాణహాని కలగకూడదని కోరుకున్నాడు. అలాగే పగలు గానీ రాత్రి గానీ ఇంటి లోపల గానీ బయట గానీ తనకు మృత్యువు సంభవించకూడదని వరం పొందాడు.



ఈ వర గర్వంతో హిరణ్యకశిపుడు ముల్లోకాలను పీడించడం మొదలుపెట్టాడు. దేవతలను దిక్పాలను ఓడించి తన పాదాలకు నమస్కరించేలా చేసుకున్నాడు. ఎక్కడ చూసినా హరినామ స్మరణ వినపడకూడదని తన పేరునే దైవంగా పూజించాలని శాసించాడు. అయితే అతని కుమారుడైన ప్రహ్లాదుడు పుట్టుకతోనే పరమ భాగవతోత్తముడు. తల్లి కాయాధు గర్భంలో ఉన్నప్పుడే నారద మహర్షి ఉపదేశం వల్ల ప్రహ్లాదుడు విష్ణు భక్తిని అలవరుచుకున్నాడు. రాక్షస రాజు తన కొడుకును విష్ణువుకు దూరం చేయడానికి అనేక ప్రయత్నాలు చేశాడు. చదువు నేర్పే గురువులైన చండామార్కులు ప్రహ్లాదుని మార్చాలని చూసినా ఫలితం లేకపోయింది. ప్రహ్లాదుడు ఎల్లప్పుడూ శ్రీమన్నారాయణుని ధ్యానంలోనే మునిగి ఉండేవాడు.



కుమారుని ప్రవర్తనతో ఆగ్రహించిన హిరణ్యకశిపుడు అతడిని చంపమని ఆజ్ఞాపించాడు. ప్రహ్లాదుని ఏనుగులతో తొక్కించారు కొండల మీద నుండి తోసేశారు పాములతో కరిపించారు సముద్రంలో ముంచారు. నిప్పులలో వేయించారు. కానీ శ్రీహరి కృప వల్ల ప్రహ్లాదునికి ఎటువంటి ఆపద కలగలేదు. ఏ హాని తలపెట్టినా అతడు క్షేమంగా బయటపడేవాడు. అగ్నిదేవుడు సైతం ప్రహ్లాదుని తాకలేకపోయాడు. సముద్రపు అలలు అతడిని సురక్షితంగా ఒడ్డుకు చేర్చాయి. ఇది చూసిన హిరణ్యకశిపుడు సహనం కోల్పోయి స్వయంగా కొడుకును చంపడానికి సిద్ధపడ్డాడు. హిరణ్యకశిపుడు ప్రహ్లాదుని నిలదీస్తూ నిన్ను ప్రతి ఆపద నుండి కాపాడుతున్న ఆ విష్ణువు ఎక్కడ ఉన్నాడు? అని గర్జించాడు.



దానికి ఆ బాలుడు వినయంగా “తండ్రీ! ఆయన లేని చోటు లేదు. ఆయన సర్వవ్యాపి. అంతటా నిండి ఉన్నాడు” అని సమాధానమిచ్చాడు. 



“మరి ఈ ఎదురుగా ఉన్న రాతి స్తంభంలో ఉన్నాడా?” అని హిరణ్యకశిపుడు వెక్కిరిస్తూ అడిగాడు. 



ప్రహ్లాదుడు నిశ్చలమైన నమ్మకంతో “తప్పకుండా ఉన్నాడు” అని పలికాడు. 



తన గదతో ఆ స్తంభాన్ని హిరణ్యకశిపుడు బలంగా కొట్టాడు. అప్పుడు ఆ స్తంభం మధ్య నుండి భయంకరమైన శబ్దంతో శ్రీ నరసింహ స్వామి ఆవిర్భవించాడు. అది మనిషి రూపం కాదు అలాగని జంతువు రూపం కాదు. సింహపు తల మనిషి శరీరంతో ఉగ్రరూపంలో స్వామి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. స్వామి జటాజూటాలు ఆకాశమంతటా వ్యాపించగా కళ్ల నుండి నిప్పులు కురిశాయి.



ఆ సమయం పగలు కాదు రాత్రి కాదు అది సంధ్యా సమయం. ప్రదేశం లోపల కాదు బయట కాదు ఇంటి గడప మీద. స్వామి హిరణ్యకశిపుని తన తొడల మీద పడుకోబెట్టుకున్నాడు కాబట్టి భూమి మీద గానీ ఆకాశంలో గానీ మరణం సంభవించలేదు. ఎటువంటి ఆయుధాలు వాడకుండా తన పదునైన గోర్లతో ఆ రాక్షసుడి వక్షస్థలాన్ని చీల్చి సంహరించాడు. బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరాలకు ఎక్కడా భంగం కలగకుండా స్వామి ధర్మాన్ని నిలబెట్టాడు. హిరణ్యకశిపుని మరణంతో దేవతలు ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. ఆ సమయంలో ఆకాశం నుండి పుష్పవృష్టి కురిసింది. కిన్నెర కింపురుషులు స్వామిని కీర్తించారు.



స్వామి ఉగ్రత్వాన్ని చూసి దేవతలు సైతం భయపడి దూరంగా నిలబడగా ప్రహ్లాదుడు మాత్రం భయపడకుండా స్వామి పాదాలకు నమస్కరించాడు. పరమ భక్తుడైన ప్రహ్లాదుని చూసి స్వామి శాంతించి అతడిని ప్రేమతో ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. 



“ప్రహ్లాదా! నీ భక్తికి మెచ్చాను ఏదైనా వరం కోరుకో” అని అడగ్గా ప్రహ్లాదుడు తన తండ్రి చేసిన పాపాలను క్షమించి మోక్షం ప్రసాదించమని కోరుకున్నాడు. తనను హింసించిన తండ్రికి కూడా సద్గతి కలగాలని కోరుకోవడం ప్రహ్లాదుని గొప్పతనానికి నిదర్శనం. భగవంతుడు ప్రహ్లాదుని కోరికను మన్నించి హిరణ్యకశిపునికి సద్గతిని ప్రసాదించాడు. భక్తి ముందు అధికారం అహంకారం తలవంచక తప్పదని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. శ్రీ నరసింహ స్వామి రక్షణకు నిదర్శనంగా ఇప్పటికీ భక్తుల హృదయాల్లో కొలువై ఉన్నాడు. లోకకల్యాణం కోసం భగవంతుడు ధరించే అవతారాలలో నరసింహ అవతారం అత్యంత మహిమాన్వితమైనది.  



సమాప్తం


 

[k3vv3]

దేవాసుర యుద్ధం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


విరోచనుని కుమారుడు, ప్రహ్లాదుని మనుమడైన బలి చక్రవర్తి అసుర కులంలో జన్మించినా పరమ ధర్మాత్ముడిగా పేరుపొందాడు. తన గురువు శుక్రాచార్యుని మార్గదర్శకత్వంలో బలి అజేయమైన శక్తిని సంపాదించాడు. గురువుగారి ఆదేశంతో 'విశ్వజిత్' అనే యాగం చేసి, అగ్నిదేవుని నుండి దివ్యమైన రథాన్ని, అక్షయ బాణపాత్రలను, అభేద్యమైన కవచాన్ని పొందాడు. ఈ అపారమైన శక్తి సామర్థ్యాలతో ముల్లోకాలను తన పాలనలోకి తెచ్చుకోవాలని బలి ఆకాంక్షించాడు.


బలి చక్రవర్తి తన అపారమైన అసుర సైన్యంతో అమరావతిపై దండెత్తాడు. ఆ యుద్ధం దేవతలకు, అసురులకు మధ్య జరిగిన అత్యంత భయంకరమైన పోరాటంగా నిలిచిపోయింది. బలి సైన్యం సముద్రపు పొంగులా దేవలోకాన్ని చుట్టుముట్టింది. వేల సంఖ్యలో రథాలు, గజాలు, గుర్రాల అడుగులతో స్వర్గలోకం కంపించిపోయింది. యుద్ధం ఆరంభం కాగానే అసుర సైన్యం దేవతలపై విరుచుకుపడింది. ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధాన్ని ప్రయోగించినప్పటికీ, బలి తన దివ్య కవచంతో దానిని సమర్థవంతంగా అడ్డుకున్నాడు. బలి పరాక్రమాన్ని చూసి దేవతలు నివ్వెరపోయారు.


యుద్ధం తీవ్రరూపం దాల్చినప్పుడు అగ్ని, వాయు, వరుణ వంటి దిక్పాలకులు తమ అస్త్రశస్త్రాలతో బలిని ఎదుర్కొన్నారు. అగ్నిదేవుడు ప్రయోగించిన ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని బలి వరుణాస్త్రంతో శాంతింపజేశాడు. వాయుదేవుడు సృష్టించిన సుడిగాలిని తన స్థైర్యంతో ఎదుర్కొన్నాడు. యమధర్మరాజు తన కాలదండాన్ని ప్రయోగించినా, శుక్రాచార్యుల మంత్ర బలంతో బలి దానిని విఫలం చేశాడు. అసుర సైన్యం ప్రయోగించే బాణాలు ఆకాశాన్ని కమ్మేశాయి. దేవతల సైన్యం క్రమంగా వెనకడుగు వేయడం మొదలుపెట్టింది. బలి తన బాణ పరంపరతో ఇంద్రుని ఐరావతాన్ని గాయపరిచాడు. ఇంద్రుడు తన సర్వశక్తులూ ఒడ్డి పోరాడినప్పటికీ, బలి చక్రవర్తి దైవబలం, గురుబలం ముందు నిలబడలేకపోయాడు.


చివరికి దేవతలు స్వర్గాన్ని వదిలి పారిపోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. బలి చక్రవర్తి జయధ్వానాల మధ్య అమరావతి సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. స్వర్గం అసురుల వశమైంది. పదవిని కోల్పోయిన దేవతలు తమ తల్లి అయిన అదితి శరణు కోరారు. ఆమె పయోవ్రతాన్ని ఆచరించి శ్రీమహావిష్ణువును ప్రార్థించింది. దేవతల కష్టాలను తీర్చడానికి విష్ణుమూర్తి వామనుడిగా అవతరించాడు. ఒక చిన్నారి బ్రాహ్మణ వటువు రూపంలో బలి చక్రవర్తి చేస్తున్న యాగశాలకు చేరుకున్నాడు.


బలి చక్రవర్తి ఆ బ్రాహ్మణ బాలుడి తేజస్సును చూసి ముగ్ధుడై, "స్వామీ! మీకు ఏం కావాలో కోరుకోండి, నా ప్రాణాలనైనా ఇస్తాను" అని పలికాడు. వామనుడు చిరునవ్వుతో, "రాజా! నాకు నీ రాజ్యము వద్దు, సంపద వద్దు. నా పాదాలతో మూడు అడుగుల నేల ఇస్తే చాలు" అని అడిగాడు. వచ్చిన వాడు సామాన్యుడు కాదని గ్రహించిన శుక్రాచార్యుడు, "బలీ! ఇతడు సాక్షాత్తు విష్ణుమూర్తి. దానం ఇవ్వవద్దు" అని హెచ్చరించాడు. కానీ ఇచ్చిన మాట తప్పడం ధర్మం కాదని భావించిన బలి, గురువు మాటను కాదని దానానికి సిద్ధపడ్డాడు.


అప్పుడు వామనుడు త్రివిక్రముడిగా విశ్వరూపాన్ని దాల్చాడు. ఒక అడుగుతో భూమండలాన్ని, రెండో అడుగుతో ఆకాశాన్ని కొలిచేశాడు. మూడో అడుగుకు చోటు ఎక్కడ అని అడగ్గా, బలి చక్రవర్తి వినయంతో తల వంచి తన శిరస్సును చూపించాడు. భగవంతుడు బలి తలపై పాదాన్ని మోపి అతడిని సుతల లోకానికి (పాతాళానికి) పంపాడు. బలి త్యాగానికి, ధర్మానికి మెచ్చిన విష్ణుమూర్తి అతడికి ఆ లోకంలో రక్షకుడిగా ఉంటానని వరమిచ్చాడు. ప్రతి ఏటా బలి తన ప్రజలను చూడటానికి భూలోకానికి వస్తాడని భక్తుల నమ్మకం. ఈ యుద్ధం మరియు త్యాగం బలిని చరిత్రలో ఒక గొప్ప దానవీరుడిగా నిలబెట్టాయి. అసుర కులంలో పుట్టినా తన సత్యనిష్ఠతో బలి భగవంతుని పాదస్పర్శను పొందగలిగాడు


సమాప్తం

[k3vv3]

పాండవ జననం



                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


హస్తినాపుర సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన పాండురాజు  వేటపై మక్కువతో అరణ్యానికి వెళ్ళినప్పుడు ఒక పొరపాటు జరిగింది. మైథున నిమగ్నమై ఉన్న కిందమ ముని దంపతులను జింకలుగా భావించి బాణంతో కొట్టాడు. ప్రాణత్యాగం చేస్తూ ఆ ముని పాండురాజుకు ఒక శాపం ఇచ్చాడు. స్త్రీని కలిసిన మరుక్షణమే మరణం సంభవిస్తుందని హెచ్చరించాడు. ఈ శాపంతో కలత చెందిన పాండురాజు తన రాజ్యభారాన్ని అన్న ధృతరాష్ట్రుడికి అప్పగించి భార్యలు కుంతి మాద్రిలతో కలిసి వనవాసానికి వెళ్ళాడు. సంతానం లేని జీవితం వ్యర్థమని భావించిన పాండురాజు కుంతితో తన ఆవేదన పంచుకున్నాడు. అప్పుడు కుంతి తనకు చిన్నతనంలో దూర్వాస మహర్షి ప్రసాదించిన వరమును గురించి వివరించింది. ఏ దేవతను స్మరించినా ఆ దేవత అనుగ్రహంతో సంతానాన్ని పొందవచ్చని తెలిపింది.


కుంతి బాల్యంలో దూర్వాస మహర్షికి చేసిన సేవలకు మెచ్చి ఆయన ఆమెకు ఒక శక్తివంతమైన మంత్రాన్ని ఉపదేశించారు. ఆ మంత్రం ప్రభావంతో ఆమె ఏ దేవతను ఆహ్వానించినా ఆ దేవత ప్రత్యక్షమై ఆమెకు పుత్ర భిక్ష ప్రసాదిస్తుంది. పాండురాజు అనుమతి పొందిన కుంతి మొదటగా పవిత్రమైన గంగానది తీరంలో స్నానమాచరించి శుచియై యమధర్మరాజును మనసా స్మరించింది. దూర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్రాన్ని అత్యంత నిష్ఠతో పఠించింది. ఆమె మంత్ర శక్తికి ప్రసన్నుడైన యమధర్మరాజు ప్రత్యక్షమై ఆమెకు ధర్మనిష్ఠ కలిగిన కుమారుడిని ప్రసాదించాడు. ఆ శిశువే యుధిష్ఠిరుడు. ఆ బాలుడు జన్మించినప్పుడు ఆకాశవాణి ఇతడు ధర్మప్రభువుగా కీర్తించబడతాడని పలికింది.


కుమారుడిని చూసి ఆనందించిన పాండురాజు కుంతిని మరో పుత్రుడిని కోరమని అడిగాడు. అప్పుడు కుంతి వాయుదేవుడిని తలచుకుంటూ మంత్రాన్ని జపించింది. తక్షణమే వాయుదేవుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమై అపారమైన శారీరక బలం కలిగిన శిశువును అనుగ్రహించాడు. అతడే భీముడు. భీముడు పుట్టినప్పుడు పర్వత శిలలు కూడా అతని బలానికి విచ్ఛిన్నమయ్యాయి. మూడవ సంతానం కోసం కుంతి ఇంద్రుడిని ఉద్దేశించి కఠినమైన తపస్సు చేసి ఆ మంత్రాన్ని పఠించింది. ఇంద్రుడి వరప్రసాదంతో సకల శస్త్రవిద్యలలో సాటిలేని వీరుడు లోకైక ధనుర్ధారి అయిన అర్జునుడు జన్మించాడు. అర్జునుడి జనన సమయంలో దేవతలు ఆనందంతో పుష్పవృష్టి కురిపించారు.


కుంతికి కలిగిన సంతానాన్ని చూసి మాద్రి కూడా పుత్రులను పొందాలని ఆశపడింది. కుంతి ఉదార స్వభావంతో తనకు తెలిసిన మంత్రాన్ని మాద్రికి ఉపదేశించింది. మాద్రి ఆ మంత్రాన్ని జపించి అశ్వినీ దేవతలను స్మరించింది. వారి అనుగ్రహంతో కవల పిల్లలైన నకులుడు సహదేవుడు జన్మించారు. వీరు అత్యంత సౌందర్యవంతులుగానూ వినయశీలురుగానూ పేరుగాంచారు. ఐదుగురు కుమారులు పాండురాజు నీడలో అరణ్యంలోని మునుల వద్ద సకల విద్యలు నేర్చుకుంటూ పెరిగారు. ఒక వసంత కాలంలో ప్రకృతి పరవశించి ఉన్న వేళ పాండురాజు శాపాన్ని మర్చిపోయి మాద్రిని చేరగా ముని శాపం ఫలించి అతను మరణించాడు. భర్త మరణానికి తానే కారణమని భావించి మాద్రి కూడా సహగమనం చేసింది. అనాథలైన ఐదుగురు పాండవులను కుంతీదేవి హస్తినాపురానికి తీసుకువచ్చింది.


కురువంశపు పెద్దలైన భీష్ముడు విదురుడు పాండవులను ఆదరించి రాజప్రసాదంలో నిలిపారు. అరణ్యంలో జన్మించినప్పటికీ వీరు రాజకుమారుల లక్షణాలతో వెలిగిపోయారు. ధర్మరాజు తన వినయంతో భీముడు తన గదాయుద్ధ నైపుణ్యంతో అర్జునుడు తన విలువిద్యతో నకుల సహదేవులు తమ సేవాభావంతో అందరి మనసు గెలుచుకున్నారు. కానీ వీరి ఎదుగుదల ధృతరాష్ట్రుడి కుమారుడైన దుర్యోధనుడిలో అసూయను పెంచింది. రాజ్యంలో పాండవుల పట్ల ప్రజలకు ఉన్న ప్రేమాభిమానాలు చూసి కౌరవులు కుట్రలు పన్నడం ప్రారంభించారు. ఒకనాడు సభలో పెద్దలందరి ముందు ధర్మరాజు నిలబడి గంభీర స్వరంతో ఇలా అన్నాడు.


"మేము అరణ్యవాసంలో పుట్టి పెరిగినప్పటికీ ఈ కురువంశపు వారసులమే. ధర్మాన్ని రక్షించడం న్యాయంగా నడుచుకోవడం మా తండ్రి మాకు నేర్పిన మొదటి పాఠం. మాకు ఎవరిపై ద్వేషం లేదు అలాగే ఎవరి ఆస్తులను అక్రమంగా దక్కించుకోవాలనే కోరిక కూడా లేదు. కేవలం మాకు రావలసిన గౌరవం మాకు దక్కాలని కోరుకుంటున్నాము. సత్యం వైపు నిలబడే మాకు దేవతల ఆశీస్సులు ఎప్పుడూ ఉంటాయి. మాతో కలిసి ధర్మపథంలో నడిచే వారికి మేము ఎల్లప్పుడూ తోడుగా ఉంటాము. శౌర్యం కన్నా ధర్మం గొప్పదని మేము నమ్ముతున్నాము."




సమాప్తం

[k3vv3]

కౌరవ జననం

                                               
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


హస్తినాపుర సామ్రాజ్యంలో పాండురాజు అరణ్యాలకు వెళ్ళిన తర్వాత ధృతరాష్ట్రుడు రాజ్యపాలన బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ధృతరాష్ట్రుడి భార్య గాంధారి గర్భవతిగా ఉన్న సమయంలో కుంతీదేవికి యమధర్మరాజు అనుగ్రహంతో ధర్మరాజు జన్మించాడనే వార్త ఆమెకు తెలిసింది. తనకంటే ముందే కుంతికి సంతానం కలిగిందని తెలియగానే గాంధారి తీవ్ర ఆవేదనకు లోనై తన గర్భాన్ని గట్టిగా కొట్టుకుంది. దీనివల్ల ఆమె గర్భం నుండి ఒక మాంసపు ముద్ద బయటకు వచ్చింది. ఆ దృశ్యాన్ని చూసి దిగులు చెందుతున్న గాంధారి వద్దకు వ్యాస మహర్షి విచ్చేశారు. ఆయన ఆ మాంసపు ముద్దను వంద భాగాలుగా విభజించి నెయ్యితో నిండిన వంద కుండలలో భద్రపరచమని సూచించారు. గాంధారి కోరిక మేరకు ఒక పుత్రిక కోసం మరో కుండను అదనంగా ఏర్పాటు చేసి మొత్తం నూట ఒక్క కుండలను సిద్ధం చేశారు. ఆ కుండలను రహస్య ప్రదేశంలో ఉంచి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు.


నిర్దేశించిన సమయం ముగిసిన తర్వాత ఆ కుండల నుండి ఒక్కొక్కరుగా శిశువులు బయటకు రావడం ప్రారంభించారు. అందరికంటే ముందుగా జన్మించినవాడు దుర్యోధనుడు. వాడు పుట్టిన తరుణంలో అరిష్ట సూచకముగా నక్కలు అరిచాయి గాడిదలు గీపెట్టాయి. ఆకాశం నుండి పిడుగులు పడ్డాయి. ఈ దుశ్శకునాలను గమనించిన విదురుడు భీష్ముడు ఈ బాలుడు భవిష్యత్తులో కురు వంశ నాశనానికి కారకుడు అవుతాడని ఇతడిని త్యజించమని ధృతరాష్ట్రుడికి హితవు పలికారు. కానీ పుత్రవాత్సల్యంతో ధృతరాష్ట్రుడు ఆ మాటలను పెడచెవిన పెట్టాడు. క్రమంగా దుర్యోధనుడితో పాటు దుశ్శాసనుడు మొదలైన వందమంది సోదరులు ఒక సోదరి దుస్సల జన్మించారు. వీరే కౌరవులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. వీరు రాజభవనంలో సకల సౌకర్యాల మధ్య పెరిగినప్పటికీ వారి మనసులలో ధర్మచింతన కొరవడింది. ఈ నూరుగురు సోదరులు పెరుగుతున్న కొద్దీ వారిలో అహంకారం, ఈర్ష్య ప్రబలమయ్యాయి. తమ తండ్రి గుడ్డితనాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని వారు హస్తినాపురంలో అప్రతిహతమైన అధికారాన్ని చలాయించడం మొదలుపెట్టారు. పాండవుల పట్ల వారి హృదయాలలో గూడుకట్టుకున్న ద్వేషం వంశ గౌరవాన్ని మంటగలిపే ప్రమాదకరమైన మలుపులు తీసుకుంది.


కౌరవులు చిన్నతనం నుండే పాండవుల పట్ల తీవ్రమైన ద్వేషాన్ని పెంచుకున్నారు. ముఖ్యంగా భీముడి అపారమైన బలాన్ని చూసి దుర్యోధనుడు అసూయతో రగిలిపోయేవాడు. ఆటపాటల్లో పాండవులు చూపే నైపుణ్యం కౌరవులకు కంటగింపుగా ఉండేది. భీముడు తన బలంతో కౌరవులను ఆటల్లో ఓడిస్తుంటే దుర్యోధనుడు దానిని అవమానంగా భావించేవాడు. కౌరవుల ప్రవర్తనలో ధర్మం కంటే స్వార్థం ఎక్కువగా కనిపిస్తూ ఉండేది. వారు తమ అధికారాన్ని చలాయించడానికి ఇతరులను ఇబ్బంది పెట్టడానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండేవారు. పెద్దల పట్ల గౌరవం ఉన్నట్లు నటించినప్పటికీ వారి మనసులో నిరంతరం పాండవులను ఎలా అంతం చేయాలనే ఆలోచనలే మెదిలేవి. శకుని ప్రభావంతో దుర్యోధనుడిలో ఉన్న దుర్గుణాలు మరింతగా పెరిగాయి. శకుని నిరంతరం కౌరవులకు పాండవులపై విషాన్ని నూరిపోస్తూ వారిని పెడదోవ పట్టించాడు.


దుర్యోధనుడు చిన్నప్పుడే భీముడికి విషం ఇచ్చి నదిలో పడవేయడం వంటి ఘాతుకాలకు పాల్పడ్డాడు. కౌరవుల ప్రవర్తనలో కృతజ్ఞత కన్నా కపటత్వం ఎక్కువగా ఉండేది. వారు సత్యానికి దూరంగా ఉంటూ కేవలం తమ సుఖం కోసం ఎంతటి అధర్మానికైనా ఒడిగట్టేవారు. ధృతరాష్ట్రుడు తన కుమారుల తప్పులను మందలించకపోగా వారికి అండగా నిలబడటం వల్ల కౌరవులు మరింత గర్వంతో ప్రవర్తించేవారు. రాజ్యంలో ప్రజలు పాండవులను పొగుడుతుంటే భరించలేక కౌరవులు వారిని వారణావతానికి పంపి లక్క ఇంట్లో దహనం చేయాలని కుట్ర పన్నారు. ఇలా వారి ప్రవర్తన ప్రతి అడుగులోనూ అసూయ ద్వేషం వంచనతో నిండి ఉండేది. ద్రోణాచార్యుడి వద్ద విలువిద్య నేర్చుకునే సమయంలో కూడా అర్జునుడి ప్రతిభను చూసి కౌరవులు ఓర్వలేకపోయారు. వారు ధర్మాన్ని కాలరాస్తూ కేవలం అధికారం కోసం పాకులాడారు.


ఒకనాడు కురుసభలో పాండవుల ఉనికిని ప్రశ్నిస్తూ దుర్యోధనుడు తన తండ్రితో ఇలా అన్నాడు. "నాయనా! ఈ రాజ్యం మనది. హస్తినాపుర సింహాసనంపై హక్కు కేవలం నాకే ఉండాలి. అరణ్యంలో పుట్టిన ఆ పాండవులకు ఇక్కడ స్థానం లేదు. ప్రజలందరూ వారిని కొలుస్తుంటే నేను ఈ రాజభవనంలో ఒక సామాన్యుడిగా బతకలేను. వారు ఇక్కడ ఉంటే నా గౌరవానికి భంగం కలుగుతుంది. ధర్మం అని వారు చెప్పే మాటలు నా చెవికి ఎక్కవు. అధికారం బలం ఉన్నవాడే ఈ లోకాన్ని శాసిస్తాడు. నేను పాండవులను ఏ విధంగానైనా సరే ఈ రాజ్యం నుండి వెళ్లగొడతాను. నా మార్గానికి అడ్డువచ్చే వారు ఎవరైనా సరే నా శత్రువులే. ఈ భూమిని ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యంగా పాలించడమే నా లక్ష్యం. వారు మా పట్ల చూపే ప్రేమ కేవలం నటనే అని నేను నమ్ముతున్నాను. నాకు కావలసింది అధికారం మాత్రమే." 




సమాప్తం

[k3vv3]

గయాసురుడు



                                               
 Ch. ప్రతాప్   


పురాణ కాలంలో అసుర వంశంలో జన్మించినా దైవ చింతనతో మెలిగిన ధన్యుడు గయాసురుడు. త్రిపురాసురుని కుమారుడైన ఈయనకు బాల్యం నుంచే ధర్మంపై అమితమైన అనురాగం ఉండేది. ఇతర అసురుల వలె క్రూరత్వం ప్రదర్శించకుండా లోకహితాన్ని కాంక్షించేవాడు. శ్రీమహావిష్ణువుపై అచంచలమైన భక్తిని పెంచుకున్న గయాసురుడు కోలాహల పర్వతంపై ఘోరమైన తపస్సు ప్రారంభించాడు. ఆహార పానీయాలు విసర్జించి వాయుభక్షణ చేస్తూ వేల సంవత్సరాల పాటు సాగించిన ఆ తపస్సు తీవ్రతకు ముల్లోకాలు కంపించాయి.


తపస్సులో నిమగ్నమైన అతని శరీరంపై పక్షులు గూళ్లు కట్టుకున్నాయి, చీమలు పుట్టలు పెట్టినప్పటికీ అతను చలించలేదు. అతని శరీరం నుంచి వెలువడే తపోగ్ని జ్వాలలు స్వర్గలోకాన్ని తాకడంతో ఇంద్రాది దేవతలు భయాందోళనలకు గురయ్యారు. తమ పదవులకు ఎక్కడ ముప్పు వస్తుందోనని ఆందోళన చెంది రక్షణ కోసం వైకుంఠవాసుని శరణు కోరారు. భక్త సులభుడు, గదాధరుడు అయిన విష్ణుమూర్తి గయాసురుడి భక్తికి మెచ్చి అతని ముందు ప్రత్యక్షమై వరం కోరుకోమన్నాడు.


గయాసురుడు ఎంతో వినమ్రతతో తన రెండు చేతులు జోడించి "ప్రభూ! నాకు రాజ్యకాంక్ష లేదు, ఇంద్ర పదవిపై ఆశ లేదు. నా శరీరం పరమ పవిత్రతకు నిలయం కావాలి. నా స్పర్శతో గానీ, నన్ను చూడటం వల్ల గానీ, నా నామస్మరణ వల్ల గానీ సమస్త జీవుల పాపాలు తొలగిపోవాలి. నన్ను తాకిన ప్రతి ప్రాణి నేరుగా స్వర్గలోకానికి అర్హత సాధించాలి" అని ప్రార్థించాడు. విష్ణువు తథాస్తు అని వరమిచ్చాడు. ఆ క్షణం నుంచి గయాసురుడి శరీరం సాక్షాత్తు పరమాత్మ స్వరూపంగా మారి అత్యంత పవిత్రమైంది.


ఆ వరం ప్రభావంతో భూలోకంలోని మహా పాపాత్ములు సైతం గయాసురుడిని తాకి పుణ్యాత్ములుగా మారి యమపురిని కాదని స్వర్గానికి వెళ్లసాగారు. దీనివల్ల యమధర్మరాజుకు పని తగ్గిపోయింది, పుణ్య పాపాల లెక్కలు తారుమారయ్యాయి. లోక వ్యవస్థలో సమతుల్యత దెబ్బతిన్నది. నరకలోకం ఖాళీ అవ్వడం చూసి దేవతలు దిక్కుతోచని స్థితిలో బ్రహ్మదేవుని ఆశ్రయించారు. లోక ధర్మాన్ని రక్షించడానికి, సృష్టి క్రమాన్ని గాడిలో పెట్టడానికి గయాసురుడిని ఒకే చోట నిశ్చలం చేయాలని నిర్ణయించారు.


సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడు ఒక ఉపాయంతో గయాసురుడి వద్దకు వెళ్ళాడు. "ఓ మహాత్మా! లోక క్షేమం కోసం నేను ఒక గొప్ప యజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలనుకుంటున్నాను. ఈ విశ్వంలో నీ శరీరం అత్యంత పవిత్రమైనది కాబట్టి నీవు యజ్ఞవేదికగా ఉండాలి" అని కోరాడు. పరహితం కోసం తన ప్రాణాలను సైతం లెక్కచేయని గయాసురుడు తన శరీరాన్నే అర్పించడానికి వెనుకాడలేదు. ఫల్గు నది తీరాన తన శరీరాన్ని భారీగా విస్తరించి ఉత్తర దిశగా తల పెట్టి నేలపై పడుకున్నాడు. బ్రహ్మదేవుడు యజ్ఞం ప్రారంభించాడు.


అయితే యజ్ఞం జరుగుతున్న సమయంలో గయాసురుడి తల భాగం కొద్దిగా కదులుతూ ఉండటంతో యజ్ఞానికి అంతరాయం కలగకుండా ఉండటానికి దేవతలు అతనిపై పెద్ద శిలలను ఉంచారు. రామశిల, ప్రేతశిల వంటి భారీ శిలలను తెచ్చి పెట్టినప్పటికీ గయాసురుడి తపోబలం ముందు అవి తేలికగా అనిపించి అతను కదులుతూనే ఉన్నాడు. అప్పుడు స్వయంగా శ్రీమహావిష్ణువు గదాధరుడిగా అవతరించి తన కుడి పాదాన్ని గయాసురుడి తలపై ఉంచి బలంగా నొక్కి పట్టాడు.


పరమాత్ముని పాదస్పర్శ తగలగానే గయాసురుడు పరవశించి పోయాడు. తన శరీరం నిశ్చల స్థితికి చేరుకున్నందుకు సంతోషించాడు. విష్ణువు అతని నిస్వార్థ త్యాగానికి ఎంతో మెచ్చి మరో వరం కోరుకోమన్నాడు. అప్పుడు గయాసురుడు "దేవా! నా శరీరం పితృదేవతల మోక్షానికి శాశ్వత నిలయం కావాలి. ఈ క్షేత్రంలో ఎవరైతే తమ పితృదేవులకు భక్తితో పిండప్రదానాలు చేస్తారో వారికి పదునాలుగు తరాల వరకు ఉత్తమ గతులు కలగాలి. ఇక్కడ శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహించిన వారికి పునర్జన్మ లేకుండా మోక్షం లభించాలి" అని కోరుకున్నాడు. విష్ణుమూర్తి ఆ కోరికను మన్నించి ఆ ప్రదేశాన్ని 'విష్ణుపాద గయ'గా ప్రసిద్ధి చెందుతుందని ఆశీర్వదించాడు. గయాసురుడు అప్పుడు పరమాత్మను స్తుతిస్తూ ఇలా పలికాడు.


"జగన్నాథా! లోక క్షేమం కోసం నా శరీరం యజ్ఞవేదికగా మారడం నాకు లభించిన గొప్ప అదృష్టం. సాక్షాత్తు నీ పాదముద్రలు నా శిరస్సుపై నిలిచి ఉండటం నా కోటి జన్మల పుణ్యఫలం. ఈ గయా క్షేత్రం పితృదేవతలకు ముక్తిని ప్రసాదించే మహా పుణ్యధామంగా చిరకాలం విరాజిల్లాలి. నా శరీరం ఒక పవిత్ర క్షేత్రమై భక్తుల పాపాలను కడిగివేస్తూ, వారి పితరులకు స్వర్గ ప్రాప్తిని కలిగిస్తూ లోకకల్యాణానికి కారణమైనందుకు నా జన్మ సార్థకమైంది. నీ పాద పద్మాల చెంత నిశ్చలంగా నిలిచిపోవడం కంటే నాకు కావలసిన మోక్షం మరొకటి లేదు. ఈ భూమి ఉన్నంత వరకు భక్తులు ఇక్కడ నిన్ను దర్శించి తరించాలి."


సమాప్తం

[k3vv3]

క్షత్రియ సంహారం



“అహంకారం పెరిగినప్పుడు ధర్మం కోసం ఆయుధం కూడా అవసరం అవుతుంది.”
                                               
Ch. ప్రతాప్   


దశావతారాలలో ఆరో అవతారమైన పరశురామ అవతారం అత్యంత విశిష్టమైనది. లోకంలో అధర్మం పెరిగి, పాలకులు తమ అధికార గర్వంతో ప్రజలను పీడిస్తున్నప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు జమదగ్ని మహర్షి మరియు రేణుకా దేవి దంపతులకు భార్గవ రాముడిగా జన్మించాడు. పరశురాముడు కేవలం శాంతిని బోధించే బ్రాహ్మణుడిగానే కాకుండా, దుష్ట శిక్షణ కోసం ఆయుధాన్ని పట్టిన యోధుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. పరమశివుని నుండి పొందిన పరశువు (గండ్రగొడ్డలి) ఆయన ప్రధాన ఆయుధం కావడం వల్ల ఆయనకు పరశురాముడు అనే పేరు వచ్చింది. సాధారణంగా అవతారాలు దుష్ట రాక్షసులను సంహరించడానికి జరుగుతాయి, కానీ పరశురామ అవతారం మాత్రం అహంకారంతో నిండిన రాజుల గర్వమణిచడానికి ఉద్దేశించబడింది.


ఈ అవతారంలో విష్ణుమూర్తి బ్రాహ్మణ తేజస్సును మరియు క్షత్రియ వీర్యాన్ని మేళవించి ధర్మ సంస్థాపన గావించాడు. తండ్రి పట్ల అమితమైన భక్తిని కలిగి ఉండి, ఆయన ఆజ్ఞ ప్రకారం మాతృహత్యకు కూడా వెనుకాడకుండా ప్రవర్తించి, తిరిగి తన తండ్రిని మెప్పించి తల్లిని ప్రాణప్రతిష్ట చేయించుకున్న అద్భుతమైన ఘట్టం ఈయన జీవితంలో కనిపిస్తుంది. వేద విద్యల యందు ఆరితేరిన పండితుడైనప్పటికీ, అన్యాయం జరిగినప్పుడు శత్రువుల పాలిట కాలుడిగా మారే గుణం ఆయనను ఇతర అవతారాల కంటే భిన్నంగా చూపిస్తుంది. ప్రజలను రక్షించాల్సిన పాలకులే భక్షకులుగా మారిన తరుణంలో, గండ్రగొడ్డలిని చేతబూని సమరశంఖం పూరించిన వీరమూర్తిగా పరశురాముడు చరిత్రలో నిలిచిపోయాడు. వినయం మరియు పరాక్రమం ఒకే రూపంలో ఉద్భవించిన ఈ అవతారం లోకంలోని అంధకారాన్ని తొలగించడానికి జ్యోతిలా వెలిగింది.




పరశురాముడికి మరియు క్షత్రియ లోకానికి మధ్య వైరం కార్తవీర్యార్జునుడితో ప్రారంభమైంది. కార్తవీర్యార్జునుడు దత్తాత్రేయుని వరప్రసాదంతో వెయ్యి చేతులు పొంది, అజేయమైన శక్తితో రాజ్యపాలన చేసేవాడు. ఒకసారి వేటకై అడవికి వచ్చిన కార్తవీర్యార్జునుడు తన సైన్యంతో కలిసి జమదగ్ని మహర్షి ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. జమదగ్ని వద్ద ఉన్న కామధేనువు సహాయంతో మహర్షి రాజుకు మరియు ఆయన సైన్యానికి ఘనంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు. ఆవు యొక్క మహిమను చూసిన రాజు, దానిని తనతో తీసుకువెళ్లాలని భావించాడు. మహర్షి నిరాకరించడంతో, బలవంతంగా ఆవును అపహరించి తన నగరానికి తరలించాడు. ఈ విషయం తెలిసిన పరశురాముడు తీవ్ర ఆగ్రహంతో మాహిష్మతీ నగరానికి వెళ్లి కార్తవీర్యార్జునుడి వెయ్యి చేతులను నరికి, అతడిని సంహరించి ఆవును తిరిగి తీసుకువచ్చాడు. శక్తిమంతమైన పాలకుడైనప్పటికీ కార్తవీర్యార్జునుడు సాధువుల పట్ల అనుచితంగా ప్రవర్తించి తన వినాశనాన్ని తానే కొనితెచ్చుకున్నాడు. పరశురాముడు కేవలం ఆవును రక్షించడం కోసమే కాకుండా, ధర్మాన్ని మీరి ప్రవర్తించే పాలకులకు గుణపాఠం చెప్పాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. యుద్ధరంగంలో కార్తవీర్యార్జునుడి సేనలను చిన్నాభిన్నం చేసి, అత్యంత పరాక్రమంతో ఆయన గర్వాన్ని అణచివేశాడు. ఈ పోరాటం ద్వారా లోకానికి ఒక హెచ్చరిక జారీ చేశాడు.




తండ్రి మరణానికి ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని భావించిన కార్తవీర్యార్జునుడి కుమారులు, పరశురాముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయం చూసి జమదగ్ని మహర్షిని దారుణంగా హత్య చేశారు. తండ్రి మరణవార్త విన్న పరశురాముడి క్రోధం కట్టలు తెంచుకుంది. అప్పుడే ఆయన ఈ భూమండలంపై ఉన్న దుష్ట క్షత్రియ వంశాలను నిర్మూలిస్తానని భీషణ ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. తన పరశువును చేతబూని సమరానికి సిద్ధమయ్యాడు. లోకకల్యాణం కోసం కాకుండా కేవలం తమ స్వార్థం కోసం, అధికార గర్వంతో ప్రజలను హింసించే రాజులందరిపై ఆయన యుద్ధం ప్రకటించాడు. వరుసగా ఇరవై ఒక్క మార్లు భూప్రదక్షిణ చేస్తూ అహంకారి అయిన ప్రతి క్షత్రియ రాజును సంహరించాడు. కురుక్షేత్రంలోని శమంతక పంచకంలో ఐదు రక్తపు మడుగులను నింపి తన పితృదేవతలకు తర్పణం వదిలాడు. తపోనిష్టలో ఉన్న నిరపరాధియైన తన తండ్రిని పొట్టనబెట్టుకున్న పాపులకు తగిన శాస్తి చేయడమే లక్ష్యంగా ఆయన కదిలాడు. అడ్డొచ్చిన ప్రతి సైన్యాన్ని తన అమోఘమైన గండ్రగొడ్డలితో మట్టికరిపిస్తూ, అధర్మ పాలకుల రక్తంతో ధరణిని తడిపాడు. ఈ రక్తపాతం వ్యక్తిగత కక్ష కంటే పాలకుల బాధ్యతారాహిత్యాన్ని ఎండగట్టే గొప్ప హెచ్చరికగా మారింది. అహంకారపు చీకట్లు ముసిరిన రాజవంశాలను సమూలంగా తుడిచివేసి, సామాన్య ప్రజలకు భద్రతను మరియు ధర్మానికి పునరుజ్జీవాన్ని చేకూర్చాడు.




పరశురాముడి యుద్ధం కేవలం క్షత్రియ జాతిపై ద్వేషం కాదు, అది అధర్మంపై సాగిన పోరాటం. ఆయన ఎంతో మంది రాజులను హతమార్చినప్పటికీ, ధర్మబద్ధంగా పాలించే రాజులను మరియు గర్వం లేని వారిని విడిచిపెట్టాడు. ఈ సుదీర్ఘ పోరాటం తరువాత భూమి అంతా బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చి, తాను మహేంద్రగిరి పర్వతాలపై తపస్సు చేసుకోవడానికి వెళ్ళిపోయాడు. పరశురాముడు చిరంజీవిగా పరిగణించబడతాడు. ఆయన క్రోధాగ్ని చల్లారిన తరువాత శాంతమూర్తిగా మారి రాబోయే కల్కి అవతారానికి గురువుగా ఉంటారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. విష్ణువు యొక్క ఆవేశావతారంగా పిలవబడే ఈ అవతారం, శక్తి మరియు భక్తి సమ్మేళనానికి ఒక నిదర్శనం.




క్షత్రియ సంహారం ముగిసిన తరువాత పరశురాముడు తన పితృదేవతలతో ఇలా అన్నాడు "పితృదేవతలారా, నా తండ్రిని చంపిన పాపులను మరియు లోకాన్ని పీడిస్తున్న గర్వాంధులను తుదముట్టించి నా ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చుకున్నాను. అధికారం అనేది ప్రజల సేవ కోసమే తప్ప, అహంకారం ప్రదర్శించడానికి కాదని ఈ లోకానికి చాటిచెప్పాను. క్షత్రియ రక్తం ప్రవహించిన ఈ నేల ఇప్పుడు శాంతిని కోరుకుంటోంది. నేను పట్టిన ఆయుధానికి పని పూర్తయింది, ఇకపై నేను తపస్సు ద్వారా లోకశాంతిని కోరుకుంటాను. ధర్మం ఎక్కడ తప్పుతుందో అక్కడ శిక్ష తప్పదని నేను నిరూపించాను. నా తండ్రి ఆత్మకు ఇప్పుడు శాంతి కలుగుతుందని భావిస్తున్నాను" అని పలికి ప్రశాంత చిత్తంతో తపస్సు వైపు మళ్ళాడు.




సమాప్తం

[k3vv3]

పాండురాజు అరణ్యవాసం



రచన: Ch. ప్రతాప్ 


 హస్తినాపుర సామ్రాజ్యాన్ని ధర్మబద్ధంగా పరిపాలిస్తున్న పాండురాజు జీవితంలో ఒకానొక సంఘటన అతని ప్రస్థానాన్ని అడవుల వైపు మళ్లించింది. ఒకనాడు పాండురాజు వేట కోసం దట్టమైన అరణ్యానికి వెళ్లాడు. వేటగాడిగా తన విలువిద్యపై ఉన్న నమ్మకంతో, పొదల చాటున ఏదో జంతువు కదులుతున్న శబ్దం వినిపించగానే, అది మృగమని భావించి శబ్దవేధి బాణాన్ని ప్రయోగించాడు. అయితే దురదృష్టవశాత్తు అది జంట మృగాల రూపంలో క్రీడిస్తున్న కిందమ ముని మరియు అతని భార్య. మరణిస్తూ ఆ ముని, పాండురాజుకు ఒక భయంకరమైన శాపాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ క్షణం నుండి పాండురాజు మనసు వికలమైంది. రాజభోగాలు, అధికారం, కిరీటం అన్నీ అతనికి అర్థరహితంగా అనిపించాయి. చేసిన పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవాలని, సంసార సుఖాలకు దూరంగా తపస్సు చేయాలని గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రకటించినప్పుడు హస్తినాపురంలో విషాద ఛాయలు అలముకున్నాయి. భీష్ముడు, విదురుడు మరియు ధృతరాష్ట్రుడు అతన్ని వారించడానికి ఎంతో ప్రయత్నించినప్పటికీ, పాండురాజు తన నిశ్చయాన్ని మార్చుకోలేదు. తన రాజభరణాలను త్యజించి, సామాన్య సన్యాసి వలె నార వస్త్రాలను ధరించి అడవికి బయలుదేరాడు.


అతనిని అనుసరిస్తూ భార్యలు కుంతీదేవి, మాద్రి కూడా అడవులకు సాగిపోయారు. వారు గంగానదిని దాటి, శతశృంగ పర్వతాల వైపు ప్రయాణించారు. అక్కడ మహర్షుల మధ్య, ప్రకృతి ఒడిలో పాండురాజు తన శేష జీవితాన్ని గడపడం ప్రారంభించాడు. హస్తినాపుర వైభవం కంటే అడవిలోని ప్రశాంతత అతనికి ఎంతో ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది. అక్కడ అతను కందమూలాలను భుజిస్తూ, కఠినమైన నియమాలతో తపస్సులో మునిగిపోయాడు. అడవిలో జీవనం సాగిస్తున్నప్పటికీ, పాండురాజును ఒక చింత నిరంతరం వేధిస్తూ ఉండేది. సంతానం లేని వారికి ఉత్తమ గతులు ఉండవన్న ధర్మశాస్త్రాల మాట అతన్ని కలవరపరిచింది. తన శాపం కారణంగా స్వయంగా సంతానాన్ని పొందే అవకాశం లేదని తెలిసి విచారించాడు. ఆ సమయంలో కుంతీదేవి తనకు పూర్వం దుర్వాస మహర్షి ఇచ్చిన మంత్ర శక్తిని గురించి వివరించింది. ఆ మంత్ర ప్రభావంతో దేవతలను ప్రార్థించి సంతానాన్ని పొందవచ్చని చెప్పింది. పాండురాజు అనుమతితో కుంతీదేవి యమధర్మరాజు అంశతో ధర్మరాజును, వాయుదేవుని అంశతో మహాబలశాలి అయిన భీముడిని, ఇంద్రుని అంశతో అర్జునుడిని పొందింది. ఆ తర్వాత మాద్రి కూడా అశ్వినీ దేవతల అంశతో నకుల సహదేవులకు జన్మనిచ్చింది. వీరే ఐదుగురు పాండవులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు.


అడవిలోని ఆ మునివాటాల్లో పాండవులు పెరిగి పెద్దవారయ్యారు. పాండురాజు తన కుమారులకు వేద విద్యలను, యుద్ధ విద్యలను మరియు ధర్మ సూత్రాలను స్వయంగా నేర్పించాడు. అడవిలో ఉన్నప్పటికీ వారు రాజకుమారుల వలె క్రమశిక్షణతో, అసాధారణ బలపరాక్రమాలతో ఎదుగుతున్నారు. పాండురాజుకు తన కుమారులను చూస్తుంటే తన పాపానికి విముక్తి లభించినట్లు అనిపించేది. అయితే కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు. ఒక వసంత కాలంలో, ప్రకృతి అంతా పూలతో పరవశిస్తున్న వేళ, పాండురాజు కిందమ ముని ఇచ్చిన శాపాన్ని క్షణకాలం మర్చిపోయి మాద్రిని సమీపించాడు. ఆ క్షణమే శాప ప్రభావంతో అతను తన ప్రాణాలను వదిలాడు. పాండురాజు మరణంతో అరణ్యం మొత్తం తీరని విషాదంలో మునిగిపోయింది. మాద్రి కూడా భర్తతో పాటు సహగమనం చేయగా, కుంతీదేవి తన ఐదుగురు కుమారుల బాధ్యతను స్వీకరించింది.


పాండురాజు మరణం తర్వాత కుంతీదేవి తన కుమారులను తీసుకుని తిరిగి హస్తినాపురానికి చేరుకుంది. పాండురాజు అడవులకు వెళ్లడం అనేది మహాభారత యుద్ధానికి ఒక కీలకమైన మలుపుగా మారింది. రాజభవనాల్లో సుఖలాలసల మధ్య పెరగాల్సిన పాండవులు అడవిలో కష్టనష్టాల మధ్య పెరగడం వల్లే వారు లోకజ్ఞానాన్ని, అజేయమైన శక్తిని పొందగలిగారు. పాండురాజు తన రాజ్యాన్ని త్యజించి అడవులకు వెళ్లడం ద్వారా త్యాగానికి, ప్రాయశ్చిత్తానికి నిలువెత్తు రూపంగా నిలిచాడు. అతని జీవితం మనకు ఒక సత్యాన్ని బోధిస్తుంది. మనం చేసే ప్రతి పనికి ఒక ఫలితం ఉంటుందని, చేసిన తప్పును తెలుసుకుని ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకునే ధైర్యం ఉండాలని అతను నిరూపించాడు. తన ఆఖరి క్షణాల్లో పాండురాజు మాద్రితో ఇలా అన్నాడు, "మాద్రీ! ఈ అరణ్యవాసం నా ఆత్మను శుద్ధి చేసింది. రాజ్యాధికారం కంటే సత్యం మరియు ధర్మం గొప్పవని ఇక్కడ తెలుసుకున్నాను. నా కుమారులు ఈ అడవిలోని గాలిని పీల్చుతూ, మహర్షుల ఆశీస్సులతో పెరుగుతున్నారు. భవిష్యత్తులో వీరు అధర్మాన్ని ఎదిరించి, కురు వంశానికి గొప్ప పేరును తీసుకువస్తారు. కష్టాలే మనిషిని నిజమైన వీరుడిగా మలుస్తాయని నా నమ్మకం. నువ్వు కూడా ధైర్యంగా ఉండు, ఎందుకంటే కాలం మన చేతుల్లో లేదు కానీ మన కర్తవ్యం మన చేతుల్లోనే ఉంది." 
 


సమాప్తం

[k3vv3]

జమదగ్ని



“తపస్సుతో శక్తి… క్షమతో మహిమ – అదే జమదగ్ని మహర్షి!”
                                                
Ch. ప్రతాప్   



పురాణ కాలంలో భృగు వంశీయుడైన జమదగ్ని మహర్షి తన తపశ్శక్తితో, ధర్మనిష్ఠతో ముల్లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన సత్యవ్రతుడు, అత్యంత నిష్ఠాగరిష్ఠుడు. జమదగ్ని మహర్షి సూర్యవంశానికి చెందిన రేణుకను వివాహం చేసుకుని, నర్మదా నది తీరాన ఆశ్రమాన్ని నిర్మించుకుని జీవించేవారు. వారికి ఐదుగురు కుమారులు, వారిలో కనిష్ఠుడైన పరశురాముడు సాక్షాత్తు విష్ణు అంశతో జన్మించాడు. జమదగ్ని ఆశ్రమం ఎప్పుడూ వేదఘోషలతో, అతిథి అభ్యాగతుల రాకతో కళకళలాడుతూ ఉండేది. ఆ మహర్షి వద్ద ఉన్న 'కామధేనువు' సంతానమైన సుశీల అనే గోవు వారి అవసరాలన్నింటినీ తీర్చేది. జమదగ్ని మహర్షి తన అసాధారణ తపశ్శక్తితో ప్రకృతి శక్తులను కూడా నియంత్రించగలిగేవారు. ఆయన ధనుర్విద్యలో ఆరితేరిన వారు మాత్రమే కాదు, ఆయుధ శాస్త్రంపై అపారమైన పట్టున్న మేధావి. ఒకానొక సందర్భంలో ఆయన సూర్యుని ప్రతాపాన్ని తట్టుకోలేక, తన బాణాలతో సూర్యుడిపై యుద్ధానికి సిద్ధపడ్డారు. అప్పుడు సూర్యభగవానుడు ఒక బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వచ్చి మహర్షికి గొడుగును, పాదరక్షలను కానుకగా ఇచ్చి శాంతింపజేశారు. లోకానికి గొడుగు, పాదరక్షల వినియోగాన్ని పరిచయం చేసింది జమదగ్ని మహర్షి కావడం విశేషం. ఆయన నిరంతరం సత్యన్వేషణలో ఉంటూ, అష్టసిద్ధులను పొందినా ఏనాడూ గర్వపడలేదు.


ఒకనాడు జమదగ్ని మహర్షి పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహించేందుకు సిద్ధమయ్యారు. ఆ సమయంలో లోకపావని అయిన గంగమ్మ ఒక చిన్న బాలిక రూపంలో వచ్చి, ఆయన పూజా ద్రవ్యాలను తాకి అపవిత్రం చేసేందుకు ప్రయత్నించింది. మహర్షి తన దివ్యదృష్టితో వచ్చినది సాక్షాత్తు గంగ అని గ్రహించి, ఆమెను తన తపశ్శక్తితో బంధించారు. చివరకు గంగమ్మ స్వయంగా ప్రార్థించగా, లోక కళ్యాణం కోసం ఆమెను విడిచిపెట్టారు. ఈ ఘటన జమదగ్ని నిష్ఠను, సత్యవ్రతాన్ని చాటిచెబుతుంది.


మరో సందర్భంలో, జమదగ్ని మహర్షి తన ఆశ్రమంలో అతిథులకు భోజనం వడ్డిస్తుండగా, ధర్మదేవత ఆయన సహనాన్ని పరీక్షించాలనుకుంది. ఆ వడ్డిస్తున్న పాత్రలలో విషం కలిపినట్లు భ్రమను కలిగించింది. అయినప్పటికీ జమదగ్ని చలించకుండా, తన తపస్సుపై నమ్మకంతో అతిథులకు ఆ భోజనాన్ని వడ్డించారు. ఆయన పవిత్రత వల్ల ఆ ఆహారం అమృతంగా మారిపోయింది. ఈ అద్భుతాన్ని చూసి ధర్మదేవత ప్రత్యక్షమై ఆయన ధర్మనిష్ఠను కొనియాడింది.


ఒకనాడు కార్తవీర్యార్జునుడు అనే వేయి బాహువులు కలిగిన రాజు తన సైన్యంతో అడవిలో వేటకు వచ్చి, అలసిపోయి జమదగ్ని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నాడు. జమదగ్ని తన తపశ్శక్తితో, ఆ గోవు సహాయంతో రాజుకు, అతని అశేష సైన్యానికి క్షణాల్లో రాజభోజనం ఏర్పాటు చేశారు. ఆ గోవు మహిమను చూసిన రాజు మనసులో దురాశ పుట్టింది. ఆ గోవును తనకు ఇచ్చేయమని జమదగ్నిని కోరాడు. కానీ, ఆశ్రమ ధర్మానికి మూలమైన గోవును ఇచ్చేందుకు మహర్షి నిరాకరించారు. ఆగ్రహించిన రాజు బలాత్కారంగా గోవును తీసుకువెళ్లేందుకు ప్రయత్నించాడు. ఆ సమయంలో జరిగిన ఘర్షణలో మహర్షి శాంతంగానే ఉన్నప్పటికీ, కార్తవీర్యార్జునుని సైన్యం ఆశ్రమాన్ని ధ్వంసం చేసింది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న పరశురాముడు ఆగ్రహోదగ్రుడై రాజును వధించాడు.


కొంతకాలం తర్వాత, పరశురాముడు ఆశ్రమంలో లేని సమయంలో కార్తవీర్యార్జునుని కుమారులు ప్రతీకారంతో రగిలిపోతూ ఆశ్రమానికి వచ్చారు. అప్పుడు జమదగ్ని మహర్షి గాఢ ధ్యానంలో ఉన్నారు. కళ్ళు మూసుకుని పరమాత్మను స్మరిస్తున్న ఆ నిరాయుధుడైన మహర్షిపై వారు క్రూరంగా దాడి చేశారు. రేణుకాదేవి రోదిస్తున్నా వినకుండా, ధ్యానంలో ఉన్న జమదగ్ని తల నరికి చంపారు. పరశురాముడు తిరిగి వచ్చేసరికి తండ్రి విగతజీవిగా పడి ఉండటం చూసి, అతని ఆగ్రహం కట్టలు తెంచుకుంది. తన తండ్రి మరణానికి కారణమైన క్షత్రియ వంశాన్ని నిర్మూలిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. అయితే, జమదగ్ని మహర్షి కేవలం కోపానికి గురయ్యే వ్యక్తి మాత్రమే కాదు, ఆయన గొప్ప క్షమాశీలి కూడా. పూర్వం ఒకసారి రేణుకాదేవి గంధర్వుని చూసి మనసు చలించినప్పుడు, తన కుమారులను ఆమెను వధించమని కోరారు. పరశురాముడు తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించి తల్లిని వధించగా, సంతోషించిన జమదగ్ని ఏదైనా వరం కోరుకోమన్నారు. అప్పుడు పరశురాముడు తన తల్లిని తిరిగి బతికించమని వేడుకున్నాడు. కుమారుని పితృభక్తికి, ధర్మబుద్ధికి మెచ్చిన మహర్షి తన తపశ్శక్తితో రేణుకను పునర్జీవితురాలిని చేశారు.


మహర్షి తన అంతిమ ఘడియల్లో పరశురాముడిని ఉద్దేశించి ఇలా హితబోధ చేశారు: "నాయనా పరశురామా, క్రోధం అనేది మనిషిని దహించే అగ్ని వంటిది. తపస్సు వల్ల సంపాదించిన శక్తిని లోక కళ్యాణానికి ఉపయోగించాలి కానీ కేవలం ప్రతీకారానికి కాదు. నా శరీరం నశించినా, నేను ఆచరించిన ధర్మం శాశ్వతంగా ఉంటుంది. నువ్వు ధర్మ రక్షణ కోసం శ్రమించు, కానీ నీ మనసులో శాంతిని మాత్రం కోల్పోకు. అహంకారం తలకెక్కిన పాలకులకు బుద్ధి చెప్పడం నీ ధర్మం, కానీ నిరపరాధులను హింసించకు. నాయనా! అధికారం చేతిలో ఉందని అహంకరించే పాలకుల వల్ల ధర్మానికి గ్లాని కలుగుతుంది. అటువంటి వారిని దండించడం క్షత్రియ ధర్మం అయినప్పటికీ, బ్రాహ్మణుడికి ఉండవలసిన పరమౌషధం క్షమ మాత్రమే. నీవు ధర్మ సంస్థాపన కోసం చేసే ఈ యుద్ధం లోకహితం కోసమే కావాలి తప్ప, కేవలం వ్యక్తిగత ద్వేషంతో సాగకూడదు. తపస్సు ద్వారా పొందిన జ్ఞానమే నీకు నిజమైన ఆయుధం. ఎల్లప్పుడూ సత్యం వైపు నిలబడు, నీ గొడ్డలి అధర్మాన్ని కూల్చడానికే ఉపయోగపడాలి. నా ఆశీస్సులు నీకు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాయి."
 
సమాప్తం
***

[k3vv3]

అహల్యా శాపవిమోచనం



                                               
Ch. ప్రతాప్   
 
“దేవేంద్రుడి మాయకు బలి అయిన అహల్య… చివరికి ఏమైంది?”
శ్రీ సిహెచ్. ప్రతాప్ గారు రచించిన అహల్యా శాపవిమోచనం కథను చదవండి.
గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమం గంగానది తీరాన అత్యంత ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ఉండేది. అక్కడ ఆయన తన భార్య అహల్యతో కలిసి కఠినమైన తపస్సు చేస్తూ జీవించేవారు. అహల్య బ్రహ్మదేవుని మానస పుత్రిక, అసాధారణ సౌందర్యవతి. ఆమె రూపానికి ముగ్ధుడైన దేవరాజు ఇంద్రుడు ఎలాగైనా ఆమెను పొందాలని తపించేవాడు.


గౌతమ మహర్షి ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి నదికి స్నానానికి వెళ్లే ఆచారం ఉండేది. ఇంద్రుడు దీనిని ఆసరాగా చేసుకుని ఒక ఉపాయం పన్నాడు. ఒకరోజు అర్థరాత్రి సమయాన ఇంద్రుడు కోడి రూపం ధరించి గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమం వద్దకు వచ్చి తెల్లవారుజాము అయ్యిందని భ్రమింపజేస్తూ గట్టిగా కూశాడు.


ఆ శబ్దం విన్న గౌతముడు తెల్లవారిందని భావించి సంధ్యావందనం కోసం నదికి బయలుదేరాడు. ఆశ్రమం చుట్టూ ఉన్న దట్టమైన వృక్షాలు, పక్షుల కిలకిలారావాలు ఆ ప్రాంతానికి ఒక దివ్యమైన శోభను ఇచ్చేవి. మహర్షి తన నిత్యకృత్యాలలో భాగంగా జపతపాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యతనిస్తూ, అహల్య సేవలో ఆధ్యాత్మిక జీవనాన్ని గడిపేవారు. అయితే ఇంద్రుడి మనసులో ఉన్న వికృతమైన కోరిక ఆ ప్రశాంతతను దెబ్బతీయడానికి సిద్ధమైంది.


ఆ నిశీధి సమయంలో ఆకాశంలోని నక్షత్రాలు ఇంకా ప్రకాశిస్తుండగానే, మాయావి అయిన ఇంద్రుడు సమయాన్ని మార్చలేకపోయినా, మహర్షిని మోసగించడానికి తన మాయాశక్తిని ప్రయోగించాడు. కాలం ఇంకా అనుకూలించకపోయినా, ప్రకృతిలోని మార్పులను గమనించకుండా మహర్షిని బయటకు పంపడమే లక్ష్యంగా ఇంద్రుడు ఆ కపట వేషాన్ని ధరించి తన పన్నాగాన్ని అమలు చేశాడు.


మహర్షి వెళ్లిన వెంటనే ఇంద్రుడు గౌతమ మహర్షి రూపం ధరించి ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాడు. అహల్య తన భర్త ఇంత త్వరగా తిరిగి రావడం చూసి ఆశ్చర్యపోయినా అది ఇంద్రుడని గ్రహించలేకపోయింది. కామమోహితుడైన ఇంద్రుడు అహల్యతో సమయం గడిపాడు. అదే సమయంలో నది వద్దకు వెళ్లిన గౌతముడు ప్రకృతి స్థితిని గమనించి ఇంకా తెల్లవారలేదని గ్రహించి వెంటనే ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చాడు.


ఆశ్రమ ద్వారం వద్ద తనలాగే ఉన్న మరొక వ్యక్తిని చూసి మహర్షి ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాడు. తన తపోబలంతో వచ్చినవాడు ఇంద్రుడని క్షణంలో గుర్తించాడు. భయంకరమైన కోపంతో ఇంద్రుడిని శపించి ఆ తర్వాత తన భార్య అహల్య వైపు తిరిగాడు. ఆమె తెలియక చేసిన తప్పే అయినా పతివ్రతా ధర్మానికి విఘాతం కలిగినందుకు మహర్షి తీవ్రంగా స్పందించాడు.


మహర్షి అహల్యను చూసి "నువ్వు చేసిన ఈ పనికి ఫలితంగా ఈ లోకానికి కనిపించకుండా కేవలం గాలిని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంటూ కొన్ని వేల సంవత్సరాల పాటు రాయిలా పడి ఉండు" అని శపించాడు.


అహల్య కన్నీళ్లతో మహర్షి పాదాలపై పడి "స్వామీ! నేను ఇంద్రుడి మాయను గుర్తించలేకపోయాను. నాకు క్షమాభిక్ష ప్రసాదించండి" అని వేడుకుంది.


ఆమె దీనాలాపన విన్న గౌతముడు కొంత శాంతించి శప విమోచనం ప్రసాదించాడు. "త్రేతాయుగంలో దశరథ నందనుడైన శ్రీరామచంద్రుడు ఈ వనం గుండా వెళ్లేటప్పుడు ఆయన పాదధూళి నీపై పడగానే నీకు శాప విమోచనం కలుగుతుంది. నువ్వు మళ్ళీ పూర్వ రూపాన్ని పొంది నా వద్దకు చేరుకుంటావు" అని చెప్పి హిమాలయాలకు తపస్సు కోసం వెళ్ళిపోయాడు.


యుగాలు గడిచాయి. అహల్య ఒక శిలగా మారి ఆశ్రమంలో ధూళిలో పడి ఉంది. విశ్వామిత్ర మహర్షి యాగ సంరక్షణ కోసం రామలక్ష్మణులను అడవికి తీసుకువెళ్తున్న సమయంలో వారు గౌతమ మహర్షి పాడుబడిన ఆశ్రమం వద్దకు చేరుకున్నారు. అక్కడ ఒక శిలను చూసి రాముడు దాని విశిష్టతను అడగ్గా విశ్వామిత్రుడు అహల్య వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. గురువు ఆజ్ఞ మేరకు శ్రీరాముడు ఆ శిలను తన పాదంతో స్పృశించాడు. ఆ క్షణమే ఆ రాయి ఒక అద్భుతమైన స్త్రీ రూపంగా మారి అహల్య ప్రత్యక్షమైంది. రాముని పాద పద్మాలకు నమస్కరించి తన పాపాలను కడిగివేసినందుకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంది. అహల్య పవిత్రతను లోకానికి చాటిచెప్పిన రాముడు ఆమెను గౌరవించాడు. ఆ సమయంలోనే గౌతమ మహర్షి కూడా అక్కడికి చేరుకుని అహల్యను స్వీకరించాడు.


శాప విమోచనం పొందిన అహల్య పరమ పవిత్రురాలిగా పేరు పొందింది. ఆ సమయంలో ఆమె గౌతమ మహర్షితో ఇలా అన్నది "స్వామీ అజ్ఞానంతో చేసిన నా తప్పుకు మీరు విధించిన శిక్ష నన్ను ఒక గొప్ప పాఠం నేర్చుకునేలా చేసింది. రాముని పాదధూళి సోకడం వల్ల నాలోని అశుద్ధం తొలగిపోయింది. మీ తపఃశక్తి వల్ల మళ్ళీ నన్ను మీ అర్ధాంగిగా స్వీకరించినందుకు నేను ధన్యురాలిని. స్త్రీకి పతియే దైవమని మీరు నాకు మరోసారి నిరూపించారు. ఇకపై నా జీవితం మీ సేవలో మరియు రామ నామ స్మరణలో గడుపుతాను. ఈ విముక్తి నాకు ప్రశాంతతను ఇచ్చింది" అని పలికింది.


అహల్య ఆత్మగౌరవం మరియు పశ్చాత్తాపం ఆమెను మరింత ఉన్నతమైన స్థితికి చేర్చాయి. గౌతమ మహర్షి అహల్యను స్వీకరించిన తరువాత ఆ ఆశ్రమం మళ్ళీ పూర్వ వైభవాన్ని సంతరించుకుంది. అప్పటి వరకు నిర్జీవంగా ఉన్న ఆ ప్రాంతం రామచంద్రుని రాకతో మరియు ఒక పతివ్రత పునర్జన్మతో చైతన్యవంతమైంది.


విశ్వామిత్ర మహర్షి రామలక్ష్మణులకు అహల్య వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తూ, లోకంలో అపవాదులు ఎదురైనప్పుడు ధైర్యంగా నిలబడటం మరియు తప్పు తెలుసుకున్నప్పుడు ప్రాయశ్చిత్తం చేసుకోవడం ఎంత ముఖ్యమో వివరించారు.


అహల్య కేవలం ఒక శాపగ్రస్తురాలు మాత్రమే కాదు, ఆమె సహనానికి మరియు నిరీక్షణకు నిలువెత్తు రూపం. వేల ఏళ్ల పాటు వర్షానికి తడుస్తూ, ఎండకు ఎండుతూ, గాలిని మాత్రమే భక్షిస్తూ ఆమె చేసిన అంతర్మథనం ఆమెను నిష్కల్మషమైన గంగలా మార్చింది.


శ్రీరాముడు అహల్యను చూసి "అమ్మా, నీవు పరమ పవిత్రురాలివి. అజ్ఞానంతో ఇంద్రుడు చేసిన మోసానికి నీవు బలి అయ్యావు తప్ప, నీ మనస్సు ఎప్పుడూ మలినం కాలేదు. నీ తపస్సు మరియు సహనం ఈ లోకానికి ఆదర్శం" అని ప్రశంసించాడు.

[k3vv3]

రాముని మాటలు విన్న అహల్య కళ్లలో ఆనంద బాష్పాలు సుడి తిరిగాయి. ఒక స్త్రీకి తన పాతివ్రత్యంపై నింద పడినప్పుడు కలిగే వేదన వర్ణనాతీతం. ఆ వేదనను దిగమింగుకుని, శిలగా మారి ఆమె చేసిన మౌన పోరాటం ముగిసింది. అహల్య కథ ద్వారా మనకు తెలిసేది ఏమిటంటే, మనిషి తన ఇంద్రియాలపై అదుపు కోల్పోయినప్పుడు ఇంద్రుడిలా పతనం చెందుతాడు, అదే సమయంలో విచక్షణతో వ్యవహరించినప్పుడు గౌతముడిలా ధర్మ రక్షకుడవుతాడు.


ఆశ్రమంలో జరిగిన ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని చూసేందుకు దేవతలు కూడా ఆకాశం నుండి పుష్పవృష్టి కురిపించారు. ఇంద్రుడు తాను చేసిన తప్పుకు చింతిస్తూ, గౌతమ మహర్షిని క్షమాపణ వేడుకున్నాడు. గౌతముడు కూడా కాలక్రమంలో తన క్రోధాన్ని విడిచిపెట్టి, అహల్య పట్ల కరుణను ప్రదర్శించాడు.


ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం అహల్య పంచకన్యలలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందింది. అహల్య, ద్రౌపది, సీత, తార, మండోదరి - వీరిని స్మరిస్తే పాపాలు తొలగిపోతాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అహల్య ఎదుర్కొన్న కష్టాలు, ఆమె పొందిన శాప విమోచనం కేవలం ఒక వ్యక్తిగత విషయం కాదు, అది మానవ చేతనలోని పరిణామానికి సూచిక. రాయి లాంటి మొద్దుబారిన మనస్సు కూడా దైవ చింతనతో, పశ్చాత్తాపంతో చైతన్యవంతం అవుతుందని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది.


రామ లక్ష్మణులు విశ్వామిత్రుని వెంట మిథిలా నగరానికి ప్రయాణమయ్యే ముందు అహల్యా గౌతములకు ప్రణామం చేశారు. ఆ సమయంలో ఆశ్రమ పరిసరాల్లోని వృక్షాలు సైతం ఆనందంతో చిగురించాయి. గౌతమ మహర్షి అహల్యతో కలిసి మళ్ళీ అగ్నిహోత్రాన్ని ప్రారంభించారు. అహల్య తన పూర్వపు రూపంతో పాటు అంతకంటే మిన్నగా ప్రకాశించే తేజస్సును పొందింది.


రాముని స్పర్శ ఆమెలోని శేష దోషాలను కూడా హరించింది. భార్యాభర్తల మధ్య ఉండవలసిన అనురాగం, నమ్మకం మరియు ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకునే గుణం ఈ ఘట్టంలో మనకు కనిపిస్తాయి. గౌతముడు ఆమెను శిక్షించినప్పటికీ, విమోచన మార్గాన్ని కూడా చూపి ఆమెపై తనకున్న ప్రేమను చాటుకున్నాడు. అహల్య కూడా తన భర్త నిర్ణయాన్ని శిరసావహించి, ఏనాడూ ఆయనను ద్వేషించలేదు.


శాప విమోచనం పొందిన తరువాత అహల్య తన భర్త అయిన గౌతమ మహర్షితో ఇలా అన్నది "నాథా, ఈ సుదీర్ఘ కాలం నేను పొందిన ఏకాంతం నా అంతరాత్మను పరిశుద్ధం చేసింది. ఇంద్రుని మాయలో చిక్కుకున్న ఆ క్షణం నా జీవితంలో ఒక చీకటి అధ్యాయం. కానీ, మీరు విధించిన ఈ కఠిన శిక్షే నన్ను శ్రీరామచంద్రుని పాద సేవకు అర్హురాలిని చేసింది. శిలగా ఉన్న సమయంలో నేను కేవలం రాయిని మాత్రమే కాదు, లోకంలోని కష్టసుఖాలకు అతీతమైన ఒక స్థితిని అనుభవించాను. ఇప్పుడు మీ చెంతకు చేరడం నాకు పునర్జన్మ లాంటిది. స్త్రీ యొక్క పవిత్రత కేవలం శరీరానికి సంబంధించింది కాదు, అది ఆమె మనస్సుకు మరియు ఆత్మకు చెందిందని నేను గ్రహించాను. నన్ను మళ్ళీ మీ జీవితంలోకి ఆహ్వానించినందుకు, నాపై విశ్వాసం ఉంచినందుకు మీకు సర్వదా రుణపడి ఉంటాను. మన ఈ ఆశ్రమం మళ్ళీ ధర్మబోధనలతో విరాజిల్లాలి" అని వినమ్రంగా పలికింది. 


సమాప్తం
***

[k3vv3]

త్రిశంకుడు

 
రచన: Ch. ప్రతాప్ 
 
భారతీయ పౌరాణిక గాథల్లో “త్రిశంకుడు” అనే పేరు వినగానే మనసుకు ఒక విచిత్రమైన దృశ్యం కంటబడుతుంది — ఆకాశంలో తలకిందులుగా వేలాడుతున్న ఒక రాజు. ఈ కథ వాల్మీకి రామాయణం మరియు అనేక పురాణాలలో ప్రస్తావించబడింది. త్రేతాయుగంలో ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన త్రిశంకుడు, అయోధ్య రాజ్యాన్ని పాలించిన మహారాజు. ఆయన అసలు పేరు త్రైవరుణుడు. 


వశిష్ఠ మహర్షి శిష్యుడు అయిన ఈ రాజు, తన తండ్రి మహారాజు ప్రజాపతి హరిశ్చంద్రుని సంతానంగా జన్మించాడు. తల్లి పేరు మాలావతి. భార్య సత్యవ్రత లేదా శశివతి అని పురాణాలు చెబుతాయి. ఆయనకు అనేక సంతానం ఉండగా, ముఖ్యంగా హరితుడు అనే కుమారుడు తరువాతి కాలంలో ఇక్ష్వాకువంశ పాలకుడయ్యాడు.


త్రిశంకుడు తన జీవితంలో ఒక విభిన్నమైన ఆరాటం కలిగించాడు — తాను మానవ శరీరంతో సహా స్వర్గానికి చేరాలని ఆకాంక్షించాడు. ఇది మానవుని సాధ్య పరిమితులను మించి ఉన్న అసాధారణ కోరిక. తన గురువు వశిష్ఠ మహర్షిని సంప్రాప్తించి ప్రార్థించగా, వశిష్ఠుడు “దేవలోకం శరీరంతో చేరడం సాధ్యం కాదు” అని నిరాకరించాడు.


దాంతో ఆయన విరమించకుండా, వశిష్ఠుని పుత్రుల వద్దకు వెళ్లి అదే కోరికను వ్యక్తపరిచాడు. వారు కూడా తిరస్కరించడమే కాక, అతన్ని అవమానించారు. ఆగ్రహంతో త్రిశంకుడు వారిని శపించగా, వారు ప్రతిగా అతన్ని శపించి, అతని శరీరాన్ని అసహ్యరూపంలోకి మార్చేశారు. ఈ పరిస్థితిలో, వశిష్ఠునికి ప్రత్యర్థిగా ప్రసిద్ధుడైన విశ్వామిత్ర మహర్షిని ఆశ్రయించి, తన ఆశయాన్ని నెరవేర్చమని వేడుకున్నాడు.


విశ్వామిత్రుడు తన తపోబలంతో త్రిశంకుడిని స్వర్గానికి ఎక్కించడం ప్రారంభించాడు. కానీ దేవేంద్రుడు ఆ ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకొని, మధ్యలోనే అతన్ని కిందకు తోసివేశాడు. అప్పుడు విశ్వామిత్రుడు కోపంతో “త్రిశంకుడా, నువ్వు ఇక్కడి నుంచే స్వర్గంలో నిలబడిపో” అని ఉక్తి చేస్తూ, తన శక్తితో కొత్త లోకాన్ని సృష్టించాడు. ఆ లోకం భూమి, స్వర్గాల మధ్యలో నిలిచిపోయింది. త్రిశంకుడు తలకిందులుగా అక్కడే నిలిచిపోయాడు.


ఈ కథలో మానవ అహంకారం, తపస్సు శక్తి, మధ్యస్థితి వంటి బోధనలు దాగి ఉన్నాయి. సహజమైన పరిమితులను అధిగమించి, అసాధ్యాన్ని పట్టుదలతో సాధించాలనుకోవడం కొన్నిసార్లు విఫలతకు దారితీస్తుంది. విశ్వామిత్రుని తపస్సు ఎంత మహత్తరమో ఈ కథ ద్వారా స్పష్టమవుతుంది. త్రిశంకుడు “ఇక్కడా కాదు, అక్కడా కాదు” అనే స్థితికి ప్రతీకగా నిలిచాడు.


నేటికీ సమాజంలో, రాజకీయాల్లో, వ్యక్తిగత జీవితంలోనూ నిర్ణయాత్మక స్థానం పొందలేక మధ్యలో ఇరుక్కుపోయిన వారిని “త్రిశంకు స్థితి” లో ఉన్నారని చెబుతారు. ఒక విధానాన్ని అమలు చేయాలా వద్దా అనే అనిశ్చితిలో ఉన్న పాలకులు, లేదా వ్యక్తిగత జీవితం–వృత్తి జీవితాల మధ్య సంతులనం సాధించలేకపోయే వారు — వీరిని ఈ పదంతో పోలుస్తారు.


అందువల్ల, త్రిశంకుడి కథ కేవలం పౌరాణిక గాథ కాదు. ఇది మనిషి ఆశలు, పరిమితులు, ప్రయత్నాలు, ఫలితాల గురించి లోతైన బోధనను అందిస్తుంది. అసాధ్యాన్ని సాధించాలనే తపన ఉన్నా, ధర్మబలం, సమయోచితత, వినయం అనేవి తప్పనిసరి. లేని పక్షంలో మనమూ త్రిశంకుడిలా మధ్యలో నిలిచిపోయే పరిస్థితిలో పడే ప్రమాదం ఉంటుంది

[k3vv3]

యుధామన్యుడు

 
రచన: Ch. ప్రతాప్ 


పురాణ విభాగంలో కొందరు పాత్రలు వారి ప్రాతినిధ్యం ద్వారా కాలాతీతంగా నిలుస్తారు. అలాంటి పాత్రే యుధామన్యుడు. మహాభారతంలోని ఈ మహారథుడు ధైర్యం కర్తవ్యనిష్ఠకు ప్రతీక. అతి తక్కువగా ప్రస్తావించబడినప్పటికీ అతని పాత్రలో గాఢమైన మార్మికత ఉంది. 


యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజుతో పాటు ద్రుపదుని కుమారుడు. వీరిద్దరూ మహారథులుగా పాండవుల పక్షాన కురుక్షేత్ర సంగ్రామంలో పాల్గొన్నారు. భీష్మ పర్వములో (15/19) అర్జునుని రథ చక్రాలను రక్షించుటకు వీరిని నియమించినట్లు సూచన ఉంది. వారి ధైర్యసాహసాలు పాండవుల విజయానికి కీలకంగా నిలిచాయి. 


అయితే యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత కూడా క్షత్రధర్మం ముగియలేదు. పాండవ శిబిరంలో వారు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న అర్ధరాత్రి వేళ అశ్వత్థామ వీరిపై దాడి చేశాడు. యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజులు నిద్రలోనే ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ సంఘటన కేవలం బలవంతపు ప్రతీకారం కాదు – అది ఆచరణాతీతంగా పతితమైన తత్వాన్ని సూచించే ఘోర సంఘటనగా నిలిచింది. 


అశ్వత్థామ చేసిన ఈ క్రూరత్వానికి శ్రీకృష్ణుడు ఘోర శాపం నివ్వడం పురాణాల్లో ప్రస్తావించబడింది – "గర్భస్థ శిశువును హత్య చేసిన పాపం నిన్ను ఎన్నడూ వదలదు. దుర్వాసనలతో ఉన్న రక్తాన్ని శరీరంపై పూసుకొని మూడు వేల ఏళ్ళపాటు ఈ భూమిపై తిండిలేక నీడలేక తిరగాల్సి వస్తుంది." 


ఈ శాపానికి మరింత బలాన్ని వ్యాసుడూ జోడించాడు. ఆ తరువాత తన శిరోరత్నాన్ని పాండవులకు సమర్పించి అశ్వత్థామ తపోవనంలోకి వెళ్ళిపోయాడు. 


అశ్వత్థామ పురాణాల్లో "చిరంజీవి" గా పేర్కొనబడిన ఏకైక శాపగ్రస్తుడు. అతని చిరంజీవిత్వం శాపం స్వరూపంగా మిగిలింది. ఇతనిని చూచే ప్రతి కథలో ఆత్మచింతనకు స్థానం ఉంటుంది. ఇతని పాత్ర మానవ మానసిక స్థితులను ప్రతీకారాన్ని దుర్మార్గాన్ని మరియు దైవశాపాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. 


యుధామన్యుడి మరణం ఒక సంఘటన మాత్రమే కాదు. అది యుద్ధానంతర వేదనకు హింసకు నిదర్శనం. ధర్మపక్షాన ఉన్నా అది చావునుండి రక్షించదు – ఇది మహాభారతం చెప్పిన లోతైన సందేశాలలో ఒకటి. నిజమైన వీరుడు కేవలం శత్రువును హతమార్చడంలో కాదు ధర్మాన్ని పాటించడంలో ఉన్నాడన్న సందేశం యుధామన్యుడి కథ ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది. 


ఈ నేపథ్యంలో యుధామన్యుడు ఉత్తమౌజులు అర్ధరాత్రి హత్యకు గురైన సంఘటన అశ్వత్థామ శాపగ్రస్త జీవితం – ఇవన్నీ కలిపి పౌరాణిక వైభవాన్ని మాత్రమే కాదు మానవ విలువలను దైవసంకల్పాలను మనకు గుర్తు చేస్తాయి. 
భగవద్గీత 1వ అధ్యాయం శ్లోకం 6:


యుధామన్యుశ్చ విక్రాంతః ఉత్తమౌజాశ్చ వీర్యవాన్ |
సౌభద్రో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వ ఏవ మహారథాః ||


విక్రమశాలి యుధామన్యుడు పరాక్రమవంతుడైన ఉత్తమౌజ సుభద్రా కుమారుడు అభిమన్యుడు ద్రౌపదీ కుమారులు – వీరందరూ మహారధులు అని పై శ్లోకం భావం.. 


ఈ శ్లోకంలో శ్రీ కృష్ణుడు అర్జునుని రథసారధిగా ఉండగా కౌరవ సేనకు వ్యతిరేకంగా పాండవుల పక్షాన ఉన్న మహారధులను ధృతరాష్ట్రుడికి సంజయుడు వివరిస్తున్న సందర్భంలో ఈ శ్లోకం వుంటుంది. 


ఈ శ్లోకంలో యుధామన్యుడు మరియు అతని సోదరుడు అయిన ఉత్తమౌజులు “మహారథులుగా” వర్ణించబడ్డారు – అంటే ఒకరికి పదివేల మందిని ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం ఉన్నవారు. ఇది వారి శౌర్యాన్ని సామర్థ్యాన్ని గౌరవించే ప్రకటనగా చెప్తారు. 


ఈ శ్లోకం ఆధారంగా మనం యుధామన్యుడు కేవలం ఒక పాత్ర కాదు అతను ఒక మహారథుడు, ధర్మపక్ష సమర్థుడు. భగవద్గీత వంటి గొప్ప గ్రంథంలో ఆయన పేరుని ప్రస్తావించడం వల్ల ఆయన ఘనత మరింత గుర్తించబడుతుంది అని అర్ధం చేసుకోవచ్చు. 


***